Bài giảng Sinh học 9 - Bài 25: Thường biến - Ngô Hồng Cẩm

 SINH HỌC 9
BÀI 25: THƯỜNG BIẾN
 GV: NGƠ HỒNG CẨM BÀI 25. THƯỜNG BIẾN
I.Sự biến đổi kiểu hình do tác động của 
mơi trường
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường 
và kiểu hình
III. Mức phản ứng Đối tượng quan Điều kiện 
 Kiểu hình tương ứng
 sát mơi trường
Lá cây rau mác  Mọc trong nước
  Trên mặt nước
  Trên cạn
Cây rau dừa nước
  Mọc trên bờ
  Mọc ven bờ
  Mọc trên mặt 
 nước
 Củ su hào
 • Trồng đúng 
 kĩ thuật
 • Trồng khơng 
 đúng kĩ thuật Cây rau 
Đối tượng Điều kiện mác
quan sát mơi trường Kiểu hình tương ứng
  Mọc trong nước  Lá dài, mảnh
 Lá cây 
rau mác  Trên mặt nước  Lá cĩ phiến rộng
  Trên cạn  Lá hình mác Ven bờ Trên mặt nước
 Đối tượng Điều kiện 
 quan sát mơi trường Kiểu hình tương ứng
  Ven bờ • Khơng cĩ phao
 Cây rau 
dừa nước
  Trên mặt nước • Rễ biến thành 
 phao Đúng kĩ thuật Khơng đúng kĩ thuật
Đối tượng Điều kiện Kiểu hình tương ứng
 quan sát mơi trường
 Trồng đúng - Củ to, khỏe
Củ su hào Kĩ thuật
 Trồng khơng - Củ nhỏ hơn
 đúng kĩ thuật ? Thảo luận nhĩm, trả lời câu hỏi kênh lệnh  sgk trang 72
 - Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu gen 
 phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
 - Trong các yếu tố đĩ, yếu tố nào xem như 
 khơng biến đổi ?
 - Thường biến là gì ? Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu 
 ? Yếu tố nào xem như khơng biến đổi 
gen phụ thuộc vào những yếu tố nào 
?
 Điều kiện mơi trường
 Kiểu gen Thường biến là gì ?
Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình, 
phát sinh trong đời cá thể, dưới ảnh hưởng trực 
tiếp của mơi trường
 Mạ gieo ngồi ánh sáng Mạ gieo trong bĩng râm Thường biến cĩ ý nghĩa gì ? 
Giúp sinh vật thích nghi linh hoạt với thay đổi 
của điều kiện sống
 Tắc kè đổi màu theo mơi trường BH Thường biến cĩ tính chất gì ?
 - Đồng loạt, hướng xác định 
 - Cĩ lợi
 - Khơng di truyền
30 O C – 35 o C 20 O C – 25 O C BÀI 25. THƯỜNG BIẾN
 I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của mơi trường:
- Thường biến là những biến đởi ở kiểu 
hình phát sinh trong đời sống cá thể dưới Cĩ lợi. Vì nĩ giúp sinh vật thích nghi 
ảnh hưởng trực tiếp của mơi trường. với sự thay đởi nhất thời hoặc theo 
- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo chu kì của mơi trường sống
hướng xác định
- Thường biến khơng di truyền được
 Khơng. Vì đây chỉ là biến đởi kiểu hình, 
 khơng phải là biến đởi kiểu gen. II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường 
và kiểu hình
 Sơ đồ: 
 2
 tác động
 1 3
 quy định
 Kiểu gen Mơi trường Kiểu hình II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường 
và kiểu hình
Trong thực 
 Mơi trường
tiễn sản xuất:
 Kiểu gen Kiểu hình
 Giống Biện pháp kĩ thuật Năng suất II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường 
 và kiểu hình
 • Tính trạng số • Tính trạng chất 
 lượng lượng
• Cân, đo,đếm được • Khơng cân, đo, đếm
• Phụ thuộc chủ yếu được
 vào mơi trường • Phụ thuộc chủ yếu
• Vd: lượng sữa bị vào kiểu gen
 vắt được trong 1 • Vd: hàm lượng lipid 
 ngày trong sữa bị BÀI 25. THƯỜNG BIẾN
 I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của mơi trường:
- Thường biến là những biến đởi ở kiểu 1) Kiểu gen, mơi trường và kiểu hình cĩ 
hình phát sinh trong đời sống cá thể dưới mối quan hệ khăn khít : Kiểu hình là kết 
ảnh hưởng trực tiếp của mơi trường. quả của sự tương tác gữa kiểu gen với 
- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo mơi trường
hướng xác định
- Thường biến khơng di truyền được 2) + Các tính trạng chất lượng phụ 
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, thuộc chủ yếu vào kiểu gen.
mơi trường và kiểu hình: + Các tính trạng số lượng chịu ảnh 
- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác hưởng của mơi trường.
giữa kiểu gen với mơi trường
- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc 
chủ yếu vào kiểu gen.
- Các tính trạng số lượng chịu ảnh 
hưởng của mơi trường.
III. Mức phản ứng: BÀI 25. THƯỜNG BIẾN
I.Sự biến đổi kiểu hình do tác động của 
mơi trường
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường 
và kiểu hình
Sơ đồ: Mơi trường
 tác động
 Kiểu gen Kiểu hình
 quy định
III. Mức phản ứng A Giống lúa DR2 B
 Là giới hạn thường biến của một kiểu 
 gen (hoặc chỉ 1 gen hay 1nhĩm nhĩm 
 Mức gen) trước mơi trường khác nhau.
 phả
 n 
 ứng Do kiểu gen quy định.
Gieo trờng bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ) Gieo trờng tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)
 Kiểu gen Mơi trường Kiểu hình
 (Giống) (điều kiện canh tác) (Năng suất)
 Điều kiện gieo trồng 
 4,5 – 5 tấn/ha/vụ
 bình thường
 Giống lúa DR2
 Điều kiện gieo trồng 
 8 tấn/ha/vụ
 tốt nhất
 BH A Giống lúa DR2 B
 Là giới hạn thường biến của một kiểu 
 gen (hoặc chỉ 1 gen hay 1nhĩm nhĩm 
 Mức gen) trước mơi trường khác nhau.
 phả
 n 
 ứng Do kiểu gen quy định.
Gieo trờng bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ) Gieo trờng tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)
 - Giới hạn năng suất của giống lúa DR2 do giống hay 
 do kĩ thuật trồng trọt quy định ?
 - Mức phản ứng là gì ?
 BH