Giáo án Toán 9 - Tuần 10 - Năm học 2023-2024 - Kiều Vũ Linh

 Trường THCS Ngô Quang Nhã Họ và tên giáo viên: Kiều Vủ Linh
 Tổ: Toán – Tin – CN 8
 Tên bài dạy: Bài 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
 Môn học: Toán; lớp: 9A1
 Thời gian thực hiện: 02 tiết (TIẾT 19 + 20)
I. Mục tiêu
1. Về kiến thức: 
 HS nắm được đường kính là dây lớn nhất trong các dây của đường tròn, nắm 
được hai định lí về đường kính vuông góc với dây và đường kính đi qua trung điểm 
của một dây không đi qua tâm.
2. Về năng lực: 
 - Năng lực chung: năng lực hợp tác, giải quyết vấn đề 
 - Năng lực chuyên biệt: Tính toán, tự học, giải quyết vấn đề, tự đưa ra đánh giá 
của bản thân, tái hiện kiến thức
 3. Về phẩm chất: 
 - Phẩm chất chăm chỉ: Cá nhân hoạt động tích cực, chủ động trong việc giải 
quyết vấn đề, đọc để thu thập thông tin ở SGK hoặc tranh ảnh, liên hệ thực tế.
 - Phẩm chất trung thực: Báo cáo đúng kết quả của mình, nhận xét, đánh giá 
khách quan, chính xác, không gian lận trong học tập.
 - Phẩm chất trách nhiệm: Tham gia tích cực các hoạt động nhóm, hoàn thành 
công việc nhóm hoặc giáo viên giao cho. 
 - Bồi dưỡng hứng thú học tập, ý thức làm việc tập thể, ý thức tìm tòi, khám phá 
và linh hoạt; độc lập, tự tin và tự chủ.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
 - GV: Giác kế, thước cuộn, máy tỉnh bỏ túi.
 - HS: Thước cuộn, máy tỉnh bỏ túi, giấy, bút.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Mở đầu 
Mục tiêu: Kiểm tra bài cũ và giới thiệu tiết học tiếp theo.
 Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm
Kiểm tra bài cũ * Bước 1: Chuyển giao 
 nhiệm vụ. HS: Trả lời
GV yêu cầu hs trả lời câu GV yêu cầu hs trả lời - Đường tròn có 1 tâm 
hỏi. câu hỏi. đối xứng là tâm của 
- Đường tròn có tâm đối - Đường tròn có tâm đường tròn. 2
xứng, trục đối xứng đối xứng, trục đối xứng - Đường tròn có vô số 
không? Nếu có hãy chỉ không? Nếu có hãy chỉ trục đối xứng. Bất kì 
rõ? rõ? đường kính nào cũng là 
 trục đối xứng của đường 
 tròn.
- Tâm đường tròn ngoại - Tâm đường tròn ngoại 
tiếp vuông nằm ở đâu? tiếp vuông nằm ở 
 đâu? Tâm đường tròn ngoại 
- Nếu có 1 cạnh là tiếp V là trung điểm của 
đường kính của đường - Nếu có 1 cạnh là cạnh huyền. 
tròn ngoại tiếp thì đó là đường kính của đường 
gì? tròn ngoại tiếp thì đó là Tam giác đó là tam giác 
 gì? vuông.
 *Bước 2: Thực hiện 
GV: Trong các dây của nhiệm vụ:
đường tròn tâm O bán - HS thực hiện cá nhân.
kính R, dây lớn nhất có Dự kiến: 
độ dài bằng bao nhiêu? * Bước 3: Báo cáo kết 
 quả:
 + HS đứng tại chỗ báo 
 cáo.
 *Bước 4: Đánh giá kết 
 quả:
 HS nhận xét, bổ sung
 GV: Bổ sung- chốt kiến 
 thức
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
2.1. So sánh độ dài của đường kính và dây 
Mục tiêu: HS biết so sánh độ dài của đường kính và dây.
 Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm
1. So sánh độ dài của * Bước 1: Chuyển giao 1. So sánh độ dài của dường 
dường kính và dây nhiệm vụ. kính và dây cung.
cung. * GV yêu cầu HS đọc đề 
Bài toán (bảng phụ) toán sgk,tr 102. Bài toán: (sgk)
* GV yêu cầu HS đọc ? Để giải BT này ta cần 3
đề toán sgk,tr 102. xét những trường hợp nào 
? Để giải BT này ta ? 
 R
cần xét những trường Như vậy ta chứng minh A B
hợp nào ? bài toán qua hai trường O
Như vậy ta chứng hợp :
minh bài toán qua hai - Dây AB đi qua tâm, tức 
trường hợp : AB là đường kính. - Trường hợp dây AB là đường 
- Dây AB đi qua tâm, - Dây AB không đi qua kính.
tức AB là đường kính. tâm, tức AB không phải là Ta có: AB = 2R.
- Dây AB không đi qua đường kính.
tâm, tức AB không Vậy em nào chứng minh 
phải là đường kính.
 AB 2R qua hai trường O
Vậy em nào chứng hợp này?
minh AB 2R qua hai GV : qua bài toán em hãy 
trường hợp này? cho biết trong các dây của A B
GV : qua bài toán em đường tròn day lớn nhất là 
 - Trường hợp dây AB không là 
hãy cho biết trong các gì?
 đường kính.
dây của đường tròn GV : đó chính là nội dung 
 Xét AOB, ta có: 
day lớn nhất là gì? thou nhất của bài hôm 
 AB < OA + OB = R + R = 2R.
GV : đó chính là nội nay. 
 Vậy, ta luôn có: AB 2R.
dung thou nhất của bài Gv : Ghi đề lên bảng
hôm nay. + Định lí 1
Gv : Ghi đề lên bảng Yêu cầu HS đọc lại định lí
+ Định lí 1 Yêu cầu HS làm bài tập 1 
Yêu cầu HS đọc lại : (Đưa đề bài và hình vẽ 
định lí lên bảng phụ).
Yêu cầu HS làm bài 
tập 1 : (Đưa đề bài và GV Qua bày tập trên hãy 
hình vẽ lên bảng phụ). cho biết định lí 1 cần lưu 
 ý điều gì?.
GV Qua bày tập trên *Bước 2: Thực hiện 
 Định lí: Trong các dây của 1 
hãy cho biết định lí 1 nhiệm vụ:
 đường tròn, dây lớn nhất là 
cần lưu ý điều gì?. - HS thực hiện cá nhân.
 đướng kính.
 Dự kiến: 
 * Bước 3: Báo cáo kết 
 quả:
 + HS đứng tại chỗ báo 
 cáo. 4
 *Bước 4: Đánh giá kết 
 quả:
 HS nhận xét, bổ sung
 GV: Bổ sung- chốt kiến 
 thức
2.2 Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây. 
Mục tiêu: HS biết được mối quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây.
 Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm
2, Quan hệ vuông góc * Bước 1: Chuyển giao 2, Quan hệ vuông góc giữa 
giữa đường kính và nhiệm vụ. đường kính và dây:
dây: - Vẽ đường tròn tâm O, 
 dây CD, đường kính AB A
 vuông góc với dây CD tại 
 I
 - Có nhận xét gì về đường O
 kính AB và dây CD?
 C I D
 - Nhận xét vị trí của điểm B
 I so với đoạn thẳng CD?
 C/m 
 - Vì CD là dây cung nên * Khi dây CD là đường kính thì 
 CD có thể là đường kính. hiển nhiên AB đi qua trung 
 Từ đó Gv hướng dẫn Hs điểm O của CD
 chứng minh theo 2 trường * Khi dây CD không là đường 
 hợp kính, ta có: OCD có OC = 
 OD OCD cân tại O OI 
 Gv: Gọi 1 hs lên bảng cm là đường cao cũng là đường 
 IC = ID trung tuyến IC = ID
 Định lý 2: 
 - Gv nhận xét chốt lại Trong một đường tròn, đường 
 cách c/m, giới thiệu định kính vuông góc với một dây thì 
 lý sgk đi qua trung điểm của dây ấy.
 - Gv yêu cầu Hs phát biểu 
 mệnh đề đảo của định lý 2
 - Gv chốt lại mệnh đề đảo ?1 Khi dây CD là đường kính 5
- Để kiểm tra mệnh đề 
đảo có đúng hay không A
yêu cầu Hs trả lời ?1 sgk D
Qua đó ta cần bổ sung 
thêm điều kiện gì thì O
đường kính AB đi qua C
trung điểm của dây CD sẽ 
 B
vuông góc với dây CD?
- Nhận xét, chốt lại, nêu Định lý 3: 
định lý như sgk Trong một đường tròn, đường 
 kính đi qua trung điểm của một 
- Gv hướng dẫn sơ qua, dây không đi qua tâm thì vuông 
yêu cầu hs về nhà chứng góc với dây ấy.
minh
 ?2
- Gv yêu cầu hs làm ?2 
sgk theo nhóm
- Hs hoạt động theo nhóm 
4 em, làm ?2 vào bảng O
 A B
phụ nhóm trong 5 phút M
- 2 nhóm nộp bài, các 
nhóm khác đổi bài, tham Giải:
gia nhận xét tìm bài giải OM đi qua trung điểm của dây 
mẫu và căn cứ để đánh AB (AB không đi qua O) nên 
giá OM  AB. Theo định lý Py-ta-
*Bước 2: Thực hiện go, ta có
nhiệm vụ: AM2 = OA2 – OM2 = 132 - 52 
- HS thực hiện cá nhân. = 144
Dự kiến: Suy ra AM = 12cm, AB = 
 * Bước 3: Báo cáo kết 24cm.
quả:
+ HS đứng tại chỗ báo 
cáo.
*Bước 4: Đánh giá kết 
quả:
HS nhận xét, bổ sung 6
 GV: Bổ sung- chốt kiến 
 thức
3. Hoạt động 3: Luyện tập 
Mục tiêu: HS vận dụng định lý 1 để làm bài tập
 Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm
Bài tập 10/104 (sgk) * Bước 1: Chuyển giao Bài tập 10/104
 nhiệm vụ.
 * GV yêu cầu HS làm bài BT 10/104
 tập 10sgk,tr 102. A
 D
 Bài tập 10/104 E
 C
 Gv: Y/ hs đọc đề và vẽ hình B O
 - Bài toán cho biết điều gì? 
 và y/c c/m điều gì?
 - Gv hướng dẫn hs vẽ hình
 Dựa vào hình vẽ hãy ghi 
 GT, KL của bài toán?
 C/m:
 a, Gọi O là trung điểm của 
 BC
 BC
 Gv: Gọi 1 hs lên bảng OB OC 
 2
 chứng minh.
 Vì BCE vuông tại E nên 
 Gv: HD
 OE là đường trung tuyến 
 - Để c/m bốn điểm B, E, D, 1
 nên OE BC 
 C cùng nằm trên một đường 2
 tròn ta c/m như thế nào? Vì BCD vuông tại D 
 nên OD là đường trung 
 - Gv gợi ý để hs lựa chọn 1
 tuyến nên OD BC 
 trung điểm của BC làm tâm 2
 Nhận xét về các tam giác => OE = OB = OC = OD
 BCE và BCD? Do đó bốn điểm B, E, D, 
 Nhận xét về hai dây BC và C cùng thuộc đường tròn 
 DE của đường tròn tâm O? tâm M. 7
 b, Ta có DE là một dây 
 của (O) và DE không đi 
 qua tâm BC là đường 
 *Bước 2: Thực hiện nhiệm kính (O)
 vụ: DE < BC
 - HS thực hiện cá nhân, cặp 
 (đpcm)
 đôi.
 Dự kiến: 
 * Bước 3: Báo cáo kết 
 quả:
 + HS đứng tại chỗ báo cáo.
 *Bước 4: Đánh giá kết 
 quả:
 HS nhận xét, bổ sung
 GV: Bổ sung- chốt kiến 
 thức
Bài tập 11: (sgk) Bài tập 11: (sgk)
 * Bước 1: Chuyển giao 
 nhiệm vụ. BT 11/104
 * GV yêu cầu HS làm bài K
 M D
 tập 11 sgk,tr 102. H C
 B
 Gv: Y/ hs đọc đề và vẽ hình A O
 - Bài toán cho biết điều gì? 
 và y/c c/m điều gì?
 - Gv hướng dẫn hs vẽ hình C/m:
 Dựa vào hình vẽ hãy ghi Kẻ OM  CD 
 GT, KL của bài toán? ta có: AH // OM // BK
 Xét hình thang AHKB có 
 Gv: Gọi 1 hs lên bảng O là trung điểm của AB và 
 chứng minh. OM // BK
 OM là đường trung 
 bình
 *Bước 2: Thực hiện nhiệm 
 MH = MK 
 vụ:
 (1)
 - HS thực hiện cá nhân, cặp 
 Mặt khác: 
 đôi.
 OM  CD nên CM = 8
 Dự kiến: MD (2)
 * Bước 3: Báo cáo kết Ta có: CH = MH - CM 
 quả: (3)
 + HS đứng tại chỗ báo cáo. DK = MK - MD 
 *Bước 4: Đánh giá kết (4)
 quả: Từ (1), (2), (3) và (4) ta 
 HS nhận xét, bổ sung có:
 GV: Bổ sung- chốt kiến CH = DK
 thức
4. Hoạt động 4: Vận dụng
Mục tiêu: - HS chủ động làm các bài tập về nhà để củng cố kiến thức đã học.
 - HS chuẩn bị bài mới giúp tiếp thu tri thức sẽ học trong buổi sau.
Lồng ghép vào hoạt động luyện tập
* Hướng dẫn tự học ở nhà 
 - Ôn lại kiến thức đã học, xem lại các bài tập đã sữa.
 - Học thuộc định lý1, 2, 3
 - Chuẩn bị bài mới
 Ký duyệt (Tuần 10) Châu Thới, ngày 14 tháng 10 năm2023
 GVBM
 Tổ Trưởng
 Kiều Vủ Linh
 Trương Thanh Ne
 9