Bài giảng môn Ngữ văn 9 - Tiết 39+40: Làng - Nguyễn Thị Thoa

 (Kim Lân) Hoạt động 1
 Khởi động Xem video và trả lời câu hỏi
Giai điệu và bối cảnh âm nhạc ấy gợi cho em 
 những suy nghĩ, cảm xúc gì? Hoạt động 2
Hình thành kiến thức 
 mới Giới thiệu bài học
 - VB đọc chính:
 + VB1: Làng (Kim Lân)
 + VB2: Ông lão bên chiếc cầu (Hê-minh-uê)
 - VB thực hành đọc: 
02 + Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng)
 + Chiếc lá cuối cùng (O’ Hen-ri) I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
 1. Nội dung và hình thức của văn bản văn học
 TRI THỨC THỂ LOẠI TRUYỆN NGẮN
 Nội dung Hình thức
 Khái niệm .. ..
Các yếu tố cơ bản .. ..
 Mối quan hệ nội 
 dung, hình thức TRI THỨC THỂ LOẠI TRUYỆN NGẮN
 Nội dung Hình thức
 Khái niệm Là hiện thực cuộc sống được Hình thức của văn bản được thể hiện bằng ngôn từ 
 miêu tả, phản ánh trong văn bản nghệ thuật
 từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và 
 lựa chọn của tác giả.
Các yếu tố cơ bản - Đề tài (viết về cái gì); - Các yếu tố cơ bản: ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu, bối 
 - Chủ đề (vấn đề cơ bản đặt ra từ cảnh, nhân vật, chi tiết, bút pháp miêu tả, trần thuật, 
 chủ đề); điểm nhìn 
 - Tư tưởng (ý kiến, quan điểm - Yếu tố hình thức mang đặc trưng thể loại:
 của tác giả trước vấn đề nêu ra); + Thơ: cái “tôi”, chủ thể trữ tình, vần, khổ, dòng, 
 - Cảm hứng chủ đạo (thái độ, tình + Kịch: lời thoại, chỉ dẫn sân khấu, 
 cảm, nhiệt huyết của tác giả trước + Truyện: lời kể, sự kiện, sự việc, tình tiết, hành 
 vấn đề); động, diễn biến, cốt truyện, 
 + Kí: cái “tôi” độc đáo, cá tính, sự kết hợp tự sự và 
 trữ tình, sự thật và hư cấu, 
 Mối quan hệ nội Nội dung và hình thức là hai phương diện cơ bản không tách rời nhau của văn bản văn 
 dung, hình thức học. 2. Người đọc trong quá trình tiếp 
 nhận tác phẩm
 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Vai trò của người đọc - Để đọc hiểu văn bản, người đọc cần làm gì?
 Bối cảnh tiếp nhận - Bối cảnh tiếp nhận văn bản cụ thể là gì?
 - Bối cảnh cụ thể có vai trò gì trong tiếp nhận văn bản?
 Để đọc hiểu văn bản văn học cần:
 Lắng nghe, cảm nhận, kết
Chủ động, tích cực huy 02 03
 nối thông tin trong và ngoài
động tri thức và trải
 văn bản để suy luận, phân
nghiệm thực tế để hình
 tích, khám phá vẻ đẹp nội
dung, tưởng tượng bức
 dung, hình thức và ý nghĩa
tranh đời sống được nhà
 của văn bản.
văn thể hiện trong câu chữ; Mỗi người đọc có vốn hiểu biết, vốn sống, sở thích 
 khác nhau sẽ có những cách cảm nhận, lí giải về tác phẩm
 không giống nhau khi đọc hiểu về một văn bản học.
 Phải dựa trên văn bản tác phẩm, không được thoát li
 văn bản của nhà văn.
02 3. Bối cảnh tiếp nhận cụ thể
 Bao gồm Vai trò
+ Hoàn cảnh hẹp: là không + Người đọc sử dụng để suy
gian, thời gian, tâm thế của luận, phát hiện ý nghĩa của
người đọc văn bản khi đọc hiểu.
+ Hoàn cảnh rộng: hoàn cảnh + Khiến cho ý nghĩa của văn
chính trị, kinh tế, xã hội, văn bản được mở rộng, phong phú,
hoá của thời đại mà hoạt mới mẻ và cập nhật hơn với
động đọc diễn ra. cuộc sống. II. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG
 1. Tác giả
 - Tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài, quê ở Bắc Ninh.
 - Phong cách nghệ thuật: Sở trường viết về người
 nông dân và những sinh hoạt làng quê. Được coi là nhà
 văn “Một lòng đi về với đất với người nông dân, với cái
 thuần hậu, nguyên thuỷ của cuộc sống nông thôn”.
 Kim Lân 
 - Tác chính: Nên nên , Làng,
(1920 – 2007) phẩm vợ chồng Vợ nhặt, 2. Tác phẩm
 a. Đọc, từ khó
 b. Tìm hiểu chung PHIẾU HỌC TẬP 02
 Tìm hiểu chung về văn bản
 Câu hỏi Trả lời
Xác định thể loại của văn bản. - Thể loại: ...................................
Văn bản có những nhân vật nào? Ai là nhân vật - Nhân vật:
chính? + Nhân vật chính:.......................
 + Nhân vật phụ:........................
Văn bản được kể ở ngôi thứ mấy? Ai là người kể lại - Ngôi kể: ...................... (người kể 
câu chuyện? chuyện là:......................)
Văn bản viết về vấn đề gì ? - Đề tài: ......................
Vấn đề cơ bản nào được đặt ra từ đề tài văn bản? - Chủ đề: ....................
Văn bản có thể chia thành mấy phần? Nội dung chính - Bố cục:...................
từng phần?
Dựa vào bố cục, tóm tắt nội dung chính của văn bản. .................... Thể loại Đề tài
 Truyện ngắn Người nông dân
 Chủ đề
Nhân vật chính Tình yêu làng, yêu 
 Ông Hai nước của người
 nông dân trong kháng chiến Bố cục
 Phần 1 Phần 2 Phần 3
(từ đầu “Ông thoáng (tiếp “vợi đi được (phần còn lại) Hành 
nghĩ đến mụ chủ nhà”): đôi phần”): Diễn biến động và tâm trạng của 
Hoàn cảnh, tâm trạng tâm trạng của ông Hai ông Hai khi nghe được 
của ông Hai khi nghe sau khi nghe tin đồn tin cải chính làng mình 
tin đồn làng chợ Dầu làng mình Việt gian. không theo Tây.
Việt gian. e. Tóm tắt truyện
Ông Hai là một người nông dân làng chợ Dầu. 
Vì chiến tranh, ông phải cùng gia đình rời làng 
đi tản cư. Tuy xa quê, nhưng lúc nào ông cũng 
một lòng nhớ về quê hương mình và tự hào về 
truyền thống yêu nước của làng. Nhưng một 
ngày nọ ông lại nghe được tin làng mình Việt 
gian theo Tây. Xấu hổ, bàng hoàng, đau khổ, 
ông thu mình về nhà, lẩn trốn không dám ra 
ngoài. Ông chỉ biết tâm sự với đứa con út để giãi 
bày nỗi lòng. Khi bị mụ chủ nhà đuổi, dù không 
biết đưa gia đình đi đâu về đâu, nhưng ông lão 
vẫn kiên quyết rằng làng mà theo Tây thì phải 
thù. Một hôm, ông nghe được tin cải chính làng 
ông không theo Tây, ông Hai vui sướng vô cùng, 
ông lại càng thêm yêu và tự hào về làng mình. 
Lại phấn khởi đi khoe với mọi người về ngôi 
làng anh hùng của mình. III. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
 1. Tình huống truyện và tác 
 dụng của tình huống
 a. Tình huống truyện
 Ông Hai là một người nông dân yêu 
 làng, luôn tự hào về tinh thần kháng 
 chiến của làng nghe được tin đồn 
 làng mình theo Tây, phản Cách 
 Mạng. b. Vai trò của tình 
 huống truyện
Trong khắc hoạ nhân 
 Trong thể hiện chủ đề 
vật: ông Hai bị đặt vào Trong cốt truyện: 
 tác phẩm: Làm nổi bật 
1 tình huống giằng xé, đóng vai trò quan 
 tư tưởng chủ đề của 
đấu tranh dữ dội giữa trọng, tạo nút thắt, 
 truyện: tình yêu làng 
tình cảm cá nhân và đưa câu chuyện đến 
 quê, yêu đất nước sâu 
trách nhiệm công dân, cao trào, .
 nông đỉnh điểm
giữa tình yêu quê hương nặng của người
 dân kháng .
và lòng yêu đất nước. chiến 2. Trạm tâm lý 
 (Diễn biến tâm trạng 
của nhân vật ông Hai)