Bài giảng Vật lí 9 - Bài 48: Mắt

 Kiểm tra bài cũ
 Cõu 1: Nêu hai bộ phận quan trọng nhất của máy 
ảnh ? 
 Cõu 2: ảnh của vật hiện trên phim trong máy ảnh 
có đặc điểm gì? Tình huống
Bạn Bình: Cậu có biết mỗi ngời đều có hai thấu kính 
hội tụ hay không?
Bạn Hoà: Mình có đâu ?
Bạn Bình: Cậu cũng có đấy!
Bạn Hoà: à mình biết rồi!
 Theo các em bạn Hoà hiểu nh thế nào? BÀI 48: MẮT I. Cấu tạo của mắt
 1. Cấu tạo
 Thể thủy tinh
 Màng cứng
 Lòng đen
 Màng lới
Lỗ đồng tử
 Thuỷ dịch
 Màng giác Dây thần kinh Màng lới
 Thể thuỷ tinh
 - Thể thuỷ tinh là một thấu kính hội tụ trong suốt 
và mềm, có thể thay đổi đợc tiêu cự một cách tự nhiên.
 - Màng lới (võng mạc) ở đáy mắt tại đó ảnh của vật 
mà ta nhìn thấy hiện lên rõ nét Thể thủy tinh
 Màng lới. 2. So sánh mắt và máy ảnh
C1: Nêu những điểm giống 
nhau về cấu tạo giữa con 
mắt và máy ảnh.
Thể thuỷ tinh đóng vai trò 
nh bộ phận nào trong máy 
ảnh?
 Phim trong máy ảnh đóng 
vai trò nh bộ phận nào trong 
con mắt? Ảnh của quả tỏo Thể thuỷ tinh
 Tia sỏng
+ Mắt đang 
nhỡn rừ một vật 
ở xa
 Quả tỏo
+ Di chuyển vật 
lại gần mắt, mắt 
chưa điều tiết sẽ 
khụng nhỡn rừ vật
+ Để nhỡn rừ vật, 
thủy tinh thể của 
mắt sẽ phồng lờn II. Sự điều tiết 
 Cầu mắt
 Sự điều tiết của 
mắt là sự thay đổi tiêu 
cự của thể thuỷ tinh 
để ảnh rõ nét trên ảnh 
lới
 Cơ vận động C2: Ta đã biết khi vật càng xa thấu kính hội tụ thì ảnh của 
vật càng gần tiêu điểm của thấu kính hội tụ. Vậy em hãy 
cho biết tiêu cự của thể thuỷ tinh khi mắt nhìn các vật ở xa 
và các vật ở gần dài, ngắn khác nhau nh thế nào?
 Biết rằng khoảng cách từ thể thuỷ tinh của mắt đến 
màng lới là không đổi và ảnh của vật luôn luôn hiện trên 
màng lới.
 B
 .F’ A’
 A 0
 B’ Vị trí thể thuỷ tinh Vị trí màng lới
 B
 I
 F A
 1 1 hình 1
 A 0
 B1
 B
 I
 F2 A2 hình 2
 B2
A 0 Khi nhìn các vật ở càng xa mắt, thì tiêu cự của 
thể thuỷ tinh càng lớn (thể thuỷ tinh dẹt xuống), khi 
nhìn các vật càng gần mắt thì tiêu cự của thể thuỷ tinh 
càng nhỏ (thể thuỷ tinh phồng lên). III. Điểm cực cận và điểm cực viễn 
 1. Điểm cực viễn 
 Điểm xa mắt nhất mà khi có một vật ở đó mắt 
không điều tiết có thể nhìn rõ đợc gọi là điểm cực viễn 
(ký hiệu là CV). Khoảng cách từ mắt đến điểm cực viễn 
gọi là khoảng cực viễn.
 Khi nhìn các vật ở xa thì mắt không phải điều tiết, 
nên nhìn rất thoải mái
 C
 V . F
 O 2. Điểm cực cận 
 Điểm gần mắt nhất mà khi có một vật ở đó mắt có thể 
nhìn rõ đợc gọi là điểm cực cận (ký hiệu là Cc). Khoảng 
cách từ mắt đến điểm cực cận gọi là khoảng cực cận.
 Cc F C
 V Cc F
 F
 CV Cc
 Khoảng cách từ điểm cực cận CC đến điểm viễn 
CV (CcCv) gọi là giới hạn nhìn rõ của mắt. C
V Cc F
Mỗi chúng ta đều có một điểm cực cận và một điểm cực 
viễn, vị trí của hai điểm này phụ thuộc vào thị lực của 
mỗi ngời và vị trí của chúng có thể bị thay đổi theo thời 
gian. Vậy chúng ta phải bảo vệ mắt nh thế nào? IV. Vận dụng
 C5: Một ngời đứng cách một cột điện 20 m . Cột điện 
 cao 8 m. Nếu coi khoảng cách từ thể thuỷ tinh đến 
 màng lới của mắt ngời ấy là 2 cm thì ảnh của cột điện 
 trên màng lới sẽ cao bao nhiêu cm? 
Tóm tắt: 
 B
h = 8m = 800 cm; I
 h
d = 2m = 2000 cm; d’ F’ A’
 A d O h’
d’ = 2 cm B’
h’ = ? d' 2
 h'= h = 800 = 0,8cm
 d 2000 C6: Khi nhìn một vật ở điểm cực viễn thì tiêu cự của thể 
thuỷ tinh sẽ dài hay ngắn nhất? Khi nhìn một vật ở 
điểm cực cận thì tiêu cự của thể thuỷ tinh sẽ dài hay 
ngắn nhất? 
Trả lời C6
 Khi nhìn một vật ở điểm cực viễn thì tiêu cự của 
thể thuỷ tinh sẽ dài nhất.
 Khi nhìn một vật ở điểm cực cận thì tiêu cự của 
thể thuỷ tinh sẽ ngắn nhất. Ghi nhớ
❑ Hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là thể thủy tinh và 
 màng lưới.
❑ Thể thủy tinh đúng vai trũ như vật kớnh trong mỏy ảnh, 
 cũn màng lưới như phim. Ảnh của vật mà ta nhỡn hiện 
 trờn màng lưới.
❑ Trong quỏ trỡnh điều tiết thỡ thể thủy tinh bị co gión, 
 phồng lờn hoặc dẹt xuống, để cho ảnh hiện trờn màng 
 lưới rừ nột.
❑ Điểm xa mắt nhất mà ta cú thể nhỡn rừ được khi khụng 
 điều tiết gọi là điểm cực viễn.
❑ Điểm gần mắt nhất mà ta cú thể nhỡn rừ được gọi là 
 điểm cực cận. Dặn dò
• Học kỹ bài và phần ghi nhớ 
• Đọc có thể em cha biết.
• Làm bài tập 48 SBT trang 55 - 56