Giáo án Địa lí 9 - Tuần 1 - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 31/8/2020 
Tuần: 1 - Tiết: 1
 ĐỊA LÍ DÂN CƯ
 Bài 1: CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 * Kiến thức:
 - Nước ta cĩ 54 dân tộc, dân tộc Kinh cĩ số dân đơng nhất. Các dân 
tộc nước ta luơn gắn bĩ, đồn kết với nhau trong quá trình xây dựng và bảo 
vệ tổ quốc.
 - Tình hình phân bố các dân tộc ở nước ta.
* Kĩ năng: Đọc, xác định trên bản đồ vùng phân bố chủ yếu của một số dân 
tộc.
* Thái độ: Cĩ tinh thần tơn trọng, đồn kết các dân tộc.
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội 
dung bài:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 - Năng lực trình bày và trao đổi thơng tin. 
II. Chuẩn bị:
 Giáo viên: Tranh ảnh một số dân tộc Việt Nam.
 Học sinh: Soạn bài trước ở nhà, SGK, tập bản đồ.
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: (1p)
 2.Kiểm tra bài cũ: (khơng)
 GV giới thiệu tồn bộ chương trình của năm học. (2p)
 3. Bài mới: (38p)
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm của HS Kết luận của GV
Hoạt động 1: Tìm hiểu 
thực tiển (Mở đầu, khởi 
động) (1p)
- Vào bài: Việt Nam – Tổ HS: lắng nghe và 
quốc của nhiều dân tộc. ghi nhớ 
Các dân tộc cùng là con 
cháu của Lạc Long Quân- 
Âu Cơ, cùng mở mang, xây 
dựng non sơng, cùng chung 
sống lâu đời trên một đất 
nước. Các dân tộc sát cánh 
bên nhau trong suốt quá 
 Trang 1 trình xây dựng và bảo vệ tổ 
quốc.
- Bài học đầu tiên của mơn 
địa lí 9 hơm nay chúng ta 
cùng tìm hiểu: Nước ta cĩ 
bao nhiêu dân tộc; dân tộc 
nào giữ vai trị chủ đạo 
trong quá trình phát triển 
đất nước; địa bàn cư trú của 
cộng đồng các dân tộc Việt 
Nam được phân bố như thế 
nào trên đất nước ta. 
* Hoạt động 2: Tìm hiểu về 
các dân tộc: Cá nhân I. Các dân tộc ở Việt Nam:
(20p) 
- Bước 1: GV cho HS trả 
lời trên cơ sở những hiểu 
biết sẵn cĩ, quan sát tranh 
ảnh theo gợi ý:
+ Nước ta cĩ bao nhiêu dân 
tộc? Kể tên các dân tộc mà - Việt Nam cĩ 54 dân tộc, 
em biết? (HS yếu) - HS trả lời mỗi dân tộc cĩ đặc trưng về 
+ Trình bày những nét khái văn hĩa, thể hiện trong 
quát về dân tộc Kinh và ngơn ngữ, trang phục, 
một số dân tộc khác ? phong tục tập quán 
(ngơn ngữ, tập quán, trang 
phục, sản xuất )
(HS khá – giỏi)
- Bước 2: GV yêu cầu học 
sinh QS H 1.1 cho biết dân 
tộc nào cĩ dân số đơng - Suy nghĩ và trả - Dân tộc Việt (Kinh) cĩ số 
nhất? chiếm tỉ lệ bao nhiêu? lời. dân đơng nhất, chiếm 
+ Dân tộc này cĩ nhiều 86,2% dân số cả nước.
kinh nghiệm trong lĩnh vực 
nào? Kể một số nét văn hĩa 
của dân tộc Kinh. - Người Việt là lực lượng 
- Bước 3: GV cho học sinh lao động đơng đảo trong 
dựa vào vốn hiểu biết, một các ngành kinh tế quan 
số hình ảnh trả lời các câu trọng.
hỏi:
+ Trình độ phát triển kinh 
tế giữa các dân tộc ít người 
cĩ giống nhau khơng?
+ Hãy kể tên một sản phẩm 
thủ cơng tiêu biểu của các -Dệt thổ cẩm, thêu - Các dân tộc ít người cĩ số 
 Trang 2 dân tộc ít người mà em thùa (Tày, Thái ), dân và trình độ phát triển 
biết? làm gốm, trồng kinh tế khác nhau.
(HS khá – giỏi) bơng dệt vải - Người việt định cư nước 
+ GV phân tích và chứng (Chăm), làm đường ngồi cùng là một bộ phận 
minh về sự bình đẳng, đồn thốt nốt, khảm bạc của cộng đồng các dân tộc 
kết giữa các dân tộc trong (Khơ-me), làm bàn Việt Nam. 
quá trình xây dựng và bảo ghế bằng trúc 
vệ tổ quốc. ( Tày)
* Hoạt động 3: Tìm hiểu về 
sự phân bố các dân tộc: Cả II. Phân bố các dân tộc :
lớp (13P) 1. Dân tộc Việt (Kinh) :
- Bước 1: GV yêu cầu HS Phân bố rộng khắp cả 
dựa vào vốn hiểu biết, cho nước song tập trung chủ 
biết dân tộc Việt (Kinh) yếu ở đồng bằng, trung du 
phân bố chủ yếu ở đâu? và duyên hải.
- Bước 2: GV yêu cầu HS 
dựa vào vốn hiểu biết, kênh 
chữ SGK trả lời các câu 2. Các dân tộc ít người:
hỏi: - Chiếm 13,8% dân số, 
+ Các dân tộc ít người phân bố chủ yếu ở niền núi 
chiếm bao nhiêu % dân số? - Chiếm 13,8% dân và trung du.
phân bố chủ yếu ở đâu? số, - Trung du và miền núi phía 
(HS yếu) Bắc cĩ trên 30 dân tộc sinh 
+ GV cho HS xem một số sống (Tày, Nùng, Thái ).
hình ảnh về các dân tộc ít - Khu vực Trường Sơn – 
người. - HS: lắng nghe và Tây Nguyên cĩ trên 20 dân 
 ghi nhớ tộc ít người (Ê-đê, Gia-rai, 
+ GV thuyết trình về sự Cơ-ho )
thay đổi trong phân bố và - Các tỉnh cực Nam Trung 
đời sống người dân các dân Bộ và Nam Bộ cĩ các dân 
tộc ít người. tộc Chăm, Khơ-me.
Hoạt động 4: Luyện tập 
(2p)
GV: Chuẩn xác kiến thức 
cơ bản - Tình hình phân bố 
các dân tộc ở nước ta.
HS: Lắng nghe và ghi nhớ. 
Hoạt động 5: Vận dụng và 
mở rộng (2p)
Mở rộng : xác định trên 
bản đồ vùng phân bố chủ 
yếu của một số dân tộc.
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: (2p )
 Trang 3 - Nước ta cĩ bao nhiêu dân tộc? Những nét văn hĩa riêng của các 
dân tộc thể hiện ở những mặt nào? Cho ví dụ. 
 - Trình bày tình hình phân bố các dân tộc ở nước ta. 
IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/ bài học: (2p)
 - GV yêu cầu HS về nhà xem và chuẩn bị trước nội dung bài 2 SGK 
trang 7-10.
 - Phân tích biểu đồ hình 2.1 về tình hình gia tăng dân số của Việt 
Nam, xem trước các bảng số liệu. 
IV. Rút kinh nghiệm:
 Trang 4 Ngày soạn: 31/8/2020 
Tuần: 1 - Tiết: 2
 Baì 2: DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 * Kiến thức:
 - Số dân của nước ta hiện nay.
 - Tình hình gia tăng dân số, nguyên nhân và hậu quả.
 - Sự thay đổi cơ cấu dân số và xu hướng thay đổi cơ cấu dân sốcủa 
nước ta, nguyên nhân của sự thay đổi.
* Kĩ năng: Phân tích bảng thống kê và mơt số biểu đồ dân số.
* Thái độ: Cĩ ý thức chấp hành các chính sách của Nhà Nước về dân số và 
mơi trường.
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội 
dung bài:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 - Năng lực trình bày và trao đổi thơng tin. 
II. Chuẩn bị:
 Giáo viên: Biểu đồ biến đổi dân số của nước ta.
 Học sinh: Học thuộc bài và soạn bài trước ở nhà. 
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
1. Ổn định lớp: (1p)
2. Kiểm tra bài cũ: (3p)
 Nước ta cĩ bao nhiêu dân tộc? Những nét văn hĩa riêng của các dân 
tộc thể hiện ở những mặt nào? Cho ví dụ?
3. Bài mới: (35p)
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm của HS Kết luận của GV
Hoạt động 1: Tìm hiểu 
thực tiển (Mở đầu, khởi 
động) (1p)
Vào bài: Dân số, tình hình 
 - Học sinh lắng 
gia tăng dân số và những hậu 
 nghe và theo dõi.
quả kinh tế xã hội, chính trị 
của nĩ đã trở thành mối quan 
tâm khơng chỉ riêng của mỗi 
quốc gia, mà cả cộng đồng 
quốc tế. Ở mỗi quốc gia, 
chính sách dân số luơn cĩ vị 
trí xứng đáng trong các chính 
 Trang 5 sách của Nhà nước. Sớm 
nhận rõ vấn đề này, ở nước 
ta Đảng và chính phủ đã đề 
ra mục tiêu dân số và ban 
hành hàng loạt chính sách để 
đạt được mục tiêu ấy. Để tìm 
hiểu về dân số, gia tăng dân 
số và cơ cấu dân số ở nước ta 
cĩ đặc điểm gì, ta nghiên cứu 
nội dung ngày hơm nay.
* HĐ2: Tìm hiểu về dân số 
nước ta: Cá nhân (10p)
 - Bước1: GV yêu cầu HS I. Số dân: 
dựa vào vốn hiểu biết và - Dân số Việt Nam là 
SGK trả lời các câu hỏi: 97.483.374 người vào 
+ Cho biết số dân nước ta - HS suy nghĩ và trả 
 lời. ngày 06/09/2020 
tính đến năm 2020 là bao - Dân số Việt Nam 1,25% 
nhiêu? dân số thế giới. 
+ Em cĩ suy nghĩ gì về thứ - Về diện tích đứng 
 - Về diện tích đứng thứ 65 
hạng diện tích và dân số của thứ 65 trên thế giới.
 trên thế giới. Về dân số 
Việt Nam so với các nước Về dân số đứng thứ 
 đứng thứ 15 trên thế giới.
trên thế giới? 15 trên thế giới.
(HS khá – giỏi)
 GV: Lưu ý HS 
+ Năm 2003 dân số nước ta 
là 80,9 triệu người.
+ Trong khu vực Đơng Nam 
Á, dân số Viêt Nam đứng 
thứ 3 sau Inđơnêxia 
(234,9triệu), Philippin (84,6 
triệu).
- Bước 2: GV chuẩn kiến 
thức. 
* HĐ3: Tìm hiểu về tình 
hình gia tăng dân số: Cả lớp II. Gia tăng dân số: 
(14p) (GDMT)
- Bước 1: GV yêu cầu HS - Từ cuối những năm 50 
 Quan sát, suy nghĩ của thế kỉ XX, nước ta cĩ 
quan sát hình 2.1 SGK trang và trả lời.
7 trả lời các câu hỏi: hiện tượng “bùng nổ dân 
+ Em hãy nhận xét về tình số”.
hình gia tăng dân số của - Nhờ thực hiện tốt chính 
nước ta? (HS yếu) sách dân số và kế hoạch 
+ Vì sao tỉ lệ gia tăng tự hĩa gia đình nên tỉ lệ gia 
nhiên của dân số giảm nhưng tăng tự nhiên của dân số cĩ 
 Trang 6 số dân vẫn tăng nhanh? xu hướng giảm.
 GV thuyết trình thêm về 
tình hình dân số Việt Nam 
hiện nay.
- Bước 2: GV yêu cầu HS 
dựa vào vốn hiểu biết thảo 
luận:
+ Dân số đơng và tăng 
nhanh đã gây ra những hậu - Gâây sức ép lớn 
quả gì? (HS khá – giỏi) về tài nguyên, mơi 
+ Lợi ích của sự giảm gia trường, chất lượng 
tăng tự nhiên của dân số cuộc sống và giải 
nước ta ? (HS khá – giỏi) quyết việc làm.
- Bước 3: GV yêu cầu HS 
dựa vào bảng 2.1 SGK trang 
8 trả lời các câu hỏi:
+ Tỉ lệ gia tăng tự nhiên của 
dân số giữa các vùng cĩ - Vùng Tây Bắc cĩ 
giống nhau khơng? tỉ lệ gia tăng tự - Tỉ lệ gia tăng tự nhiên của 
+ Xác định các vùng cĩ tỉ lệ nhiên dân số cao dân số cĩ sự khác nhau 
gia tăng tự nhiên của dân số nhất (2,19%), thấp giữa các vùng. Thành thị và 
cao nhất, thấp nhất, và các nhất là Đồng bằng các khu cơng nghiệp, tỉ lệ 
vùng cao hơn mức trung sơng Hồng(1,1%). gia tăng tự nhiên của dân số 
bình cả nước. thấp hơn nhiều so với nơng 
+ GV cho HS xem một số thơn, miền núi.
hình ảnh về hậu quả của dân 
số tới mơi trường, chất lượng 
cuộc sống.
* HĐ4: Tìm hiểu về cơ cấu III. Cơ cấu dân số:
dân số: Cả lớp (6p) - Cơ cấu dân số theo độ 
- Bước 1: GV yêu cầu HS tuổi ở nước ta đang cĩ sự 
quan sát bảng 2.2 SGK hãy - Quan sát, suy nghĩ thay đổi.
nhận xét: và trả lời.
+ Tỉ lệ hai nhĩm dân số nam, - Tỉ lệ trẻ em giảm xuống, 
nữ thời kì 1979-1999. tỉ lệ người trong độ tuổi lao 
+ Cơ cấu dân số theo nhĩm động và ngồi độ tuổi lao 
tuổi của nước ta thời kì động tăng lên. 
1979-1999.
+ GV thuyết trình thêm về sự - Tỉ số giới tính ở một địa 
thay đổi của tỉ số giới tính ở phương cịn chịu ảnh 
nước ta. hưởng mạnh bởi hiện tượng 
- Bước 2: GV yêu cầu HS chuyển cư. 
cho biết tỉ số giới tính ở một 
địa phương cịn chịu ảnh - HS trả lời.
 Trang 7 hưởng mạnh bởi hiện tượng 
gì? (HS khá – giỏi)
+ Tỉ số giới tính ở nơi nào 
cao nhất? nơi nào thấp nhất? 
Hoạt động 5: Luyện tập 
(2p)
GV: Chuẩn xác kiến thức cơ 
bản Tình hình gia tăng dân 
số, nguyên nhân và hậu quả.
HS: Lắng nghe và ghi nhớ. 
Hoạt động 6: Vận dụng và 
mở rộng (2p)
Mở rộng : Phân tích bảng 
thống kê và mơt số biểu đồ 
dân số.
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: (3p)
- Cho biết dân số và tình hình gia tăng dân số của nước ta.
- Phân tích ý nghĩa của sự giảm tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên và thay đổi cơ 
cấu dân số nước ta.
IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/ bài học: (3p)
- Tìm hiểu trước bài 3 ‘‘Phân bố dân cư và các loại hình quần cư’’
 + Tình hình phân bố dân cư ở nước ta, so với các nước trên thế giới mật 
độ dân số nước ta như thế nào?
 + Quá trình đơ thị hĩa của nước ta hiện nay diễn ra như thế nào? 
IV. Rút kinh nghiệm:
 KÍ DUYỆT TUẦN 1
 Ngày tháng 09 năm 2020
 - ND: ..
 - PP: 
 - HT: ................................
 Trang 8