Giáo án Nâng cao Ngữ văn 9 - Tuần 26 - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: ../ ../2021 Tiết: 76 
 Chuyên đề 6: THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM (Tiếp)
 (Văn bản)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
 - Nắm được nội dung, nghệ thuật và giá trị ý nghĩa của những tác phẩm tiêu biểu của thơ ca 
Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám.
 - Hiểu được nội dung, ý nghĩa, giá trị những đóng góp của thơ ca Việt Nam sau Cách mạng 
tháng Tám 1945 đối với văn học dân tộc.
2. Kĩ năng:
 - Rèn kĩ năng tổng hợp, khái quát để đánh giá về ý nghĩa, giá trị của các tác phẩm thơ ca.
 - Tổng hợp và so sánh những chủ đề chính trong các tác phẩm thơ giai đoạn này.
 - Rèn luyện cho học sinh cách làm bài nghị luận nâng cao liên quan đến nhiều tác phẩm.
3.Thái độ:
 - Tự hào về tinh thần yêu nước, yêu quê hương và tình cảm gia đình ấm cúng, bền bỉ.
 - Trân trọng yêu mến tác phẩm thơ ca nước nhà.
II. Chuẩn bị:
 1. Thầy: Chuẩn bị tư liệu.
 2. Trò: ôn lại các kiến thức đã học.
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định tổ chức lớp: 
2. Kiểm tra bài cũ: 
3. Nội dung bài mới:
 Họat động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung cơ bản
 Hoạt động 1: I. Tác phẩm thơ hiện đại VN 
 H? Kể tên các tác phẩm thơ - HS nêu 1.Mùa xuân nho nhỏ của 
 HKII Ngữ văn 9 Thanh Hải
 H? Cho biết những đặc sắc về - HS trao đổi, thảo luận, trình a. Nội dung: Bài thơ bộc lộ 
 mặt nội dung và nghệ thuật của bày: cảm xúc của tác giả trước mùa 
 các tác phẩm? 1. Mùa xuân nho nhỏ của xuân của thiên nhiên đất nước 
 Thanh Hải và khát vọng đẹp đẽ muốn làm 
 một “mùa xuân nho nhỏ” dâng 
 2. Viếng lăng Bác của Viễn hiến cho đời
 Phương b. Giá trị nghệ thuật
 3. Sang Thu của Hữu Thỉnh Bài thơ theo thể thơ năm tiếng, 
 có nhạc điệu trong sáng, thiết 
 4.Nói với con của Y Phương tha gần gũi với dân ca, nhiều 
 hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, 
 nhiều so sáng và ẩn dụ sáng 
 tạo
 2.Viếng lăng Bác của Viễn 
 Phương
 a. Giá trị nội dung
 Bài thơ thể hiện lòng thành 
 kính và niềm xúc động sắc của 
 nhà thơ nói riêng và mọi người 
 nói chung khi đến thăm lăng 
 Bác b. Giá trị nghệ thuật
 Bài thơ viết theo thể thơ bảy 
 chữ, giọng điệu thơ trang trọng 
 tha thiết, có nhiều hình ảnh thơ 
 đẹp lãng mạn gợi nhiều xúc 
 cảm.
H? Cho biets nội dung, đặc sắc - HS nêu 3.Sang Thu của Hữu Thỉnh
nghệ thuật của văn bản Sang a.Giá trị nội dung
Thu Bài thơ thể hiện lòng thành 
 kính và niềm xúc động sắc của 
 nhà thơ nói riêng và mọi người 
 nói chung khi đến thăm lăng 
 Bác
 b.Giá trị nghệ thuật
 Bài thơ viết theo thể thơ bảy 
 chữ, giọng điệu thơ trang trọng 
 tha thiết, có nhiều hình ảnh thơ 
 đẹp lãng mạn gợi nhiều xúc 
 cảm
 4. Nói với con của Y Phương
 a.Giá trị nội dung
 Bài thơ thể hiện lòng thành 
 kính và niềm xúc động sắc của 
 nhà thơ nói riêng và mọi người 
 nói chung khi đến thăm lăng 
 Bác
 b. Giá trị nghệ thuật
 Bài thơ viết theo thể thơ bảy 
 chữ, giọng điệu thơ trang trọng 
 tha thiết, có nhiều hình ảnh thơ 
 đẹp lãng mạn gợi nhiều xúc 
 cảm
Hoạt động 2 II.Thực hành
H? Chọn 1 khổ thơ trong tác - HS thực hiện yêu cầu. Đề: Cảm nhận của em về một 
phẩm thơ mà em yêu thích, Viết đoạn văn ngắn trình bày đoạn thơ mà em yêu thích.
trình bày cảm nhận của em về cảm nhận về đoạn thơ. Mở bài:
đoạn thơ đó? Giới thiệu những nét tiêu biểu 
Gv gọi HS đọc - HS đọc về 
 - Giới thiệu những nét tiêu biểu 
 về bài thơ 
 - Giới thiệu khái quát về khổ 
 thơ thứ nhất của bài thơ “Nói 
 với con”. 
 Thân bài
 Cảm nhận vè nội dung của đoạn 
 thơ.
 Cảm nhận những nét đặc sắc về 
 mặt nghệ thuật của đoạn thơ. Giá trị ý nghĩa của đoạn thơ.
 3. Kết bài
 Khái quát những nét đặc sắc 
 nhất về giá trị nội dung và giá 
 GV nhận xét, đóng góp ý kiến - Nghe trị nghệ thuật của khổ đầu bài 
 thơ “Nói với co” và nêu cảm 
 nhận của bản thân.
4. Củng cố;
 Hệ thống hóa các kiến thức đã học
5. Hướng dẫn học sinh tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà.
 - Học thuộc thơ.
 - Nắm những nét đặc trưng về nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa văn bản.
IV. Rút kinh nghiệm:
 ..
Ngày soạn: ../ ./2021 Tiết: 77, 78 Tuần: 26
 Chuyên đề 8: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
 (Phần: Tiếng Việt)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Hiểu được khái niệm nghĩa tường minh và hàm ý. Thực hành giải đoán hàm ý
2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích và sử dụng nghĩa tường minh và hàm ý trong nói và viết.
3. Thái độ: Biết sử dụng và giải mã hàm ý trong giao tiếp.
 II. Chuẩn bị:
1. Thầy: Tư liệu dạy học theo chuyên đề.
2. Học sinh: Sưu tầm tư liệu, ôn lại kiến thức:
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định tổ chức lớp: 
2. Kiểm tra bài cũ: 
3. Nội dung bài mới:
 Họat động của Thầy Họt động của Trò Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: I. Ôn tập khái niệm:
H? Thế nào là nghĩa tường - HS nêu: 1. Khái niệm:
minh và hám ý? Cho ví dụ? Ví dụ: Tôi nghĩ bạn nên đỏi - Nghĩa tường minh:
 chiếc áo khác thì hay hơn. - Hàm ý.
H? Phân biệt điểm giống và -HS nêu:
khác nhau giữa tường minh và Tường minh Hàm ý
hàm ý? Giống nhau 2. Phân biệt tường minh và hám ý.
Hoạt động 2: Khác nhau
 II. Thực hành
H?Từ "nhỏ bé" trong câu thơ 1. Cho đoạn thơ sau:
sau mang hàm ý gì ? - HS nêu: Người đồng mình...nhỏ bé đâu con.
 - Nhỏ bé: Chỉ ý lớn lao, vĩ đại, không 
 tầm thường, nhỏ bé.
H? Tìm câu chứa hàm ý trong 2. Đọc đoạn trích:
 - Nghe, TL: "Tôi lên tiếng mở đường cho nó:
đoạn trích dưới đây và cho Câu chứa hàm ý: - Cháu phải gọi "Ba chắt nước dùm 
biết nội dung của hàm ý? + Cơm sôi rồi, nhão bây giờ! con", phải nói như vây?.
 + Hàm ý: Nhớ chắt nước Nó như không để ý đến câu nói của dùm. tôi, nó lại kêu lên:
 - Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!
 Anh Sáu cứ vẫn ngồi im."
GV cho HS bài tập. * Câu chứa hàm ý: 
a) Hãy chỉ ra hàm ý có trong - Nghe, thực hành. - Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!
đoạn đối thoại trên. - Hàm ý: Nhớ chắt nước dùm.
b) Cho biết đoạn đối thoại trên 3. Có đoạn đối thoại sau:
 A. Lan học có giỏi không ?
có vi phạm phương châm hội B. Lan hát và múa rất hay.
thoại nào không? Vì sao? * Câu chứa hàm ý: Lan hát và múa 
 rất hay.
H? Tìm câu có chứa hàm ý - Hàm ý: Lan học không được giỏi.
trong ví dụ sau và cho biết nội - Nghe, thực hành. - Vi phạm phuwong châm quan hệ, 
dung hàm ý. Hàm ý đó được hoặc về lượng.
tạo ra bằng cách cố ý vi phạm 4. Cho đoạn hội thoại:
phương châm hội thoại nào? Minh hỏi Nga:
 - Bạn đó bảo cho tổ của Xuân và 
 Mai chiều nay họp lớp chưa?
 - Tớ báo cho tổ của Mai rồi.
H? Cho biết hàm ý trong * Hàm ý: Tớ chưa báo cho tổ của 
những câu sau - HS nêu: Xuân.
- Hôm nay chỉ có 5 bài tập về + Hôm nay chỉ có 5 bài tập về - Vi phạm phương châm về lượng.
nhà thôi. nhà thôi. 5. Cho biết hàm ý trong những câu 
- Hôm nay có những 5 bài tập Hàm ý: bài tập ít. sau:
về nhà. - Hôm nay có những 5 bài tập - Hôm nay chỉ có 5 bài tập về nhà 
 về nhà. thôi.
H? Tìm một câu có hàm ý từ Hàm ý: bài tập nhiều. - Hôm nay có những 5 bài tập về 
chối các lời đề nghị sau: - HS lên bảng tìm: nhà.
- Tối nay đi xem phim với 6. Tìm một câu có hàm ý từ chối các 
mình đi. lời đề nghị sau:
- Ngày mai qua chỉ tớ đi học - Ngày mai qua chỉ tớ đi học với nhé.
với nhé. - Nghe, viết .................................. 
GV cho HS viết 4. Viết đoạn văn có chứa hàm ý
4. Củng cố;
 Hệ thống hóa các kiến thức đã học
5. Hướng dẫn học sinh tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà.
 Sưu tầm các đoạn văn có sử dụng hàm ý.
IV. Rút kinh nghiệm:
 Ngày ..tháng năm 2021
 Kí duyệt của tổ chuyên môn
 - Nội dung
 ..
 - Phương pháp: .
 Đinh Thu Trang