Giáo án Địa lí 9 - Tuần 7 - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 11 / 10/2020 
TUẦN: 7 - Tiết: 13
 Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ
 PHÂN BỐ CỦA DỊCH VỤ
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 * Kiến thức:
 - Ngành dịch vụ (theo nghĩa rộng) ở nước ta có cơ cấu rất phức tạp và 
ngày càng đa dạng hơn.
 - Dịch vụ có ý nghĩa ngày càng tăng trong việc đảm bảo sự PT của các 
ngành KT khác, trong hoạt động của đời sống XH và tạo việc làm cho nhân 
dân, đóng góp vào thu nhập quốc dân.
 - Phân bố của ngành dịch vụ nước ta phụ thuộc vào sự phân bố dân cư 
và sự phân bố của các ngành kinh tế khác.
 - Các trung tâm dịch vụ lớn của nước ta.
 * Kĩ năng: 
 - Quan sát, phân tích. 
 - Giải thích sự phân bố ngành dịch vụ.
 * Thái độ: Có ý thức chấp hành tốt luật giao thông. 
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội 
dung bài:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin. 
II. Chuẩn bị : 
 Giáo viên: - Sơ đồ về cơ cấu các ngành DV VN
 Học sinh: - SGK, soạn bài trước ở nhà. 
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: (1p)
 2. Kiểm tra bài cũ: (5p)
 - Nêu cơ cấu ngành CN nước ta? Các ngành CN trọng điểm PT dựa trên 
các cơ sở nào?
 - Em hãy nêu tên các ngành CN trọng điểm nước ta?
 3. Bài mới: (32p)
Hoạt động của GV và HS Sản phẩm của HS Kết luận của GV
HĐ 1: Tìm hiểu thực tiển 
(Mở đầu, khởi động) 
 39 (1 phút)
 Nếu công nghiệp và 
nông nghiệp là 2 ngành KT - Học sinh lắng nghe, 
quan trọng trực tiếp sản theo dõi.
xuất ra của cải vật chất cho 
Xh, thì dịch vụ là một 
ngành có vai trò đặc biệt 
làm tăng thêm giá trị của 
hàng hóa sản xuất ra. Ở 
nước ta cơ cấu và vai trò 
của dịch vụ trong nền Kt, 
cũng như đặc điểm phát 
triển và phân bố các ngành 
dịch vụ như thế nào? đó là 
những nội dung mà chúng 
ta cùng tìm hiểu trong bài 
học hôm nay. 
Hoạt động 2: Tìm hiểu về I. Cơ cấu và vai trò của 
Cơ cấu và vai trò của DV DV trong nền kinh tế:
trong nền kinh tế: (12p)
 - Mục tiêu: Tìm hiểu về 
Cơ cấu và vai trò của DV 
trong nền kinh tế
* Kiến thức 1: Cơ cấu 1. Cơ cấu ngành DV:
ngành DV (8 phút)
GV Cho HS nghiên cứu 
sgk và xem biểu đồ h 13.1
- Em có nhận xét gì về cơ - Nhiều hoạt động kinh - Cơ cấu: Đa dạng, gồm 
cấu ngành DV nước ta? tế, rộng lớn và phức tạp. 3 nhóm ngành
(HS yếu) + DV tiêu dùng
- Trong cơ cấu ngành DV, - 3 nhóm: DV tiêu dùng; + DV sản xuất
người ta phân ra các nhóm DV SX; DV công cộng. + DV công cộng
ngành DV nào?
- Các nhóm DV trên gồm - HS dựa vào chú giải 
các hoạt động kinh tế nào? h13.1 để trả lời.
(HS khá- giỏi)
* Kiến thức 2: Vai trò của 2. Vai trò của DV trong 
DV trong SX và đời sống: SX và đời sống:
(8 phút)
 - Dựa vào h13.1. Cho biết - HS trả lời. - Cung cấp nguyên liệu, 
hoạt động DV nào phổ vật tư sản xuất và tiêu 
biến nhất ở địa phương thụ sản phẩm cho các 
 40 em? - HS trả lời. ngành kinh tế.
- Em hãy chứng minh nền - Tạo ra các mối liên hệ 
KT càng phát triển thì hoạt giữa các ngành sản xuất, 
động DV cang trở nên đa - DV tiêu dùng: 51% các vùng trong nước và 
dạng? - DV SX: 26,8% giữa nước ta với nước 
(HS khá- giỏi) - DV công cộng: 22,2% ngoài.
GV chuẩn xác kiến thức. - Nhận xét: các nhóm - Tạo nhiều việc làm, 
- Dựa vào h13.1. Tính tỉ DV có sự phát triển góp phần quan trọng 
trọng của 3 nhóm DV không đồng đều, chủ nâng cao đời sống nhân 
chính trong GDP của nước yếu tập trung PT DV dân, đem lại nguồn thu 
ta và nêu nhận xét? tiêu dùng. Điều đó nhập lớn cho nền kinh 
(HS khá- giỏi) chứng tỏ nền KT và đời tế. 
Hoạt động 3: Tìm hiểu sống nhân dân ta ngày II. Đặc điểm PT và 
Đặc điểm PT và phân bố càng được nâng cao. Phân bố các ngành DV 
các ngành DV ở nước ta: ở nước ta:
(15p), Cá nhân 
- Mục tiêu : Tìm hiểu Đặc 
điểm PT và phân bố các 
ngành DV ở nước ta
* Kiến thức 1: Đặc điểm 1. Đặc điểm phát triển:
phát triển: (10 phút) - Phát triển khá nhanh 
- GV giới thiệu: tuy nhiên, và có nhiều cơ hội để 
từng hoạt động Dv cụ thể vươn lên ngang tầm khu 
thì 3 loại hoạt động có tỉ - Học sinh lắng nghe vực và quốc tế.
trọng cao nhất là : thương - VN đang trở thành thị 
nghiệp, DV sử chữa; trường thu hút nhiều 
KHCN, GD, Y tế, VH- công ti nước ngoài đầu 
Thể thao; Kinh doanh tài tư vào các hoạt động 
sản, tư vấn. DV, nhất là tài chính, 
- Các hoạt động DV đó PT - Phụ thuộc vào sự phân ngân hàng, giáo dục, Y 
chứng tỏ điều gì? bố dân cư và sự PT kinh tế...
- Những khó khăn mà tế -> nhu cầu về các SP - Vấn đề nâng cao chất 
ngành DV gặp phải hiện DV ở những nơi dân cư lượng DV và đa dạng 
nay? đông đúc và kinh tế PT hóa các loại hình DV 
(HS khá- giỏi) sẽ cao hơn nhiều so với đang là thách thức lớn 
- Sự phân bố các hoạt động những nơi dân cư ít, của ngành DV.
DV ở nước ta ntn? kinh tế ít PT.
* Kiến thức 2: Đặc điểm 2. Đặc điểm phân bố:
phân bố. (5 phút) - Sự phân bố dịch vụ 
- Tại sao hoạt động DV lại phụ thuộc chặt chẽ vào 
PT không đều ở nước ta? phân bố dân cư, sự phát 
- Vì sao HN và TP HCM - Hà Nội- thủ đô trung triển của sản xuất
 41 phát triển mạnh nhất về tâm kinh tế khoa học kĩ - Các hoạt động dịch vụ 
 DV? thuật, chính trị. ở nước taphaan bố 
 (HS khá- giỏi) - TP HCM trung tâm không đều. 
 kinh tế lớn nhất phía - HN và TP HCM là hai 
 Nam. trung tâm DV lớn và đa 
 dạng nhất ở nước ta.
 Hoạt động 4: Luyện tập (2p)
 GV: Chuẩn xác kiến 
 thức cơ bản Phân bố của 
 ngành dịch vụ nước ta phụ 
 thuộc vào sự phân bố dân 
 cư và sự phân bố của các 
 ngành kinh tế khác.
 HS: Lắng nghe và ghi nhớ. 
Hoạt động 5: Vận dụng và 
 mở rộng (2p)
 Mở rộng : Quan sát, phân 
 tích.
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: (4p)
 - Lấy ví dụ chứng minh rằng ở đâu đông dân thì ở đó tập chung nhiều 
 hoạt động dich vụ. 
 - Tại sao Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai trung tâm dịch vụ 
 lớn nhất và đa dạng nhất ở nước ta?
 IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/ bài học: (3p) 
 - Học bài cũ.
 - Làm bài tập sgk và tập bản đồ.
 - Soạn trước bài 14: Giao thông vận tải và bưu chính viễn thông.
 + Tìm hiểu những tuyến đường của đất nước ta. Loại hình nào chở được 
 nhiều hàng và khách nhất.
 + Các thông tin về bưu chính viễn thông.
 + Việc đáp ứng công nghệ thông tin qua phương tiện thông tin đại 
 chúng. 
 V. Rút kinh nghiệm: 
 42 Ngày soạn: 11 /10 /2020 
TUẦN: 7 - Tiết: 14
 Bài 14: GIAO THÔNG VẬN TẢI
 VÀ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 * Kiến thức:
 - Đặc điểm phân bố mạng lưới và các đầu mối giao thông vận tải của 
nước ta, cũng như những bước mới trong hoạt động giao thồng vận tải.
 - Các thành tựu to lớn của ngành bưu chính viễn thông và tác động của 
những bước tiến này đến đời sống KT-XH của đất nước.
 * Kĩ năng: 
 - Đọc và phân tích lược đồ GTVT của nước ta.
 - Phân tích mối quan hệ giữa sự phân bố mạng lưới GTVT với sự phân 
bố các ngành kinh tế khác.
 * Thái độ: Phát triển GTVT phục vụ xd và bảo vệ tổ quốc trong thời kì đẩy mạnh 
CNH,HĐH 
 2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội 
dung bài:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin. 
II. Chuẩn bị:
 Giáo viên: - Bản đồ GTVTVN
 Học sinh: Học thuộc bài, soạn trước bài ở nhà. 
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: (1p)
 2. Kiểm tra bài cũ: (4p) 
 - Nêu cơ cấu ngành dịch vụ nước ta? 
 - Em hãy nêu đặc điểm phát triển của ngành dịch vụ?
 3. Bài mới: (34p)
Hoạt động của GV và HS Sản phẩm của HS Kết luận của GV
HĐ 1: Tìm hiểu thực tiển 
(Mở đầu, khởi động) 
 (1 phút)
 Giao thông vận tải là 
ngành sản xuất quan trọng - Học sinh lắng nghe, theo 
đứng hàng thứ tư sau công dõi.
nghiệp khai thác, công 
 43 nghiệp chế biến và sản xuất 
nông nghiệp. Một ngành tuy 
không tạo ra của cải vật 
chất, nhưng lại được ví như 
mạch máu trong cơ thể. Để 
hiểu rõ hơn vai trò đặc biệt 
quan trọng và phát triển 
giao thông vận tải ở nước 
ta.
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về I. Giao thông vận tải:
giao thông vận tải nước ta: 
Cá nhân (19p)
Mục tiêu: Tìm hiểu về giao 
thông vận tải nước ta
 * Kiến thức 1: Ý nghĩa 1. Ý nghĩa:
(5 phút)
- GV cho HS đọc phần 1. - HS Đọc Có đủ các loại hình vận 
- GTVT có ý nghĩa như thế tải, phân bố rộng khắp cả 
nào đối với sự phát triển nước, chất lượng đang 
KT- XH? được nâng cao.
* Kiến thức 2: GTVT ở 2. GTVT ở nước ta đã 
nước ta đã phát triển đầy đủ phát triển đầy đủ các loại 
các loại hình (18 phút) hình:
- Dựa vào sơ đồ sgk. Em - HS trả lời theo sơ đồ:
hãy kể tên các loại hình 
GTVT? (HS yếu)
- Dựa vào bảng 14.1, em + Đường bộ. Vì chiếm tỉ - Đường bộ: Chuyên chở 
hãy cho biết loại hình vận trọng cao nhất trong cơ được nhiều hàng hóa và 
tải nào có vai trò quan trọng cấu vận chuyển hàng hóa hành khách nhất, được đầu 
trong vận chuyển hàng (phát triển rộng khắp trên tư nhiều nhất.
hóa ? tại sao ? mọi địa hình).
(HS khá- giỏi) - Đường sắt:
- Loại hình vận tải nào có tỉ + Đường hàng không. Vì + Tổng chiều dài 2.632km
trọng tăng nhanh nhất? tại đáp ứng nhu cầu vận + Đường sắt Thống Nhất 
sao? chuyển hang hóa với tốc cùng với QL1A làm thành 
 độ nhanh. Tuy nhiên tỉ trục xương sống của 
 trọng của loại hình này GTVT nước ta.
 còn rất nhỏ. + Đường sắt luôn được cải 
- Dựa vào bản đồ GTVTVN - QL1A, QL5, đường tiến.
(lược đồ sgk). Em hãy XĐ HCM, QL22, QL18 .. - Đường sông:
một số tuyến đường bộ quan + Mới được khai thác ở 
trọng ? mức độ thấp.
 44 GV: hiện nay có hai tuyến + Tập trung chủ yếu ở lưu 
đường có ý nghĩa hết sức - GV cho HS xác định các vực sông Hồng (2.500km) 
quan trọng về quốc phòng tuyến đường xuất phát từ và sông Cửu Long 
và phát triển KT-XH là TP HN và TPHCM đi các (4.500km)
quốc lộ 1A và đường HCM vung khác.
đều đã hoàn thiện. - Đường biển:
- Em hãy xác định các - Đường sắt Thống Nhất, + Bao gồm vận tải ven 
tuyến đường sắt của nước HN-L.Sơn, L.Sơn- TQ, biển và quốc tế.
ta ? (HS yếu) HN- Lào Cai.
GV: Nêu vai trò của đường 
sắt (trọng tải lớn, vận 
chuyển một lúc được nhiều 
hàng hóa, hành khách )
- Tình hình phát triển đường 
sông như thế nào?
GV: Nêu vai trò của đường 
sông ở ĐB SCL.
- Em hãy xác định các cảng - Hải Phòng, Đà Nẵng, Sài + Ba cảng biển lớn nhất là 
biển lớn của nước ta? Gòn HP, ĐN, SG.
- Vì sao GT đường biển - Do mở rộng quan hệ 
phát triển mạnh? kinh tế đối ngoại.
- Nêu vai trò của 3 cảng 
biển trên đối với các vùng 
kinh tế ở Bắc, Trung, Nam.
(HS khá- giỏi) 
- Em hãy XĐ các sân bay - Nội Bài (HN), Đà Nẵng, - Đường hàng không:
quốc tế ở nước ta? TSN (TPHCM) + Đã và đang phát triển 
- Tình hình phát triển vận - Phát triển đội máy bay theo hướng hiện đại hóa.
tải hàng không như thế nào? theo hướng hiện đại hóa, + Mạng nội địa và quốc tế 
- Vì sao vận tải hàng không mạng nội địa và quốc tế ngày càng được mở rộng.
vẫn đang chiếm tỉ trọng nhỏ ngày càng được mở rộng. + Ba sân bay quốc tế là 
trong cơ cấu vận tải nước Nội Bài, Đà Nẵng, Tân 
ta? (HS khá- giỏi) - Cước phí còn cao. Sơn Nhất.
- Tình hình phát triển vận - Ngày càng phát triển, - Đường ống:
tải đường ống như thế nào gắn liền với sự phát triển Vận tải đường ống ngày 
và gắn với mặt hàng nào? ngành dầu khí. càng phát triển, chủ yếu 
- Vận tải đường ống ở nước - Ở phía Nam, Vì có nhiều chuyên chở dầu mỏ và 
ta phát triển mạnh nhất ở mỏ dầu đã và đang được khí.
đâu? Vì sao? khai thác.
(HS khá –giỏi)
Chuyển ý
GV: BCVT có ý nghĩa rất tô 
 45 lớn về mặt chiến lược 
 (chính trị, kinh tế, đời sống 
 xã hội ) ; đưa nền kinh tế 
 VN nhanh chóng hòa nhập 
 với nền kinh tế TG.
 Hoạt động 3: Tìm hiểu về II. Bưu chính viễn thông:
 bưu chính viễn thông. (10p)
 Cá nhân 
 Mục tiêu : Tìm hiểu về bưu 
 chính viễn thông
 - Ngành BCVT gồm có - ĐSXH được phát triển, - Bưu chính có những 
 những DV cơ bản nào? thông tin liên lạc thuận bước phát triển mạnh mẽ
 (HS yếu) lợi, vấn đề giải trí, giáo 
 - Tình hình phát triển của dục được phát triển thông 
 ngành BCVT như thế nào? qua việc khai thác 
 GV: Tất cả các huyện trong Internet 
 cả nước đều có mạng điện 
 thoại, hơn 90% số xã có 
 mạng điện thoại (HS quan 
 sát hình 14.3)
 - Nước ta hòa mạng Internet - HS trả lời năm 1997 - Viễn thông: phát triển 
 vào năm nào? Vai trò của nhanh và hiện đại.
 nó? 
 - Em thử hình dung sự phát 
 triển của ngành BCVT trong 
 những năm tới sẽ làm thay 
 đổi đời sống XH ở địa 
 phương như thế nào?
 (HS khá- giỏi)
 Hoạt động 4: Luyện tập (2p)
 GV: Chuẩn xác kiến thức cơ 
 bản đặc điểm phân bố mạng 
 lưới và các đầu mối giao 
 thông vận tải của nước ta, 
 cũng như những bước mới 
 trong hoạt động giao thồng 
 vận tải. 
HS: Lắng nghe và ghi nhớ. 
Hoạt động 5: Vận dụng và 
 mở rộng (2p)
 Mở rộng : Đọc và phân tích 
 lược đồ GTVT của nước ta.
 46 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: (4p)
- Trong các loại hình giao thông ở nước ta, loại hình nào mới nhất trong thời 
gian gần đây? 
- Việc phát triển các dịch vụ điện thoại và Intemet tác động như thế nào đến 
đời sống kinh tế- xã hội nước ta? 
IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/ bài học: (3p)
 - Học bài cũ.
 - Làm bài tập sgk và tập bản đồ.
 - Soạn trước bài 15: Thương mại và du lịch. 
+ Tìm hiểu các chợ lớn ở địa phương em về một số vấn đề sau:
 • Lượng hàng hóa nhiều, ít, phong phú hay đơn giản về mặt hàng.
 • Sức mua, sức bán.
+ Hiện nay nước ta có những mặt hàng xuất khẩu gì nhiều. 
V. Rút kinh nghiệm: 
 KÍ DUYỆT TUẦN 7
 Ngày 14 tháng 10 năm 2020
 - ND: ..
 - PP: 
 - HT: ................................
 VÕ THỊ ÁNH NHUNG
 47