Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 4, Bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa - Đặng Văn Gấu

 Trường THCS Ninh Hòa Họ và tên giáo viên:
Tổ: Xã hội Đặng Văn Gấu
 Tên bài dạy: 
 CHƯƠNG II
 CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
 Bài 3
 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ 
 SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
 Môn học/hoạt động giáo dục: Lịch sử, lớp 9
 Thời gian thực hiện: Tuần: 4, Tiết 4
I / Mục tiêu:
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 a. Kiến thức:
 - HS nắm được quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của 
 hệ thống thuộc địa ở Châu Á, Phi, Mĩ La-Tinh.
 - Những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn và khó khăn trong công cuộc xây 
 dựng đất nước ở các nước này.
 * Trọng tâm : Nắm các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở các 
 nước Á, Phi, Mĩ La-Tinh.
 b. Kĩ năng:
 Rèn phương pháp tư duy, khái quát, tổng hợp cũng như phân tích sự kiện, rèn kĩ 
 năng sử dụng bản đồ về kinh tế, chính trị ở các châu lục và thế giới.
 c. Thái độ:
 - Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La-
 Tinh vì sự nghiệp giải phóng và độc lập dân tộc.
 - Tăng cường tinh thần đoàn kết hữu nghị với các dân tộc Á, Phi, Mĩ La-Tinh, tinh 
 thần tương trợ, giúp đỡ nhau trong cuộc đâu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế 
 quốc thực dân.
 - Nâng cao lòng tự hào dân tộc vì nhân dân ta đã giành được những thắng lợi to lớn 
 trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, nhất là trong nửa sau thế kỉ XX như 
 một đóng góp to lớn, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc.
 2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh qua nội dung bài 
 học:
 - Năng lực chung: Nêu và giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ sáng tạo tái hiện lại sự 
 kiện, nhân vật lịch sử.
 - Năng lực chuyên biệt: Tái tạo kiến thức, xác định mối quan hệ qua các sự kiện, hiện 
 tượng lịch sử, phân tích, so sánh, nhận xét, đánh giá 
 II / Chuẩn bị:
 1. Giáo viên: Bản đồ treo tường các Châu Á, Phi, Mĩ La-Tinh, một số tranh ảnh về các nước Á, 
 Phi, Mĩ La-Tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, các tư liệu sưu tầm thêm nếu có.
 2. Học sinh: Đọc bài trước, sưu tầm các tâì liệu liên quan đến nội dung bài học 
III / Tiến trình tổ chức tiết dạy :
 1. Ổn định: Kiểm tra điều kiện học tập.
 2. Bài cũ: (3p)
 - Trình bày sự tan rã của chế độ CNXH ở LX ?
 - Trình bày sự tan rã của chế độ CNXH ở các nước Đông Âu ?
 - Em có suy nghĩ gì về sự sụp đổ của hệ thống XHCN ở LX và các nước Đông Âu ?
 3. Bài mới: (1p)
 Sau CTTGII, một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc đã diễn ra sôi nổi ở Châu 
 Á, Phi, Mĩ La-Tinh, làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc tan rã từng 
 mảng lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn. Quá trình này diễn ra như thế nào ? 
 Hoạt động của Thầy và Trò Kiến thức cơ bản
 HĐ1: Cá nhân/lớp. (15p) I. Giai đoạn từ năm 1945 đến 
 *Kiến thức: HS nắm được sự phát triển của phong giữa những năm 60 của thế kỉ 
 trào GPDT ở các nước Á, Phi, Mĩ La-Tinh trong XX:
 những năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ 
 XX.
 ? : Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, 
 Phi, Mĩ La-Tinh trong giai đoạn này có gì nổi bật ?
 HS: - Phong trào giải phóng dân tộc 
 dâng cao, nhiều nước ở ĐNÁ đã 
 thành lập chính quyền CM : 
 Inđônêxia ( 17/8/1945), VN 
 ( 2/9/1945 ), Lào ( 12/10/1945 ).
 GV: Với thắng lợi của PTGPDT ở một số nước 
 ĐNÁ nên các quốc gia thuộc địa trên thế giới noi 
 theo làm cho phong trào phát triển nhanh chóng và 
 lan rộng ra nhiều khu vực.
 ? : Đó là những khu vực nào ?
 HS: - Sau đó phong trào lan nhanh 
 sang các nước Nam Á và Bắc Phi 
 như: Ấn Độ (1946-1950), Ai Cập 
 (1952), Angiêri (1954-1962) .
 - Năm 1960, 17 nước ở Châu Phi 
 tuyên bố độc lập.
 - 1/1/1959, CM nhân dân ở CuBa 
 do Phiđen Caxtơrô lãnh đạo đã 
 giành thắng lợi. GV: Treo bản đồ thế giới lên bảng sau đó yêu cầu 
hs lên xác định vị trí các quốc gia có diễn ra 
PTGPDT mà hs đã được giới thiệu.
HS: Chủ bản đồ.
GV: Khái quát lại “ Như vậy miền Nam châu 
Phi” (SGK).
HĐ2: Cá nhân/lớp: (10) II. Giai đoạn từ giữa những 
*Kiến thức: HS nắm được qua trình tan rã hệ năm 60 đến giữa những năm 70 
thống thuộc địa của Bồ Đào Nha với thắng lợi của của thế kỉ XX :
3 nước Ănggôla, Môdămbích và Ghinê Bít Xao.
? : PTGPDT trong giai đoạn này có nét gì nổi bật ?
 HS: - Nhân dân Ănggôla, Môdămbích 
 và Ghinê Bít Xao đấu tranh giành 
 độc lập.
? : Kết quả của cuộc đấu tranh này ra sao ?
HS: - 4/1974 chính quyền mới ở Bồ 
 Đào Nha đã trao trả độc lập cho 
 Ănggôla ( 11/1975 ), Môdămbích 
 ( 6/1975 ) và Ghinê Bít Xao 
 (9/1974).
GV: Dùng bản đồ thế giới yêu cầu hs xác định vị 
trí của 3 quốc gia vừa tìm hiểu.
HS: Chỉ bản đồ.
GV: Nhận xét và kết luận “Sự tan rã dân tộc ở 
Châu Phi”.
HĐ3: Cá nhân/nhóm: (13p) III. Giai đoạn từ giữa những 
*Kiến thức: HS nắm được cuộc đấu tranh giai nan năm 70 đến giữa những năm 90 
chống chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai của của thế kỉ XX :
nhân dân một số nước thuộc Châu Phi.
*Thực hiện:
GV: Treo bản đồ thế giới lên và chỉ phạm vi tồn tại 
của chủ nghĩa thực dân dưới hình thức chế độ phân 
biệt chủng tộc Apacthai là ở Rôdêdia, Tây Nam Phi 
và cộng hòa Nam Phi.
? : Em hiểu thế nào là phân biệt chủng tộc ?
HS: Hoạt động nhóm.
GV: Kết luận : Phân biệt đối xử và tước bỏ quyền 
làm người, quyền bóc lột của người da trắng đối 
với người da đen và da màu.
? : Xuất phát từ kẻ thù trên thì mục đích của PTGPDT ở giai đoạn này là gì ?
 HS: - Đấu tranh chống chế độ phân 
 biệt chủng tộc (Apacthai) ở 
 Rôdêdia, Tây Nam Phi và Công 
 hòa Nam Phi.
 ? : Cuộc đấu tranh này có kết quả ra sao ?
 HS:? : Như vậy qua kết quả đấu tranh trên ta rút ra - Chính quyền của người da đen 
 được điều gì về chế độ phân biệt chủng tộc trên thế được thành lập ở một số nước 
 giới ? như : Ở Rôdêdia 1980 (Cộng hòa 
 HS: Chế độ phân biệt chủng tộc trên thế giới đã tan Dimbabuê), Tây Nam Phi 1990 
 rã. (Cộng hòa Namibia) và Cộng hòa 
 Nam Phi 1993.
4/ Hướng dẫn về nhà, hoạt động nối tiếp: (1p)
 Củng cố lại kiến thức của bài dạy. 
 Học thuộc bài cũ, xem trước bài mới, Sưu tầm tư liệu cho tiết sau
 Sưu tầm tư liệu cho quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự 
 tan rã của hệ thống thuộc địa
.IV/ Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học: (2p)
 - Trình bày các quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc giai đoạn từ 
1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX ?
 - Trình bày các quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc giai đoạn từ 
 những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX ?
 - Trình bày các quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc giai đoạn từ 
 những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX ?
 - Nêu khái quát các đặc điểm của PTGPDT từ sau năm 1945 ?
VI / Rút kinh nghiệm: 
 .
 Kí duyệt Tuần 4
 Ngày tháng .năm 2021