Giáo án Sinh học 9 - Tuần 29 - Võ Thị Kiều Loan

 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 Bài 55. Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG (tt)
 Môn học: Sinh học lớp: 9
 Thời gian thực hiện: 1 tiết
I . Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nêu được những ảnh hưởng của con người đến môi trường ở mỗi giai đoạn.
- Nêu được hậu quả của ô nhiễm ảnh hưởng tới sức khỏe và gây ra nhiều bệnh tật cho con 
người và sinh vật.
- Nêu được các biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường.
- Nêu được các biện pháp của con người nhằm khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi 
trường, từ đó có ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường.
- KTNC: Đề xuất thêm một số biện pháp hạn chế được ô nhiễm môi trường
2.Về năng lực: Phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện vấn đề, năng lực hợp tác, năng 
lực giao tiếp.
* Năng lực chuyên biệt: Năng lực tự tìm kiếm và sưu tầm tài liệu về ô nhiễm môi trường.
3.Về phẩm chất: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1. Giáo viên: Tranh ảnh về môi trường ô nhiễm, xử lí rác, trồng rừng trồng rau sạch. 
(Nếu có)
2. Học sinh: Sưu tầm tài liệu công nghiệp xử lí môi trường.
III. Tiến trình dạy học:
 HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU:
 Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho 
 học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
- GV yêu cầu HS nhắc lại - HS vận dụng kiến thức Ô nhiễm môi trường (tt)
những nguyên nhân gây ô thực tế trả lời
nhiễm môi trường? và hậu 
quả của nó ? 
? Vậy phải hạn chế sự ô 
nhiễm môi trường ta làm 
ntnao?
- Gv dẫn dắt vào bài mới “Ô - Học sinh lắng nghe định 
nhiễm môi trường ” (TT) hướng nội dung học tập
 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
 Kiến thức: Tìm một số biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường 
 Mục tiêu: HS biết được những biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường
 Chuyển giao nhiệm vụ học tập: Thực hiện nhiệm III. Hạn chế ô 
 vụ: nhiễm môi trường:
 ? Nêu nguyên nhân ô nhiễm không khí ? - Trả lời. - Xử lí chất thải công 
 ? Nêu nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn - Trả lời. nghiệp.
 nước? - Phân loại và xử lí 
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 1 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 ? Nêu nguyên nhân gây ô nhiễm chất hóa - Suy nghĩ trả lời. rác thải sinh hoạt 
 học? đúng cách.
 ? Nêu nguyên nhân gây ô nhiễm do chất - Suy nghĩ trả lời. - Cải tiến công nghệ 
 thải? để có thể sản xuất ít 
 Thảo luận nhóm theo kĩ thuật các mảnh - Thảo luận nhóm gây ô nhiễm.
 ghép. theo nội dung đã - Sử dụng nhiều loại 
 * Thảo luận vòng 1: phân nhóm. năng lượng không 
 N1: Tìm những biện pháp hạn chế ô gây ô nhiễm môi 
 nhiễm không khí. trường như năng 
 N2: Tìm những biện pháp hạn chế ô lượng gió, năng 
 nhiễm nguồn nước. lượng mặt trời .
 N3: Tìm những biện pháp hạn chế ô - Xây dựng công 
 nhiễm do thuốc bảo vệ thực vật. viên cây xanh để hạn 
 N4: Tìm những biện pháp hạn chế ô chế bụi và điều hòa 
 nhiễm do chất thải rắn. khí hậu 
 N5: Tìm những biện pháp hạn chế ô - Tuyên truyền và 
 nhiễm do chất phóng xạ. giáo dục để nâng cao 
 N6: Tìm những biện pháp hạn chế ô hiểu biết và ý thức 
 nhiễm do tác nhân sinh học. của mọi người về 
 N7: Tìm những biện pháp hạn chế ô phòng chống ô 
 nhiễm do hoạt động tự nhiên, thiên tai. nhiễm môi trường.
 N8: Tìm những biện pháp hạn chế ô 
 nhiễm tiếng ồn.
 * Vòng 2:
 Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi: - Thảo luận nhóm 
 ? Nêu những biện pháp nhằm hạn chế ô vòng 2 trả lời câu 
 nhiễm môi trường? hỏi.
 Báo cáo, thảo luận:
 - Yêu cầu các nhóm trình bày sản phẩm - Đại diện nhóm 
 thảo luận nhóm. trình bày sản phẩm 
 Kết luận, nhận định: nhóm.
 - Nhận xét và chốt lại kiến thức. - Lắng nghe.
 - KTNC: Đề xuất thêm một số biện pháp - Đề xuất biện pháp 
 hạn chế được ô nhiễm môi trường hạn chế ô nhiễm 
 - Tích hợp MT: có bảo vệ được môi môi trường.
 trường không bị ô nhiễm thì các thế hệ 
 hiện tại và tương lai mới được sống trong 
 bầu không khí trong lành, đó là sự bền 
 vững.
 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
 Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức về ô nhiễm môi trường.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
Cho HS trả lời một số câu HS hoạt động cá nhân trả HS vận dụng kiến thức đã 
hỏi trắc nghiệm: lời câu hỏi học trả lời câu hỏi:
Câu 1: Biện pháp hạn chế ô Đáp án: A Câu 1: A
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 2 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
nhiễm tiếng ồn Câu 2: C
A. Hạn chế tiếng ồn của các Câu 3: A
phương tiện giao thông, xây Câu 4: D 
dựng công viên cây xanh, Câu 5: A 
trồng cây. Câu 6: B
B. Hạn chế gây tiếng ồn của 
các phương tiện giao thông.
C. Lắp đặt các thiết bị lọc 
khí cho các nhà máy.
D. Xây dựng công viên cây 
xanh, trồng cây.
Câu 2: Biện pháp hạn chế ô Đáp án: C
nhiễm do chất thải rắn 
A. Trồng nhiều cây xanh.
B. Tạo bể lắng và lọc nước 
thải.
C. Xây dựng nhà máy tái 
chế chất thải thành nguyên 
liệu, đồ dùng.
D. Sản xuất lương thực và 
thực phẩm an toàn.
Câu 3: Biện pháp hạn chế ô Đáp án: A
nhiễm do chất phóng xạ 
A. Xây dựng nơi quản lí 
thật chặt chẽ các chất phóng 
xạ gây nguy hiểm.
B. Xây dựng nhà máy tái 
chế chất thải.
C. Xây dựng nhà máy xử lí 
rác.
D. Xây dựng các nhà máy ở 
xa khu dân cư.
Câu 4: Tạo bể lắng, lọc Đáp án: D
nước thải để hạn chế:
A. Ô nhiễm do hoạt động 
thiên tai.
B. Ô nhiễm không khí.
C. Ô nhiễm do chất phóng 
xạ.
D. Ô nhiễm nguồn nước.
Câu 5: Lắp đặt các thiết bị Đáp án: A
lọc khí cho các nhà máy để 
hạn chế: 
A. Ô nhiễm không khí.
B. Ô nhiễm nguồn nước.
C. Ô nhiễm do chất phóng 
xạ.
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 3 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
D. Ô nhiễm do tiếng ồn.
Câu 6: Sản xuất lương thực Đáp án: B
và thực phẩm an toàn để 
hạn chế:
A. Ô nhiễm do chất phóng 
xạ.
B. Ô nhiễm do thuốc bảo vệ 
thực vật, hoá chất.
C. Ô nhiễm do không khí.
D. Ô nhiễm do hoạt động 
thiên tai.
 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
 Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
GV chia lớp thành nhiều nhóm Báo cáo kết quả hoạt Đáp án:
(Mỗi nhóm gồm 2 HS trong 1 động và thảo luận Câu 1: Có nhiều biện pháp 
bàn) và giao các nhiệm vụ: - HS trả lời. HS nộp vở chống ô nhiễm như:
Thảo luận trả lời các câu hỏi bài tập. - Xử lí chất thải công nghiệp 
sau và ghi chép lại câu trả lời - HS tự ghi nhớ nội và chất thải sinh hoạt, xử lí 
vào vở bài tập: dung trả lời đã hoàn nước thải...
Câu 1. Nhắc lại các biện pháp thiện. - Cải tiến công nghệ để có 
hạn chế ô nhiễm môi trường? thể sản xuất ít gây ô nhiễm
Câu 2. Bản thân em đã làm gì - Sử dụng nhiều loại năng 
để góp phần giảm ô nhiễm môi lượng không gây ô nhiễm 
 như năng lượng gió, năng 
trường?
 lượng mặt trời...
 - Xây dựng nhiều công viên, 
 trồng cây xanh để hạn chế 
 bụi và điều hòa khí hậu...
 - Cần tăng cường công tác 
 tuyên truyền và giáo dục để 
 nâng cao hiểu biết và ý thức 
 của mọi người về phòng 
 chông ô nhiễm...
 Câu 2: Bản thân em: Không 
 xả rác bừa bãi, chăm sóc 
 cây xanh, tuyên truyền mọi 
 người có ý thức bảo vệ môi 
 trường,....
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 4 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 Bài 56, 57. THỰC HÀNH: 
 TÌM HIỂU TÌNH HÌNH MÔI TRƯỜNG Ở ĐỊA PHƯƠNG
 Môn học: Sinh học lớp: 9
 Thời gian thực hiện: 2 tiết
I . Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- HS chỉ ra được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ở địa phương và từ đó đề xuất 
các biện pháp khắc phục.
- KTNC: Hoàn thành phần 1,2/170,171sgk (bảng 56.2). Điều tra tác động của con 
người tới môi trường địa phương.
2.Về năng lực: Phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện vấn đề, năng lực hợp tác, năng 
lực giao tiếp.
* Năng lực chuyên biệt: Năng lực tự chỉ ra được nguyên nhân về ô nhiễm môi trường ở 
địa phương và biện pháp khắc phục.
3.Về phẩm chất: Nâng cao nhận thức của HS đối với công tác chống ô nhiễm môi 
trường.
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1. Giáo viên: Giấy, bút, máy ảnh.
2. Học sinh: Xem lại bài hệ sinh thái, máy ảnh.
III. Tiến trình dạy học:
 HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
 Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho 
 học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
- GV nêu vấn đề: Để biết - Học sinh lắng nghe định Tìm hiểu tình hình môi 
được tình hình ô nhiễm môi hướng nội dung học tập trường ở địa phương
trường ở địa phương đã ảnh 
hưởng đến con người và 
cách khắc phục như thế 
nào? ta tìm hiểu nội dung 
bài học hôm nay. Vào bài 
mới 56, 57.
 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
 Kiến thức 1: Điều tra môi trường 
 Mục tiêu: HS hiểu được tình hình ô nhiễm môi trường ở địa phương
 Chuyển giao nhiệm vụ học tập: Thực hiện nhiệm vụ: 1. Điều tra tình 
 Địa điểm điều tra xung quanh trường hình ô nhiễm 
 học. môi trường:
 - GV hướng dẫn nội dung bảng 56.1 - HS nghe GV hướng dẫn, 
 SGK trang 170. ghi nhớ để tiến hành điều Nội dung bảng 
 + Tìm hiểu nhân tố vô sinh và hữu sinh. tra. 56.1 và 56.2
 + Con người đã có hoạt động nào gây ô 
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 5 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 nhiễm môi trường.
 + Lấy ví dụ minh hoạ.
 - GV hướng dẫn nội dung bảng 56.2 
 SGK trang 171.
 + Tác nhân gây ô nhiễm: rác, phân, xác 
 động thực vật ... 2. Điều tra tác 
 + Mức độ: nhiều hay ít. động của con 
 + Nguyên nhân: rác chưa xử lí, phân người tới môi 
 thải trực tiếp ... trường.
 + Biện pháp khắc phục: làm gì để ngăn 
 chặn các tác nhân.
 - GV lưu ý: chọn môi trường để điều tra 
 tác động của con người tuỳ thuộc vào 
 địa phương.
 - VD: ở khu vực thị trấn chọn xung 
 quanh trường ô nhiễm do rác thải và 
 nguồn nước.
 - Cách điều tra gồm 4 bước như sau:
 + Nội dung bảng 56.3 - Nghiêu cứu các bước thực 
 Xác định rõ thành phần hệ sinh thái hiện điều tra.
 đang có ở đó. - Nắm được yêu cầu của 
 Xu hướng biến đổi các thành phần bài thực hành.
 trong tương lai có thể theo hướng tốt - Hiểu rõ nội dung bảng 
 hay xấu. 56.3.
 Hoạt động của con người: gồm gây 
 biến đổi xấu hay tốt cho hệ sinh thái.
 - KTNC: Hoàn thành phần 2/171/sgk - HS điều tra nhóm và ghi 
 (bảng 56.2) Điều tra tác động của con lại kết quả.
 người tới môi trường địa phương.
 * Tích hợp môi trường:
 - GV yêu cầu các nhóm rút ra nhận xét - Điều tra kĩ, ghi chép cẩn 
 về vấn đề thực tế ô nhiễm ở địa phương thận, mở rộng điều tra qui 
  Đưa ra phương pháp cải tạo môi mô rộng hơn thông qua 
 trường ở địa phương việc đi thực tế, tìm hiểu 
 thông tin trên sách báo, 
 truyền hình....
 Kiến thức 2: Báo cáo kết quả điều tra về môi trường ở địa phương
 Mục tiêu: HS biết cách báo cáo được kết quả thu thập của nhóm
 - GV yêu cầu: Báo cáo, thảo luận:
 + Các nhóm báo cáo kết quả điều tra. - Mỗi nhóm viết nội dung 
 - GV cho các nhóm thảo luận kết quả. đã điều tra được vào giấy 
 (Lưu ý: vì các nhóm có cùng nội dung khổ to.
 nên sẽ có vấn đề trùng nhau). - Lưu ý: Trình bày 3 bảng 
 Kết luận, nhận định: 56.1 --> 56.3 trên 1 tờ giấy.
 - GV nhận xét đánh giá đặc biệt nhấn - Đại diện nhóm trình bày 
 mạnh vấn đề mức độ ô nhiễm và biện trước lớp, các nhóm theo 
 pháp khắc phục. dõi, nhận xét bổ sung.
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 6 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
 Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức về ô nhiễm môi trường ở địa phương.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
- GV nhận xét giờ thực - HS lắng nghe HS tiếp nhận ý kiến đánh 
hành. giá, nhận xét của giáo viên
- Tuyên dương nhóm thực - HS tiếp nhận
hành tốt, nhắc nhở nhóm 
làm chưa tốt.
- Đánh giá điểm những - HS tiếp nhận
nhóm làm tốt.
 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
 Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
 Tổ chức thực hiện Tổ chức thực hiện Tổ chức thực hiện
 Tên bài thực hành: . . . . . . . 
- Yêu cầu HS hoàn thành - HS làm việc theo nhóm , Họ và tên học sinh: . . . . . . 
các bảng và bài thu hoạch. hoàn thành PHT và thu Lớp: 9/. . . . . . 
 hoạch theo sự hướng dẫn * Kiến thức lý thuyết: (HS 
 của GV trả lời các câu hỏi sau)
- Rút ra nhận xét về môi - Yêu cầu nhận xét theo 1. Nguyên nhân nào dẫn tới 
trường quan sát. từng cá nhân HS ô nhiễm HST đã quan sát? 
 Có cách nào khắc phục 
 được không?
 2. Những hoạt động nào của 
 con người đã gây nên sự 
 biến đổi HST đó? Xu hướng 
 biến đổi của HST đó là xấu 
 hay tốt lên? Theo em, chúng 
 ta cần làm gì để khắc phục 
 những biến đổi xấu của 
 HST đó?
 3. Cảm tưởng của em khi 
 học bài thực hành này? 
 Nhiệm vụ của HS đối với 
 công tác phòng chống ô 
 nhiễm môi trường là gì?
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 7 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 Nhận xét Ngày...............tháng..............năm...............
............................................................ Kí duyệt
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................ Nguyễn Tiến Cử
............................................................
............................................................
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 9
GV: VÕ THỊ KIỀU LOAN Trang 8