Giáo án Ngữ văn 9 - Học kỳ I - Hồ Hữu Trạch

Giáo án Ngữ văn 9 - Học kỳ I - Hồ Hữu Trạch

 Tiết 1+2: PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

 (Lê Anh Trà)

A/ Mục tiêu bài học:

Giúp h/sinh:

- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị.

- Từ lòng kính yêu tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập, rèn luyện theo gương Bác.

B/Chuẩn bị:

-Tranh ảnh về nơi ở của Bác trong khuôn viên Phủ Chủ tịch.

-Chân dung Bác Hồ.

-Truyện "Chuyện kể về Bác Hồ".

C/ Tiến trình bài dạy:

* Ổn định lớp:

*Kiểm tra bài cũ:

GV kiểm tra vở soạn bài của HS.

 

doc 286 trang Người đăng duyphuonghn Ngày đăng 18/08/2021 Lượt xem 151Lượt tải 0 Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo án Ngữ văn 9 - Học kỳ I - Hồ Hữu Trạch", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
	Ngày soạn 18/8/2009
 Tiết 1+2 : 	 Phong cách Hồ Chí Minh
	 (Lê Anh Trà)
A/ Mục tiêu bài học:
Giúp h/sinh: 
- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị.
- Từ lòng kính yêu tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập, rèn luyện theo gương Bác.
B/Chuẩn bị:
-Tranh ảnh về nơi ở của Bác trong khuôn viên Phủ Chủ tịch.
-Chân dung Bác Hồ.	
-Truyện "Chuyện kể về Bác Hồ".
C/ Tiến trình bài dạy:
* ổn định lớp:
*Kiểm tra bài cũ:
GV kiểm tra vở soạn bài của HS.
* Bài mới:
Tiết 1:
Giới thiệu bài: Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hóa thế giới. Vẻ đẹp văn hóa chính là nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí Minh. Vậy vẻ đẹp văn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Đoạn trích mà chúng ta tìm hiểu sẽ phần nào lời câu hỏi đó. 
G/v hướng dẫn h/sinh đọc:
G/v đọc đoạn đầu.
H/sinh đọc đoạn tiếp đến hết bài.
G/v gọi học sinh giải nghĩa các từ:
Phong cách ? Siêu phàm? Hiền triết ? Danh nho 
Giải thích thêm:
Bất giác: một cách tự nhiên, ngẫu nhiên không dự định trước.
Đạm bạc: sơ sài, giản dị, không cầu kỳ bày vẽ.
? Phương thức biểu đạt chính của văn bản?
? Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nêu ý chính của mỗi phần?
? Em thấy tác giả có vai trò gì trong văn bản này?
- Trình bày sáng rõ các biểu hiện vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh.
- Kết hợp bày tỏ niềm tự hào về vẻ đẹp đó.
(H/sinh đọc lại đoạn 1.)
?Theo dõi đoạn văn và tìm trong đó những câu văn tác giả sử dụng khái quát phong cách văn hóa HCM?
 GV:Phong cách đó không phải là trời cho, không phải tự nhiên mà có được .Nó có được là do sự học tập và rèn luyện không ngừng trong suốt cuộc đời hoạt động CM đầy gian truân của Người 
GV:Vốn tri thức văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức sâu rộng: ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như Bác Hồ. Cách viết so sánh bao quát để khẳng định giá trị của nhận định.
? Làm thế nào Người có được vốn văn hóa ấy? Người đã học tập và rèn luyện ntn?
GV: Ngôn ngữ là công cụ giao tiếp bậc nhất để tìm hiểu &giao lưu văn hoá với các dân tộc trên thế giới .
Chuyển:Nhưng đi nhiều, tiếp xúc nhiều, biết nhiều ngoại ngữ đó mới chỉ là ĐK cần song chưa đủ để mở mang hiểu biết, thu lượm tri thức
?Vậy HCM đã tận dụng những ĐK của mình ntn để có được vốn văn hoá ấy?
 ? Em hiểu " những ảnh hưởng quốc tế"và" cái gốc văn hoá dân tộc "ở Bác ntn?
 -Bác tiếp thu những giá trị văn hoá của nhân loại .
-Bác giữ vững các giá trị văn hoá nước nhà 
 ? Cách tiếp xúc văn hóa như thế đã cho thấy vẻ đẹp nào trong phong cách Hồ Chí Minh?
?Em hiểu ntn về" sự nhào nặn " của hai nguồn văn hoá quốc tế và dân tộc ở Bác ?
 Đó là sự đan xen, kết hợp, bổ sung, sáng tạo hài hoà hai nguồn văn hoá nhân loại và dân tộc ,truyền thống và hiện đại phương Đông và phương Tây trong tri thức văn hoá HCM.Văn hoá của Bác mang đậm bản sắc dân tộc . 
? Tác giả đã bình luận gì về những biểu hiện văn hóa đó của Bác?
“Nhưng điều kỳ lạ là  hiện đại”.
? Theo em điều kỳ lạ nhất trong phong cách Hồ Chí Minh là gì?
 ? Để làm rõ đặc điểm phong cách văn hóa Hồ Chí Minh, tác giả đã sử dụng những phương pháp thuyết minh nào?
? Các phương pháp thuyết minh này đem lại hiệu quả gì cho phần đầubài viết?
? Ngoài sử dụng các phương pháp thuyết minh, tác giả còn sử dụng các phương pháp biểu đạt nào?
GV: Như vậy, ở đoạn văn này, t/g đã nêu lên tầm sâu rộng trong vốn tri thức văn hoá của HCM và quá trình tiếp thu văn hoá nhân loại của Người bằng cách gợi mở, dẫn dắt vấn đề rất tự nhiên và hiệu quả. Đó chính là công của tác giả Lê Anh Trà.
 Tiết 2
* Bài cũ: Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác được biểu hiện như thế nào?
* Bài mới: Phân tích (tiếp)
 (Học sinh đọc đoạn 2.)
? Tác giả đã thuyết minh phong cách sinh hoạt của Bác Hồ trên những khía cạnh nào? Mỗi khía cạnh đó có những biểu hiện cụ thể nào?
 GV: Đó là nơi ở , nơi làm việc ,là trang phục, tư trang ,là bữa ăn hàng ngày của Hồ Chí Minh -Một vị Chủ tịch nước, một vị lãnh tụ tối cao 
?Tất cả những biểu hiện đó được tác giả Lê Anh Trà kể bằng giọng văn ntn? Thông qua những P 2 thuyết minh nào?Tác dụng?
? Từ đó, vẻ đẹp nào trong cách sống của Bác được làm sáng tỏ ?
?Em có thuộc những bài thơ, câu chuyện nào để thuyết minh cho cách sống bình dị, trong sáng của Người?
( H/sinh theo dõi SGK: “Và Người  thể xác”.)
?Cho biếtnếu ở phần trên t/g dùng P 2liệt kê thì ở phần này tác giả giới thiệu lối sống của Bác bằng P 2 nào ?
(P 2 so sánh ,đối chiếu, liên tưởng chính xác)
 ? P 2 đó thuyết minh đó mang lại hiệu quả như thế nào cho đoạn văn?
(Cuộc sống gắn với thú quê đạm bạc mà thanh cao)
HS đọc đoạn cuối 
?Em hiểu thế nào là cách sống không tự thần thánh hoá, khác đời, hơn đời?
 (Thảo luận nhóm )
 ? Và tác giả khẳng định rằng lối sống của Bác có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác. Theo em, vì sao có thể khẳng định được như vậy ?
(Thảo luận nhóm )
 ? Từ đó, em nhận thức ntn về ý nghĩa cái đẹp trong phong cách của Hồ Chí Minh?
? Để làm rõ và nổi bật những vẻ đẹp và phẩm chất cao quý của phong cách Hồ Chí Minh, người viết đã dùng những biện pháp nghệ thuật nào?
? Tóm lại, ta có thể tóm tắt những vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh ntn ? 
I. giới thiệu chung:
- Trích từ bài viết: “Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị” trong “Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam” của Lê Anh Trà.
II. đọc, hiểu văn bản:
1. Đọc:
Giọng chậm rãi, bình tĩnh, khúc chiết.
2. Chú thích:
3. Phương thức biểu đạt:
- Phương thức biểu đạt: thuyết minh + lập luận
4. Bố cục: 3 phần.
- Phần 1: Từ đầu đến “ hiện đại’’: Con
đường hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh.
- Phần 2:Tiếp..."hạ tắm ao": Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh.
-Phần 3:
Còn lại: Bình luận và khẳng định phong cách văn hoá Hồ Chí Minh.
5. Phân tích:
a, Con đường hình thành phong cách văn hóa HCM.
-"ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới ,văn hoá thế giới sâu sắc như Bác Hồ ".
-"Một phong cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị , rất Việt nam, rất phương Đông ,nhưng đồng thời rất mới , rất hiện đại "
Cách so sánh bao quát để khẳng định vốn tri thức văn hoá của Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức sâu rộng
- Trên con đường hoạt động cách mạng, Bác đi nhiều, tiếp xúc với văn hoá nhiều nước, nhiều dân tộc, nhiều vùng khác nhau trên thế giới :Châu Phi, châu á, châu Mĩ....Anh ,Pháp ...
- Nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ :nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài: Pháp, Anh, Hoa, Nga...(Người đã từng làm thơ bằng chữ Hán ,viết văn bằng tiếng Pháp...)
-Học hỏi trong công việc, trong lao động, học hỏi nghiêm túc.(đến đâu Người cũng cũng học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến mức khá uyên thâm)
- Tiếp thu có định hướng, chọn lọc, vừa tiếp thu tinh hoa vừa phê phán cái tiêu cực...
-Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu những ảnh hưởng quốc tế (tất cả những ảnh hưởng quốc tế đã được nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không gì lay chuyển được )
- Có nhu cầu cao về văn hóa.
- Có năng lực văn hóa.
- Ham học hỏi, nghiêm túc trong tiếp cận văn hóa.
- Có quan điểm rõ ràng về văn hóa,biết kế thừa và phát huy các giá trị văn hoá .
=>Đó là kiểu mẫu của tư tưởng tiếp nhận văn hoá ở HCM
GV:Trong thực tế ,các yếu tố dân tộc và nhân loại ,truyền thống và hiện đại thường có xu hướng loại trừ nhau. Yếu tố này trội lên sẽ lấn át yếu tố kia. Sự kết hợp hài hoà của các yếu tố mang nhiều nét đối lập ấy trong một phong cách quả là kì diệu, chỉ có thể thực hiện được bởi một yếu tố vượt lên trên tất cả : đó là bản lĩnh, ý chí của một chiến sĩ cộng sản, là tình cảm CM được nung nấu bởi lòng yêu nước, thương dân vô bờ bến và tinh thần sẵn sàng quên mình vì sự nghiệp chung .
-So sánh
-Liệt kê
=>Đảm bảo tính khách quan cho nội dung được trình bày. Khơi gợi ở người đọc cảm xúc tự hào , tin tưởng.
- Kết hợp, đan xen giữa những lời kể là lời bình luận “Có thể nói  Hồ Chí Minh”, “Quả như  trong cổ tích”.
=> Đó là nhờ thiên tài, nhờ Bác đã dày công học tập và rèn luyện không ngừng trong suốt bao nhiêu năm, suốt đời hoạt động cách mạng đầy gian truân.
b, Vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Bác.
- Nơi ở và nơi làm việc: ngôi nhà sàn nhỏ bằng gỗ, chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ.đồ đạc mộc mạc, đơn sơ.
-Trang phục:hết sức giản dị:quần áo bà ba nâu,chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp
-Tư trang ít ỏi: chiếc va va li con với bộ quần áo, vài vật kỷ niệm ”.
ăn uống đạm bạc. - Cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.(Nhữngmón ăn bình dị, quen thuộc gần gũi với mọi người dân Việt Nam, những món ăn giản dị thân thương, đậm hương sắc quê nhà
=> Ngôn ngữ giản dị, cách nói dân dã với những từ chỉ số lượng ít ỏi, từ ngữ câu văn gợi hình xen kẽ lời nhận xét, so sánh ý nhị cùng với phép liệt kê các biểu hiện cụ thể, xác thực trong đời sống của Bác,tác giả đã dẫn dắt người đọc vào thăm nơi ăn chốn ở của HCM như vào một bảo tàng vừa bình dị , vừa thiêng liêng
=>Phong cách sống bình dị, trong sángvà vô cùng cao đẹp ,lối sống rất dân tộc,rất Việt Nam trong phong cách HCM
- " Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị
Màu quê hương bền bỉ, đậm đà"
 - Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường
- Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch chẳng vàng son
Mong manh áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
- Còn đôi dép cũ mòn quai gót
Bác vẫn thường đi giữa thế gian
-So sánh, liên tưởng:
- Cách sống của lãnh tụ Hồ Chí Minh với lãnh tụ của các nước khác:"Tôi dám chắc... như vậy"
- Cách sống của Bác với các vị hiền triết xưa:"Ta nghĩ đến Nguyễn Trãi...tắm ao"
=> Làm sáng tỏ cách sống bình dị, trong sáng của Bác, thể hiện niềm cảm phục, tự hào của người viết.
c. ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh
- Không xem mình nằm ngoài nhân loại như các thánh nhân siêu phàm
- Không tự đề cao mình bởi sự khác mọi người, hơn mọi người
- Đạm bạc chứ không phải khắc khổ," đạm" đi với "thanh". Sự bình dị gắn với thanh cao, trong sạch. Tâm hồn không phải chịu đựng những toan tính, vụ lợi => Tâm hồn được thanh cao, hạnh phúc.
- Sống thanh bạch, giản dị, thể xác không phải gánh chịu ham muốn, bệnh tật => thể xác được thanh cao, hạnh phúc. Cách sống giản dị, đạm bạc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vô cùng thanh cao, sang trọng.
- Là vẻ đẹp vốn có, tự nhiên, gần gũi, không xa lạ với mọi người, mọi người đều có thể học tập.
- Đây thực sự là một cách sống có văn hóa, đã trở thành một quan niệm thẩm mỹ: Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên.
Vốn văn hoá sâu sắc,kết hợp dân tộc với hiện đại , cách sống bình dị trong sáng, đó là những nội dung trong phong cách Hồ Chí Minh. Phong cách ấy vừa mang vẻ đẹp của trí tuệ , vừa mang vẻ đẹp của đạo đức.
6.Tổng kết:
* NT:
- Kết hợp giữa kể chuyện và phân tích, bì ...  chưa hẳn là thi sĩ 
 Như người yêu khác hẳn với tình nhân
 Biển dù nhỏ không phải là ao rộng
 .........................................................
III) Tập làm thơ tám chữ theo đề tài.
- Các đề tài:
 Nhớ bạn, nhớ trường...
 Con sông quê hương
HS làm- đọc- nhận xét và sửa chữa lẫn nhau.
*Củng cố
- Nhắc lại đặc điểm thể thơ tám chữ. 
* Rút kinh nghiệm bài dạy:
..
..
..
 Ngày soạn 30/12/2009
 Tiết 88: 
Hướng dẫn đọc thêm: Những đứa trẻ
 (Trích “Thời thơ ấu”- M.Go-rơ-ki)
A. mục tiêu bài dạy:
 Giúp h/s cảm nhận
- Tình bạn trong sáng, ấm áp của những đữa trẻ sống thiếu tình thương.
- Tấm lòng yêu thương, bền chặt những con người đồng khổ của nhà văn M. Gorơki
- Cách kể chuyện đan xen các yếu tố đời thường với các yếu tố cổ tích, sự kết hợp hài hoà tự sự (chủ yếu bằng đối thoại của nhân vật) với miêu tả là những nét nghệ thuật nổi bật của văn bản.
B. Chuẩn bị: 
- bảng phụ. 
- chân dung nhà văn.
- Tác phẩm: Thời thơ ấu.
C. Tiến trình bài dạy:
* ổn định:
* Kiểm tra bài cũ: - Tóm tắt truyện ngắn " cố hương"
 - Nêu tóm tắt nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản ?
* Bài mới
* Giới thiệu bài: M.Goriki là đại văn hào Nga, người mở đầu cho VHCM Nga đầu thế kỷ XX, là 1 trong những nhà văn có ảnh hưởng sâu rộng cách mạng Việt Nam là tác giả của nhiều truyện ngắn, truyện vừa, tiểu thuyết, bút kí, kịch nói
"Thời thơ ấu" (1913) là tập 1 của tiểu thuyết tự thuật.
? Hãy nêu những nét chính về tác giả M.Gorơki?
?H/s xem chân dung
? G/v giới thiệu tác phẩm Thời thơ ấu?
? Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?
? Giáo viên nêu yêu cầu đọc, gọi h/s đọc, nhận xét, giáo viên đọc mẫu?
?Gv yêu cầu h/s đọc chú thích
?Văn bản có thể chia làm mấy phần?
? Em hãy đọc chú thích 1 và 2 (SGK) và cho biết vì sao những đứa trẻ con ông đại tá lại chơi thân với Aliôsa bất chấp sự cấm đoán của bố?
? Điều này cho ta thấy tình bạn của bọn trẻ ntn?
? Bọn trẻ đến chơi với nhau có gì đặc biệt?
? Qua các hành động đó cho thấy tình cảm bọn trẻ dành cho nhau ntn?
? H/s theo dõi đoạn đối thoại giữa Aliôsa và bọn trẻ.
? Vì sao lời đầu tiên Aliôsa hỏi là: các cậu có bị ăn đòn không?
? Vì sao Aliôsa cảm thấy khó tin là bọn trẻ sẽ bị ăn đòn và cẩm thấy tức thay?
? H/đ từ bỏ ý định bắt chim của Aliôsa, sẵn sàng bắt con chim bạch yến cho bạn cho em thấy Aliôsa có 1 tình bạn ntn?
? H/ả bọn trẻ ngồi sát nhau như những chú gà con khi nói đến dì ghẻ gợi cho em cảm nghĩ gì?
? Vì sao khi đó Aliôsa lại kể chuyện cổ tích về người chết sẽ sống lại?
? Nếu em là bạn của bọn trẻ, lúc này em sẽ làm gì cho chúng?
? Đọc những chi tiết biểu hiện của bọn trẻ khi nghe cổ tích gợi cho em cảm nghĩ gì?
? Cách kể chuyện của tác giả trong đoạn truyện này có gì đặc biệt?
? Từ đó h/ả những đứa trẻ hiện lên ntn?
Tình bạn của chúng ra sao?
? Nhân vật Aliôsa hiện lên ntn trong tình bạn của bọn trẻ?
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: Macxim Gorơki (1868 - 1936) bút danh của Alếchxây pêscốp
- Là nhà văn lớn của Nga và thế giới thế kỷ XX
- Cuộc đời cay đắng, đau khổ.
- Có nhiểu tác phẩm nổi tiếng.
2. Tác phẩm: "Những đứa trẻ" trích chương 9 tác phẩm "Thời thơ ấu" (năm 1913-1914)
II. Hướng dẫn Đọc - Hiểu văn bản
1. Đọc - tóm tắt
- Chú ý đọc các mẩu đối thoại, phát âm chính xác các từ phiên âm.
2. Chú thích (SGK)
3. Bố cục: 3 phần
P1: Từ đầu em nó cúi xuống
- Những đứa trẻ gặp nhau
P2: Tiếp theo không được đến nhà tao
- Những đứa trẻ bị cấm đoán
P3: Còn lại
- Những đứa trẻ vẫn tìm cách gặp nhau.
4. Phân tích
a. Những đứa trẻ gặp nhau
Vì: + Chúng vừa thiếu tình thương của mẹ
 + Là hàng xóm
 + Từng cứu thoát nạn
-> Là tình bạn gắn bó theo nhu cầu chia sẻ tình cảm
- 1 tuần không gặp, đứa trên cây, đứa dưới sảnh chui vào chiếc xe trượt tuyết cũ.
- Mặc dù bị người lớn cấm đoán nhưng bọn trẻ vẫn hướng về nhau, luôn đoàn kết vì hiểu nhau, luôn quan tâm đến nhau.
- Vì bọn trẻ để em ngã.
- Bản thân Aliôsa hay bị đòn.
- Vì những đứa trẻ mồ côi mẹ, hiền lành yếu ớt.
- Aliôsa muốn bênh vực nhưng bất lực
- Aliôsa biết sống cho bạn, hết lòng yêu quí bạn.
- Những đứa trẻ mồ côi thật cô độc yếu ớt đáng thương. Chúng rất cần được người lớn che chở đùm bọc
- Cậu muốn an ủi những người bạn mồ côi muốn nhen lên hi vọng
(H/s bộc lộ)
- Những truyện cổ tích thật kì diệu vì nó khơi dậy trong trẻ con lòng tin về những điều tốt đẹp ở đời.
- Những đứa trẻ thật đáng yêu và đáng thương.
- Kể chuyện chủ yếu bằng ngôn ngữ đối thoại của nhân vật.
- Kết hợp nhuần nhuyễn chuyện đời thường với cổ tích.
* Những đứa trẻ hiện lên sinh động và chân thực. Tình bạn của chúng gắn bó sâu sắc từ những mất mát và hi vọng. Aliôsa biết yêu quí, đồng cảm, chia sẻ buồn vui cùng bạn
 _____________________________
Tiết 89: 
Hướng dẫn đọc thêm: Những đứa trẻ (tiếp)
 (Trích “Thời thơ ấu”- M.Go-rơ-ki)
A.Mục tiêu cần đạt
- Như tiết 84
B.Tiến trình dạy- học
*Kiểm tra bài cũ: 
Trình bày những hiểu biết của em về tác giả M.Go rơ ki và tác phẩm Thời thơ ấu?
 *Bài mới
? H/s đọc phần 2.
? H/ả 1 ông già với bộ ria trắng mình vận chiếc áo dài lùng thùng màu nâu nhạt như của thầy tu đầu đội chiếc mũ lông xù bỗng xuất hiện trong khung cảnh những đám mây treo lơ lửng trên các mái nhà gợi đến nhân vật đặc biệt nào trong cổ tích ?
? Nhưng khi ông ta quát: Đứa nào đây? Đứa nào gọi nó sang, cấm không được đến nhà tao đ cho em hiểu gì về con người này?
? H/động đẩy nhanh đứa trẻ hàng xóm đã từng cứu con mình cho thấy ông ta là người ntn?
? Nhân vật này có sự tương phản với nhân vật trong truyện cổ tích. ý nghĩa của sự tương phản này?
? Khi người cha đó xuất hiện, thái độ bọn trẻ ntn?
? Em hiểu gì về bọn trẻ từ những chi tiết này?
? Ông già làm Aliôsa sợ đến phát khóc theo em vì sao Aliôsa lại như vậy?
? Sự việc này gợi cho em cảm xúc gì?
? Nếu em cũng là bạn của bọn trẻ trong lúc này, em sẽ làm gì cho bạn?
H/s đọc phần 3
? Cái cách bọn trẻ tiếp tục chơi diễn ra ntn?
? Nhận xét của em về việc này?
? Bọn trẻ kể cho Aliôsa về cuộc sống buồn tẻ của chúng, về những con chim nhưng không kể về bố và dì ghẻ. Em nghĩ gì về c/s của bọn trẻ từ những chi tiết này?
? Khi tiếp tục kể chuyện cổ tích cho những người bạn cũng mồ côi mẹ như mình Aliôsa đã thể hiện 1 tình bạn ntn?
? Aliôsa luôn cảm thấy tin yêu và muốn làm cho chúng vui. Em hiểu tình bạn của Aliôsa ntn?
?Em nhận xét về NT tự sự trong đoạn trích này?
?Từ đó em hiểu ntn về c/s của bọn trẻ về tình bạn của chúng? về người bạn có tên Aliôsa?
?Qua VB em cảm nhận được vẻ đẹp và sức mạnh nào của tình bạn?
? Tình bạn của Aliôsa giúp em hiểu gì về tấm lòng của M.Goriki với những người đau khổ, bất hạnh ?
? Cách viết của nhà văn giúp em điều gì khi em tự kể chuyện về mình?
b. Những đứa trẻ bị cấm đoán
- Giống nhân vật thần tiên đến cứu giúp người nghèo khổ bất hạnh.
- Một người hách dịch và thô lỗ.
- Một người lạnh lùng và tàn nhẫn
- Sự tương phản làm nổi bật tính cách thô lỗ, lạnh lùng, tàn nhẫn của nhân vật người cha.
- Lặng lẽ rời chiếc xe đi vào nhà như những con ngỗng
- Bọn trẻ ngoan ngoãn, cam chịu và thật đáng thương.
(H/s bộc lộ)
- Ghét kẻ thô bạo, thương người yếu đuối đơn độc.
(H/s bộc lộ)
c. Những đứa trẻ gặp lại nhau
- Nấp sau bụi cây, khoét lỗ hổng ngồi xổm quì nói chuyện, đứng canh
- Một cuộc chơi đoàn kết, có tổ chức
- Đó là cuộc chơi không bình thường, không đúng bí mật mà phải bí mật không đáng trốn mà phải trốn.
- Cuộc sống âm thầm cô đơn
- Thiếu vắng niềm vui
- Thiếu vắng tình thương của người ruột thịt
- Đồng cảm, chia sẻ, nâng đỡ.
- Thanh bạch xuất phát từ nhu cầu được tin yêu và chia sẻ
- Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Bọn trẻ có c/s đơn độc, sợ hãi thiếu tình thương của cha mẹ. Đó là 1 c/s bất hạnh. Chúng có 1 tình bạn sâu sắc và cao cả
* Tổng kết:
- Tình bạn gắn bó thuỷ chung chân thành bù đắp yêu thương bớt bất hạnh
- Nhu cầu có bạn, được vui chơi được sống trong tình yêu thương
- Tấm lòng nhân ái đồng cảm, nâng đỡ chia sẻ bất hạnh của con người, nhất là trẻ em
- Sống gắn bó với mọi người để có nhiều chuyện kể.
- Đồng cảm với nỗi khổ của người khác.
- Kể đan xen yếu tố đời thường tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm, tăng ngôn ngữ đối thoại của nhân vật
* Ghi nhớ. (SGK)
IV. Hướng dẫn về nhà
1. Đọc kĩ VB, tóm tắt ngắn gọn.
2. Học thuộc ghi nhớ.
* Rút kinh nghiệm bài dạy:
..
..
..
 Ngày soạn 30/12/2009
 Tiết 90: 
 trả bài kiểm tra tổng hợp cuối học kỳ 1
A. mục tiêu bài dạy:
 Giúp học sinh: 
- Củng cố thêm kĩ năng làm bài viết.
- Thấy được những ưu điểm và hạn chế trong bài làm của bản thân, có phương hướng bổ khuyết trong học kỳ 2.
- Rèn kĩ năng tự nhận xét và sửa chữa bài làm của bản thân.
B. Chuẩn bị: 
- Đáp án, bài chấm. 
C. Tiến trình bài dạy:
1/ GV yêu cầu học sinh nhắc lại đề bài.
2/ GV cùng HS xây dựng đáp án:
 Cõu 1: (3 điểm)
a, Đoạn thơ trờn được trớch từ văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe khụng kớnh” của Phạm Tiến Duật.	0,5 điểm
b, Cỏc biện phỏp tu từ: - Bỳt phỏp tả thực, điệp ngữ, liệt kờ, hoỏn dụ, đối lập. 0,5 điểm
c, Viết đoạn văn phõn tớch tỏc dụng của cỏc biện phỏp tu từ: (2 điểm)
- Phản ỏnh được sự hủy hoại tàn khốc của bom đạn chiến tranh.
- Khắc hoạ được vẻ đẹp của người chiến sỹ lỏi xe (trỏi tim yờu nước nồng chỏy, lẽ sống cao đẹp, bản lĩnh kiờn cường, tinh thần lạc quan, niềm tin vào sự thống nhất đất nước ...)
- Thỏi độ trõn trọng, ngợi ca của tỏc giả đối với thế hệ trẻ Việt Nam núi riờng và của nhõn dõn ta núi chung.
 Cõu 2: (7 điểm)	 
 a, Giới thiệu khỏi quỏt về tỏc giả, tỏc phẩm, nhõn vật
 b, Làm nổi bật được tỡnh yờu làng hũa quyện vào tỡnh yờu đất nước.
- ễng Hai là người nụng dõn hiền lành, cần cự, chất phỏc, yờu làng, yờu nước.
- Khi đi tản cư ụng đau đỏu nhớ làng, nhớ quờ, tự hào, hónh diện về làng quờ...
- Khi nghe tin làng theo giặc: sững sờ, đau đớn, xấu hổ, uất ức...
- Khi nghe tin làng cải chớnh; vui sướng, hạnh phỳc ...
- Đặt tỡnh yờu làng hũa quyện vào tỡnh yờu đất nước.
 c, Cảm nhận được nghệ thuật: Miờu tả tõm lý nhõn vật, cỏch xõy dựng tỡnh huống, sử dụng ngụn ngữ mộc mạc, giản dị...
- Thỏi độ của tỏc giả: trõn trọng, ngợi ca.
 3/ Nhận xét:
 - Ưu điểm:
 + Một số em đã nắm vững các kiến thức đã học và làm khá tốt yêu cầu đề ra.
 + Một số em trình bày mạch lạc, rõ ràng.
 - Nhược điểm:
 + ở câu 1c một số em ở lớp 9B, 9C chưa phân tích được tác dụng của các biện pháp tu từ trong đoạn thơ; viết đoạn văn chưa rõ ràng, diễn đạt lủng củng. 
+ ở câu 2 một số em viết phần mở bài chưa rõ ràng, trong bài viết chưa nêu được nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, cách xây dựng tình huống truyện của tác giả. Bài viết của nhiều em còn sơ sài, chưa đủ ý.
+ Cách trình bày, diễn đạt của một số em còn yếu kém: dùng từ sai, lỗi chính tả nhiều, viết hoa tuỳ tiện.
 + Chữ viết xấu, trình bày cẩu thả.
 4/ Sủa chữa lỗi sai: 
GV yêu cầu HS sửa các lỗi sai của bài viết.
D Hướng dẫn học tập
 - Chuẩn bị bài cho học kỳ 2.
* Rút kinh nghiệm bài dạy:
..
..
..
..
..
..
..
..
..
..

Tài liệu đính kèm:

  • docgiao_an_ngu_van_9_hoc_ky_i_ho_huu_trach.doc