Đề kiểm tra giữa kì 1 môn Ngữ văn Lớp 9 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Hưng Đạo (Có đáp án)

 ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ I 
 MÔN VĂN LỚP 9 
 Năm học 2022 - 2023 
 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
 ( Đề thi có 01 trang, học sinh làm bài vào giấy thi)
Phần I. Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
 Có hai hạt mầm nằm cạnh nhau trên một mảnh đất màu mỡ. Hạt mầm thứ nhất nói: Tôi 
muốn lớn lên thật nhanh. Tôi muốn bám rễ sâu xuống lòng đất và đâm chồi nảy lộc xuyên 
qua lớp đất cứng phía trên ...
 Tôi muốn nở ra những cánh hoa dịu dàng như dấu hiệu chào đón mùa xuân ... Tôi muốn 
cảm nhận sự ấm áp của ánh mặt trời và thưởng thức những giọt sương mai đọng trên cành 
lá.
 Và rồi hạt mầm mọc lên.
 Hạt mầm thứ hai bảo:
 - Tôi sự lắm. Nếu bén nhưng nhánh rễ vào lòng đất sâu bên dưới, tôi không biết sẽ gặp 
phải điều gì ở nơi tối tăm đó. Và giả như những chồi non của tôi có mọc ra, đám côn trùng 
sẽ kéo đến và nuốt ngay lấy chúng. Một ngày nào đó, nếu những bông hoa của tôi có thể nở 
ra được thì bọn trẻ con cũng sẽ vặt lấy mà đùa nghịch thôi. Không, tốt hơn hết là tôi nên 
nằm ở đây cho đến khi cảm thấy thật an toàn đã.
 Và rồi hạt mầm nằm im và chờ đợi.
 Một ngày nọ, một chú gà đi loanh quanh trong vườn tìm thức ăn, thấy hạt mầm nằm lạc 
lõng trên mặt đất bèn mổ ngay lập tức.
 Trong cuộc sống sẽ luôn có những cơ hội cho những ai dám chấp nhận mạo hiểm, trải 
nghiệm những thử thách, mạnh dạn vượt qua những khuôn khổ lối mòn để bước lên những 
con đường mới.
 (Theo Hạt giống tâm hồn, Fisrt New và NXB Tổng hợp TPHCM)
Câu 1 (0,5 điểm).Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Em hiểu thế nào về ý nghĩa câu văn: Trong cuộc sống sẽ luôn có những 
cơ hội cho những ai dám chấp nhận mạo hiểm, trải nghiệm những thử thách, mạnh dạn 
vượt qua những khuôn khổ lối mòn để bước lên những con đường mới.
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích của biện pháp điệp ngữ trong câu văn sau: Tôi muốn nở ra 
những cánh hoa dịu dàng như dấu hiệu chào đón mùa xuân ... Tôi muốn cảm nhận sự ấm 
áp của ánh mặt trời và thưởng thức những giọt sương mai đọng trên cành lá.
Câu 4 (1,0 điểm). Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc qua đoạn trích trên 
là gì?
Phần II. Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Từ nội dung ở phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) 
trình bày suy nghĩ của em về ước mơ của con người.
Câu 2 (5,0đ). Nhập vai người lính kể lại bài thơ “Đồng chí” - Chinh Hữu.
 Hết .......... UBND QUẬN KIẾN AN HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA KỲ I
TRƯỜNG THCS TRẦN HƯNG ĐẠO MÔN VĂN LỚP 9
 Năm học 2022 - 2023
 (Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)
Câu Yêu cầu cần đạt Điểm
 PHẦN I. ĐỌC - HIỂU
 1 - Phương thức biểu đạt chính: Tự sự 0,5
(0,5đ)
 2 - Ý nghĩa của câu văn: 0,5
(0,5đ) + Những người dám chấp nhận mạo hiểm, trải nghiệm thử thách, mạnh 
 dạn vượt qua khuôn khổ, lối mòn sẽ được đi trên con đường mới.
 + Ý chí nghị lực, lòng dũng cảm, sự bứt phá, sáng tạo sẽ giúp con người 
 đạt được thành công.
 3 * Biện pháp tu từ điệp ngữ: Tôi muốn (2 lần) 0,25
(1,0đ) * Hiệu quả biểu đạt:
 - Tạo nhịp điệu cho câu văn, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, 
 làm lời văn sinh động, thuyết phục gây ấn tượng. 0,25
 - Làm nổi bật sự khao khát, ước muốn được cống hiến, được làm dedpj 0,25
 cho cuộc đời và được đón nhận những điều đẹp đẽ từ cuộc sống.
 0,25
 - Thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu tha thiết của tác giả
 4 Học sinh có thể đưa ra thông điệp khác nhau đảm bảo, hợp lí, thuyết 
(1,0đ) phục
 - Ví dụ:
 + Có ý chí, nghị lực, lòng dũng cảm đương đầu với thử thách mới đạt 0,25
 được thành công
 + Biết ước mơ, khát khao ngs tới những điều tốt đẹp. 0,25
 + Phải sống đẹp, sống có ích cho cuộc đời. 0,25
 + Chọn cách sống quá an toàn thậm chí hèn nhát, thụ động, sợ hãi có lúc 
 0,25
 sẽ gặp thất bại, cay đắng.
 PHẦN II. LÀM VĂN
Câu 1. Yêu cầu về hình thức, kĩ năng 0,5
 1 - Đúng đoạn văn nghị luận xã hội, dung lượng đảm bảo.
 (2,0 - Đảm bảo quy cấu trúc, vận dụng tốt các thao tác lập luận, lí lẽ thuyết 
điểm) phục, dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc.
 2. Yêu cầu nội dung, kiến thức
 * Nêu vấn đề nghị luận: ước mơ của con người 0,25
 * Giải thích vẫn đề nghị luận: Ước mơ là những dự định, khát khao mà 
 mỗi chúng ta mong muốn đạt được trong thời gian ngắn hoặc dài.
 *Biểu hiện:Ước mơ về nghề nghiệp, ước mơ có cuộc sống hạnh phúc, 
 0,25 ước mơ được đi đây đi đó, ước mơ chung của toàn xã hội được sống 
 trong hòa bình, công bằng, không có dịch bệnh, chiến tranh,...
 *Bàn luận:
 - Vai trò ý nghĩa: Ước mơ vô cùng quan trọng vì: 0,5
 + Nó hướng ta tới những điều tốt đẹp. Giúp ta sống vui vẻ, có ý nghĩa và 
 mục đích.
 + Ước mơ như ngọn đèn soi lối ta đi để nỗ lực bước tiếp khi khó khăn.
 + Nếu đuối theo ước mơ sẽ giúp con người biết sống có kế hoạch, biết 
 vạch sẵn ra những bước đi mang lại những thành quà tốt đẹp.
 *Phê phán: Tuy nhiên vẫn còn có những người sống không có ước mơ, ỉ 
 lại, dựa dẫm hoặc theo đuổi những ước mơ quá xa vời, viển vông, cũng 0,25
 có nhiều người nản chí, không cố gắng,....
 * Bài học nhận thức, hành động
 - Nhận thức được rõ vai trò, ý nghĩa của ước mơ trong cuộc sống. 0,25
 - Phê phán những người sống không có ước mơ, khát vọng, goặc ngại 
 khó, ngaik khổ, không có ý chí, nghị lực, ....
 - Liên hệ bản thân ...
Câu 1. Yêu cầu hình thức, kĩ năng
 2 - Đúng kiểu bài tự sự, xen thêm yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận; kết 0,5
 (5,0 hợp đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm bố cục đủ ba phần: mở bài, 
điểm) thân bài, kết bài.
 - Diễn đạt trôi chảy, đúng văn phạm. Trình bày rõ ràng, đúng chính tả.
 2. Yêu cầu nội dung, kiến thức
 A. Mở bài: theo các tình huống sau:
 - Người lính về thăm chiến trường xưa, hồi tưởng lại.
 - Người lính hồi tưởng nhân ngày 27/7 (22/12) 0,5
 B.Thân bài
 1. Giới thiệu hoàn cảnh 
 Mùa đông năm 1946, Thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, 
 cả nước một lần nữa cùng đứng lên đánh giặc với tinh thần “quyết tử cho 
 Tổ quốc quyết sinh”. Không từ bỏ âm mưa của mình, Thực dân Pháp tổ 
 chức cuộc tiến công quy mô lớn lên khu căn cứ địa Việt Bắc. 0,25
 Hàng triệu người đã cùng lên đường về với thủ đô khàng chiến, 
 trong đoàn người ấy, biết bao người nông dân áo vải cứu nước như tôi...
 2. Kể về quê hương - gia đình người lính Vệ quốc quân. 
 2.1. Từ bốn phương trời về đây, chúng tôi đều có sự tương đồng về 1,5
 cảnh ngộ nghèo khó đều sống ở những vùng nước mặn đồng chua, hay 
 nơi đất cày lên sỏi đá”, đều là những người nông dân chân đất áo nâu 
 cần cù, khó nghèo lam lũ, vất vả với cày cấy, ruộng đồng chịu bao áp 
 bức bóc lột trong xã hội cũ. Chúng tôi từ các phương trời không hề quen 
 nhau “từ muôn phương về tụ hội trong hàng ngũ của những người lính 
 cách mạng” nhưng cùng chung nhiệm vụ chiến đấu để giải phóng quê 
 hương, đất nước. Và rồi từ những kẻ xa lạ, chúng tôi đã cùng nhau sống 
 và chiến đấu thân thiết như những người anh em ruột thịt, gọi nhau một 
 tiếng đồng chí thiêng liêng.
 2.2. Chùng tôi để lại sau lưng mình là quê hương, nhà cửa, gia đình 
 bé nhỏ. Những đêm hành quân nung nấu, những khi nghỉ lại bên vách 
 núi bìa rừng, chúng tôi lại không nguôi nhớ về quê hương - mỗi người 
 có một tâm tư, một nỗi lòng về hoàn cảnh gia đình, người thân, công việc đồng quê.
 + Nhớ cảnh vật quê nhà 
 + Nhớ ngày chia tay 
 + Nhớ công việc ruộng nương...
 2.3. Tôi còn nhớ ngày tôi lên đường, thằng con nhỏ chạy theo níu 
 chân bố, mẹ già chống gậy ra đầu ngõ nhìn theo bóng con trai dẫn khuất 
 cuối con đường làng, vợ tôi nén dấu đi nước mắt ... Nhưng quyết tâm ra 
 đi lớn hơn tất cả.
 3. Kể về đời sống quân ngũ và chiến đấu 
 3.1. Từ xa lạ thành thân quen, những người lính vệ quốc qua đi 
 những bỡ ngỡ ban đầu, gắn bó cùng chia sẻ biết bao điều. Trong những 
 năm đầu kháng chiến chúng đôi diện với thật nhiều thiếu thốn. Quân 
 trang quân phục chỉ là bộ quần áo vải nâu bạc màu năm tháng. Những 1,5
 đêm hành quân xuyên rừng, những trận chiến khiến chúng bạc đi rách 
 dẫn. Áo ánh rách vai, quần tôi vài mảnh vá, chân không giày...Mà mọi 
 người vẫn gọi thân thương chúng tôi là anh vệ “túm” ...thế nhưng tất cả 
 không làm nao núng ý chí của những con người chung quyết tâm đánh 
 giặc cứu nước. 
 3.2. Đáng sợ hơn cả bom đạn kẻ thù là bệnh sốt rét, những cơn số 
 rét rừng khủng khiếp mỗi lần ớn lạnh khi nhớ lại. Sốt li bì, trong lòng rét 
 tận xương tủy, bên ngoài nóng hầm hập, mồ hôi vã ra như tắm, đắp bao 
 nhiêu chăn không đu ấm. Sau trận sốt, người gầy rộc đi... chỉ có ảnh mắt 
 người lính vẫn lấp lánh niềm tin...
 3.3. Giúp chúng tôi vượt qua tất cả chính là tình đồng đội thắm 
 thiết. Trong trận sốt rét mỗi khi tỉnh lại một chút, người đồng đội lại bên 
 tôi, nắm chắt tay...khẽ mỉm cười động viên...đút từng thìa nước. Những 
 điều ấy tiếp thêm cho tôi sức mạnh. 
 Tôi còn nhớ, trong chiến dịch Việt Bắc, tôi bị thương nặng, đồng 
 đội đã thay phiên nhau còn tôi băng rừng đến trạm quân y...Và cả những 
 hi sinh của đồng đội đầy dũng cảm nữa...
 4. Kể về mơ ước. 
 Trong 9 năm kháng chiến trường kì, trong lòng người lính chúng 
 tôi luôn cháy bỏng khát khao mơ ước hòa bình cho dân tôc. Có một lần 
 đứng gác giữa đêm khuya lạnh giá, vác súng trên vai, vô tình ngẩng lên 
 trời thầy mũi sũng chạm vào vầng trăng. Trong lòng tôi không khỏi bồi 0,25
 hồi xúc động. Vầng trăng sáng như nói hộ lòng tôi mong ước ấm no ... 
 Chúng tôi hôm nay chiến đấu cũng vì tương lai tốt đẹp của đất nước. 
 Khát vọng ấy đã trở thành quyết tâm chiến đấu, hoàn thành nhiệm vụ của 
 người bảo vệ quê hương...
 C. Kết bài: Kể lại cảm nghĩ của người lính 
 - Kỉ niệm của những tháng ngày đau thương và anh dũng sống mãi trong 0,5
 trái tim tôi. 
 - Đồng đội tôi có những người may mắn trở về, có những người nằm lại 
 trên chiến trường xưa, những trong trái tim biết bao người họ còn sống 
 mãi. 
 - Thế hệ chúng tôi hi sinh xương máu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì 
 thế, tôi chỉ có một ước mong 
Lưu ý : Trên đây chỉ là những gợi ý cơ bản, khi chấm bài giáo viên cần vận dụng linh hoạt, 
cần căn cứ vào thực tế bài làm của học sinh để cho điểm nhằm đánh giá học sinh trên các 
phương diện kiến thức,kĩ năng, theo định hướng phát triển năng lực của học sinh. Cần khuyến khích những bài làm có sáng tạo, giàu cảm xúc, trình bày sạch đẹp
 HIỆU TRƯỞNG TỔ CHUYÊN MÔN NGƯỜI RA ĐỀ
 Nguyễn Thị Thu Hương Vũ Thị Bích Hạnh