Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài: Chiếc lược ngà

 KÍNH CHÀO QÚY THẦY - CÔ GIÁO! 
 Đến dự giờ với lớp 9A KHỞI ĐỘNG
 Nhận xét sau đây đúng hay sai:
.Diễn biến tâm lí, tình cảm của bé Thu trước khi nhận 
ba: Ngạc nhiên, hốt hoảng -> Xa lánh, cự tuyệt.
 ĐÚNG KHỞI ĐỘNG
 Điền vào chỗ ( .)
Vang vọng suốt cả câu chuyện chỉ có 
một tiếng kêu, một tiếng kêu bình dị mà 
thiêng liêng bậc nhất ở cõi đời này, ấy 
là tiếng . Ba a .a ba Sắp xếp các bứcCHIẾC tranh LƯỢC sau theo NGÀ đúng mạch truyện
 Nguyễn Quang Sáng
 Hình 1. Hình 2
 Hình 3 Hình 4 Đến lúc chia tay, mang ba lô lên vai, sau khi bắt tay hết 
mọi người, anh Sáu mới đưa mắt nhìn concon, thấy nó 
đứng trong góc nhà.
Chắc anh cũng muốn ôm concon, hôn con,con nhưng hình như 
cũng lại sợ nó giẫy lên lại bỏ chạy, nên anh chỉ đứng 
nhìn nó. Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu.rầu 
Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao.
- Thôi! Ba đi nghe con!- Anh Sáu khẽ nói. “ Con bé như bị bỏ rơi, lúc đứng vào góc nhà, 
lúc đứng tựa cửa và cứ nhìn mọi người vây 
quanh ba nó. Vẻ mặt của nó có cái gì hơi khác, 
nó không còn bướng bỉnh hay nhăn mày cau có 
nữa, vẻ mặt nó sầm lại buồn rầu, cái vẻ buồn 
trên gương mặt ngây thơ của con bé trông dễ 
thương cái nhìn của nó không ngơ ngác, 
không lạ lùng, nó nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa. 
Tôi thấy đôi mắt của con bé bỗng xôn xao.” Bé Thu Biểu hiện tình cảm Nhận xét
Lời nói
Cử chỉ, 
 hành 
 động Bé Thu Biểu hiện tình cảm Nhận xét
 -Vỡ tung ra từ đáy 
Lời nói Tiếng “ba” như xé.
 lòng.
 - Chạy xô tới, chạy thót lên. - Cuống quýt, ào ạt, 
 mạnh mẽ.
 - Ôm chặt cổ ba.
Cử chỉ, - Dang hai chân câu chặt lấy ba. - Níu giữ, không 
 hành - Không cho ba đi nữa!... muỗn rời xa.
 động
 Hôn tóc, hôn cổ, hôn vai, hôn - Ân hận, bù đặp 
 vết thẹo. tình cảm.
 Yêu cha sâu sắc, nồng nàn
 ( Hoàn cảnh éo le) -Nó bỗng kêu thét -Nó vừa ôm chặt lấy cổ -Nó hôn ba nó cùng 
lên : “Ba a a ba nó vừa nói trong khắp. Nó hôn tóc, 
ba !”. tiếng khóc : “Không hôn cổ, hôn vai và 
 cho ba đi nữa ! Ba ở hôn cả vết thẹo dài 
 nhà với con !”. trên má. Tiết 72: Văn bản CHIẾC LƯỢC NGÀ (tiếp) 
 Nguyễn Quang Sáng
- Ba a a ba! Diễn biến tình cảm:
- Tiếng kêu xé ruột gan, vỡ tung 
 tự đáy lòng
→ Mạnh mẽ, bùng phát, vỡ òa. Ngạc nhiên, hốt hoảng
- Chạy xô tới, chạy thót hai tay 
 ôm chặt cổ ba, hai chân câu chặt 
→ Hối hả, cuống quýt. Xa lánh, cự tuyệt
→ Nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn 
 tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết Day dứt, ân hận
 thẹo dài trên má
➔ Yêu ba tha thiết, mãnh liệt. 
 Vỡ òa, mạnh mẽ
 ➔ Bé có tính cách mạnh mẽ, tình 
 cảm nhất quán, yêu ghét rạch ròi. Diễn biến tình cảm: Trong buổi chia tay
 Vỡ òa, mạnh mẽ
 Trước buổi chia tay
 Ngạc nhiên, hốt hoảng Tại sao bé Thu thay 
 đổi thái độ với ba trái 
 Xa lánh, cự tuyệt ngược đến như vậy?
 Day dứt, ân hận
➔ Bé có tính cách mạnh mẽ, tình cảm nhất 
quán, yêu ghét rạch ròi Trong lúc đó, nó 
vẫn ôm chặt lấy ba nó. 
Không ghìm được xúc 
động và không muốn 
cho con thấy mình 
khóc, anh Sáu một tay 
ôm con,con một tay rút 
khăn lau nước mắtmắt, rồi 
hôn lên mái tóc con: 
 - BaBa điđi rồi ba về với con. Tiết 72: Văn bản: CHIẾC LƯỢC NGÀ (tiếp) 
 Nguyễn Quang Sáng
- Lúc chia tay:
+ nghe con gọi “ba” – khóc
→Xúc động, hạnh phúc.
 ? Vì sao ông Sáu lại khóc khi 
 được nghe con gọi tiếng “ba”, 
 ôm con gái vào lòng, được đón 
 nhận tình yêu mãnh liệt của 
 con,? ( ) Từ con đường mòn chạy lẫn trong rừng 
 sâu, anh hớt hải chạy về, tay cầm khúc ngà 
 đưa lên khoe với tôi. Mặt anh hớn hở như một 
 đứa trẻ được quà. 
 ( ) Những lúc rỗi, anh cưa từng chiếc răng 
 lược, thận trọng, tỉ mỉ và cố công như người 
 thợ bạc.( ) Trên sống lưng lược có khắc một 
 hàng chữ nhỏ mà anh đã gò lưng, tẩn mẩn 
 khắc từng nét : “ Yêu nhớ tặng Thu con của 
“ Khi nào ba về 
 ba”. Cây lược ấy chưa chải được mái tóc của 
ba mua cho con 
 một cây lược con, nhưng nó như gỡ rối được phần nào
 nghe ba !”
 tâm trạng của anh. ( ) Tiết 72: Văn bản CHIẾC LƯỢC NGÀ(tiếp) 
 Nguyễn Quang Sáng
- Khi làm lược:
+ Tìm được khúc ngà – vui như đứa trẻ được quà.
+ thận trọng, tỉ mỉ, cố công cưa từng chiếc răng lược
+ gò lưng, tẩn mẩn khắc 
→ Làm lược cho con bằng tất cả sự cẩn trọng, tình thương con.
 ng Thu con
 nhớ tặ của b
 êu a
 Y ?
- Hình thức: chia 4 nhóm
- Thời gian: 3 phút
- Nội dung: Chiếc lược ông Sáu gửi tặng con có gì đặc 
biệt?
 ng Thu con
 nhớ tặ của b
 êu a
 Y tặng Thu con của
 u nhớ ba
 Yê
 Vật dụng: Chiếc cưa làm từ vỏ đạn của Mĩ.
 - Chất liệu: Ngà voi
 - Hoàn cảnh: chiến trường
 - Nghệ nhân: ông Sáu( người chiến sĩ)
 - Trang trí: Dòng chữ “ Yêu nhớ tặng Thu con của ba”
 - Mục đích làm: tặng con gái
 - Tình cảm: nỗi nhớ, tình yêu, sự ân hận..
 - Cách làm: cưa, mài (lên tóc), khắc
Chiếc lược đặc biệt: Món quà nhỏ, ý nghĩa vô cùng lớn Tình cha con không chết được vì:
 - Trong giây phút hấp hối cuối cùng, điều mà ông Sáu 
 nghĩ đến vẫn là chiếc lược ngà chưa trao được cho con.
 - Sự sống trong ông đang tàn lụi nhưng tình cha con 
 lại đang bùng lên mãnh liệt hơn bao giờ hết.
Đôi mắt ông Sáu trước phút hi sinh:
 - Cái nhìn của người sắp ra đi, là điều trăng trối không lời.
 - Chứa đựng muôn vàn tình yêu thương, nỗi đau xót khi 
không còn gặp lại đứa con bé bỏng.
 - Ánh mắt ấy thay cho lời ủy thác, mệnh lệnh trong giờ 
phút thiêng liêng trao gửi lại tình cảm, trách nhiệm người cha 
cho đồng đội.
 - Đôi mắt ấy không bao giờ chết cũng như tình cha con 
mãi tồn tại Tiết 72: Văn bản CHIẾC LƯỢC NGÀ ( tiếp) 
 Nguyễn Quang Sáng
- Lúc trúng đạn: không đủ sức trăng trối móc cây lược 
 đưa nhìn 
→ Tình thương con thật sâu sắc, thắm thiết.