Giáo án Toán Lớp 9 - Tuần 31 - Năm học 2021-2022 - Danh Dong

 Trường THCS Ninh Hòa Họ và tên: Danh Dong
Tổ Tự Nhiên
 TIẾT: §8. GIẢI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
 Môn Toán, lớp 9
 Thời gian thực hiện 1 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: 
- Hiểu được cách giải bài toán bằng cách lập phương trình
- Biết chọn ẩn, đặt điều kiện cho ẩn 
-Biết cách tìm mối liên hệ giữa các dữ kiện trong bài toán để lập phương trình
+ Biết chọn ẩn, đặt điều kiện cho ẩn 
+ Biết cách tìm mối liên hệ giữa các dữ kiện trong bài toán để lập phương trình
+ Biết cách trình bày bài giải của một bài toán bậc hai
2. Năng lực
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác.
- Năng lực chuyên biệt : Giải bài toán bằng cách lập phương trình.
3. Phẩm chất
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: chăm chỉ, 
trung thực, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên: 
- Thước thẳng, bảng phụ, phấn màu
2. Học sinh:
- Thực hiện hướng dẫn tiết trước
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: ( Kiểm tra vở bài tập) 
3. Bài mới
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục đích:Bước đầu định hướng cho hs nhận biết được, ta có thể đoán nhận số 
nghiệm của hpt thông qua VTTĐ của hai đường thẳng
b) Nội dung: Nhắc lại kiến thức về giải bài toán bằng cách lập phương trình ở lớp 8?
c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d) Tổ chức thực hiện: 
GV: Hãy nhắc lại các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình ở lớp 8?
Hs nêu lại các bước giải toán bằng cách lập pt
Gv giới thiệu: ta sẽ áp dụng các bước đó vào SẢN PHẨM SỰ KIẾN bài học hôm nay
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM SỰ KIẾN Hoạt động 1: Ví dụ
a) Mục tiêu:Hs vận dụng được các bước giải toán bằng cách lập phương trình vào ví 
dụ cụ thể.
b) Nội dung:HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt 
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập. 
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện:
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:. Ví dụ:(sgk)
GV yêu cầu: * Các bước giải một bài toán bằng cách lập 
+ HS nhắc lại các bước giải bài toán phương trình:
bằng cách lập phương trình 1) Chọn ẩn và đặt điều kiện cho ẩn
+ HS nghiên cứu ví dụ 1 2) Biểu diễn các dữ kiện chưa biết qua ẩn
-HS hoạt động nhóm thực hiện ?1 3) Lập phương trình
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 4) Giải phương trình
HS: Hoạt động nhóm thảo luận thực 5) Kết luận
hiện các yêu cầu của GV ?1. (sgk)
GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ Gọi chiều rộng của mảnh đất là x (m), x>0
HS thực hiện nhiệm vụ Chiều dài mảnh đất là x + 4 (m)
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Diện tích của mảnh đất là : x(x+4) (m2)
Đại diện một nhóm trình bày Theo đề bài ta có phương trình:
HS dưới lớp tham gia nhận xét, bổ x(x + 4) = 320 x2 + 4x – 320 = 0
sung. ’ = 22 – 1.(-320) = 324 > 0 , ' = 18
- Bước 4: Kết luận, nhận định: 2 18 2 18
 x1 = = 16; x2 = =-20(loại)
GV chốt lại kiến thức 1 1
 Vậy: chiều rộng của mảnh đất là 16m, chiều 
 dài là 20m
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:Hs áp dụng được các kiến thức trên vào bài tập cụ thể.
b. Nội dung:Hoàn thành các bài tập
c. Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
d. Tổ chức thực hiện:
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:. Vận dụng :
-GV hướng dẫn cả lớp làm giấy nháp Bài 41/58:
bài tập 41/58 SGK Giả sử gọi số của bạn Minh chọn là x (x 
Sau đó HS làm bài tập 43/58 SGK > 0) và số của của bạn Lan chọn hơn số của 
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: bạn Minh chọn là 5 nên số của bạn Lan là x 
HS: Thực hiện các yêu cầu của GV + 5 và theo đề bài tích của chúng là 150. Ta 
GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ có phương trình : HS thực hiện nhiệm vụ x(x + 5) = 150 x2 + 5x – 150 = 0
 - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: = 52 – 4.1.(-150) = 625 > 0 . = 25
 +1 HS lên bảng thực hiện 5 25 5 25
 x1 = 10 ; x2 = 15 (loại)
 + Lớp tham gia nhận xét, bổ sung 2 2
 - Bước 4: Kết luận, nhận định: Vậy: Số bạn Minh chọn là số 10 và số bạn 
 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ Lan chọn là số 15
 của HS Bài tập 43/58:
 Gọi vận tốc của xuồng lúc đi là x (km/h) x > 
 0
 Vận tốc lúc về sẽ là x – 5 (km/h)
 Thời gian lúc đi 120km của xuồng là : 120
 x
 (giờ)
 Vì khi đi có nghỉ 1 giờ nên thời gian lúc đi 
 120
 hết tất cả là 1(giờ)
 x
 Đường về dài 120 + 5 = 125 (km)
 Thời gian lúc về của xuồng là : 125 (giờ)
 x -5
 Theo đề bài ta có phương trình :
 120 125
 1 = 
 x x - 5
 120(x 5) x(x 5) 125x
 x2 – 10 x – 600 = 0 
 ’ = (-5)2 – 1.(-600) = 625 > 0 . ' = 25
 5 25 5 25
 x1 = 30 ; x2 = 20 (loại)
 1 1
 Vậy: vận tốc của xuồng lúc đi là 30 km/h
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS hệ thống được kiến thức trọng tâm của bài học và vận dụng được 
kiến thức trong bài học vào giải bài toán cụ thể.
b. Nội dung: Làm các câu hỏi và bài tập củng cố
c. Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
d. Tổ chức thực hiện:
Câu hỏi và bài tập củng cố 
Câu 1: Nêu cách giải bài toán bằng cách lập phương trình (M1)
- GV chốt lại SẢN PHẨM SỰ KIẾN tiết học về giải bài toán bằng cách lập phương 
trình
4.Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo vở ghi và SGK - HS làm bài tập 42, 44 trang 58 SGK
*Hướng dẫn :
Bài 42/58: Gọi lãi suất cho vay trong một năm là x (%), x > 0
Bài 44/58: một nữa đơn vị là 1 hay 0,5
 2
- Đọc phần “Có thể em chưa biết “. 
- Chuẩn bị bài tập phần luyện tập để tiết sau luyện tập
 Trường THCS Ninh Hòa Họ và tên: Danh Dong
Tổ Tự Nhiên
 LUYỆN TẬP
 Môn Toán, lớp 9
 Thời gian thực hiện 1 tiết
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Vận dụng kiến thức về giải bài toán bằng cách lập phương trình để giải các bài tập 
liên quan 
2. Năng lực
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác.
- Năng lực chuyên biệt : Giải bài toán bằng cách lập phương trình.
3. Phẩm chất
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: chăm chỉ, 
trung thực, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên: 
- Thước thẳng, bảng phụ, phấn màu
2. Học sinh:
- Thực hiện hướng dẫn tiết trước
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: ( Kiểm tra vở bài tập) 
3. Bài mới A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục đích:Hs củng cố lại các kiến thức liên quan. Các dạng bài tập đã học về giải 
toán bằng cách lập pt
b) Nội dung: HStrả lời câu hỏi và làm bài tập Bài 44/58:
c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
Bài 44/58:
Gọi số cần tìm là x
 1
Một nữa của số cần tìm sẽ là : x
 2
Theo đề bài một nữa số cần tìm trừ đi một nữa đơn vị rồi nhân với với một nữa của nó 
bằng một nữa đơn vị, ta có phương trình:
 1 1 1 1
 x . x 
 2 2 2 2
 x2 x 2 0
 ’ = (-1)2 – 4.1.(-2) = 9 > 0, ' = 3
 1 3 1 3
x1 = 2 ; x2 = 1
 2 2
Vậy: Số cần tìm là 2 hoặc -1 
d) Tổ chức thực hiện: 
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:.
GV: Hãy nêu các bước giải toán bằng cách lập pt? Các dạng toán về giải toán bằng 
cách lập pt?
Yêu cầu 1 HS lên bảng làm bài tập 44/58 SGK
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
HS: Trả lười câu hỏi và làm bài tập
GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ 
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
+ HS trình bày kết quả.
+ Cả lớp theo dõi, nhận xét, bổ sung
- Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV chốt lại, nhận xét, cho điểm
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM SỰ KIẾN
 a. Mục tiêu:Hs áp dụng được các bước giải toán bằng cách lập pt và các kiến thức 
 liên quan để giải bài tập
 b. Nội dung:HS hoàn thành các bài tập 46, 47 SGK trang 56, 59
 c. Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
 d. Tổ chức thực hiện:
 Nhiệm vụ 1: II/ Luyện tập:
 - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:. Bài 46/59: GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân bài Gọi chiều rộng của mảnh đất là x(m), x>0
tập 46 trang 56 SGK vào giấy nháp. Vì diện tích của mảnh đất bằng 240m 2 nên 
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: chiều dài là
 240
HS: Hoạt động cá nhân hoàn thành bài (m)
tập x
GV: Gợi ý Nếu tăng chiều rộng 3 m và giảm chiều dài 
? Chiều dài mảnh đất được biểu thị theo 4m thì mảnh đất mới có chiều rộng x+ 
chiều rộng bằng biểu thức nào? 3(m), chiều dài là 
 240 
? Nếu tăng chiều rộng 3m và giảm chiều 4 (m) và diện tích là : 
dài 4m thì chiều rộng, chiều dài và diện x 
 240 2
tích mảnh đất mới được biểu thị bằng (x +3) 4 (m )
những biểu thức nào? x 
?Viết phương trình từ đề bài đã cho? Theo đề bài ta có phương trình:
 240 
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: (x +3) 4 240
 x 
+Gọi 1 HS lên bảng trình bày, các HS 2
 x 3x 180 0
khác nhận xét, bổ sung.
 2
- Bước 4: Kết luận, nhận định: = 3 + 720 = 729 > 0, = 27
GV chốt lại x1 =12; x2 = -15 (loại)
 Do đó, chiều rộng là 12m, chiều dài là 
 240:12 = 20 (m)
Nhiệm vụ 2: Vậy: Mảnh đất có chiều rộng là 12m, 
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:. chiều dài là 20m
+ GV yêu cầu HS hoạt động nhóm làm Bài 47/59:
bài tập 47/59 SGK Gọi vận tốc xe của bác Hiệp là x(km/h), 
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: x>0
HS: Hoạt động nhóm hoàn thành bài tập Khi đó vận tốc của xe cô Liên là x – 3 
GV: Gợi ý (km/h)
?Vận tốc xe của bác Hiệp là x(km/h) thì Thời gian bác Hiệp đi từ làng lên tỉnh là 
vận tốc xe của cô Liên sẽ là gì? 30 (giờ )
 x
?Thời gian bác Hiệp và cô Liên đi từ 
 Thời gian cô Liên đi từ làng lên tỉnh là 
làng lên tỉnh lần lượt sẽ là những biểu 
 30 (giờ )
thức nào? x 3
?Theo đề bài ta sẽ có phương trình nào ? Vì bác Hiệp đến trước cô Liên nữa giờ, tức 
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: là thời gian đi của bác Hiệp ít hơn thời 
-Đại diện 1 nhóm lên bảng trình bày các gian đi của cô Liên nữa giờ nên ta có 
nhóm khác theo dõi, nhận xét, lẫn nhau. phương trình: 
- Bước 4: Kết luận, nhận định: 30 30 1
 x2 3x 180 0
GV chốt lại x 3 x 2
 = (-3)2 + 720 = 729 > 0, = 27 x1 =15; x2 = -12 (loại)
 Vậy: Vận tốc xe của bác Hiệp là 15 km/h
 Vận tốc xe của cô Liên là 12km/h
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS hệ thống được kiến thức trọng tâm của bài học và vận dụng được 
kiến thức trong bài học vào giải bài toán cụ thể.
b. Nội dung: Giải các bài toán bằng cách lập phương trình theo các dạng
c. Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
d. Tổ chức thực hiện:
Giải các bài toán bằng cách lập phương trình 
- Dạng tìm một số chưa biết khi biết tích và tổng: bài 44/58 
- Dạng tìm chiều dài của đoạn thẳng: Bài 46/59 dạng tìm chiều dài của đoạn thẳng 
- Dạng tính vận tốc bài 47/59
4. Hướng dẫn về nhà
- Xem lại các bài tập đã giải
- Làm tiếp các bài tập còn lại SGK
+Hướng dẫn :
Bài 48/59:
Gọi chiều rộng của miếng tôn lúc đầu là x(dm), x > 0
Bài 49/59:
Gọi thời gian đội I làm một mình xong việc là x (ngày), x > 0
-Soạn bài:”Ôn tập chương IV ”
+Soạn 5 câu hỏi trang 60, 61 SGK
+Đọc kỹ phần tóm tắt các kiến thức cần nhớ
Kí duyệt tuần 31
Ngày 31/3/2022
Nội dung: Đảm bảo
Phương pháp : Phù hợp
Ngô Thu Mơ