Giáo án Tự chọn Ngữ văn 9 - Tuần 22, Tiết 16: Rèn kĩ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho bài nghị luận về 1 đoạn thơ, bài thơ - Năm học 2020-2021

 Tuần: 22 ; Tiết: 16 Ngày soạn: 22/01/2021
 Chủ đề bám sát: RÈN KĨ NĂNG TÌM HIỂU ĐỀ, TÌM Ý, LẬP DÀN Ý CHO BÀI 
 NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức: Ôn tập:
 - Những nội dung kiến thức cơ bản về kiểu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ. 
 - Yêu cầu về nội dung và hình thức của kiểu bài này.
 - Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ. 
 2. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng thực hiện các bước làm bài văn nghị luận văn học.
 3. Thái độ: Yêu thích làm văn nghị luận văn học.
II. Chuẩn bị: Thầy: SGK, SGV, giáo án, tài liệu liên quan.
 Trò: Ôn tập trước ở nhà.
III. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học 
 2. KTBC: Trong quá trình luyện tập.
 3. Nội dung bài mới: 
 Hoạt động của thầy Hoạt động của Nội dung cơ bản
 trò
HĐ1: Ôn tập lý thuyết.
Gv yêu cầu Hs nhắc lại các kiến Hs nhớ lại. I. Ôn tập lý thuyết.
thức đã học về kiểu bài nghị luận - Khái niệm: 
về một đoạn thơ, bài thơ. Nghị luận về một đoạn thơ, 
- Thế nào là về một đoạn thơ, bài HS trình bày khái bài thơ là trình bày nhận xét, 
thơ? niệm. đánh giá của mình về nội 
- Yêu cầu về nội dung và hình thức dung và nghệ thuật của đoạn 
của kiểu bài này ntn? thơ, bài thơ ấy.
- Dàn bài khái quát của kiểu bài Nêu yêu cầu về - Yêu cầu về nội dung: 
nghị luận về một đoạn thơ, bài nội dung và hình Cần phân tích các yếu tố ngôn 
thơ? thức. từ, hình ảnh, giọng điệu để 
Giảng: có những nhận xét, đánh giá 
- Nếu đề yêu cầu phân tích một cụ thể, xác đáng về nội dung 
đoạn thơ thì phần MB phải nêu rõ và nghệ thuật của đoạn thơ, 
vị trí của đoạn thơ ấy trong tác - 4 bước: tìm hiểu bài thơ.
phẩm và nêu khái quát nội dung đề và tìm ý; lập - Yêu cầu về hình thức:
cảm xúc của đoạn thơ đó. dàn ý; viết bài; Bố cục mạch lạc, rõ ràng; lời 
- Các cảm thụ, cảm nhận của đọc lại và sửa văn gợi cảm, thể hiện rung 
người viết phải gắn với hình ảnh, chữa. động chân thành của người 
nhạc điệu, ngôn ngữ của đoạn thơ, Hs lên bảng viết viết.
bài thơ. lại dàn ý khái Dàn ý chung:
- Lời văn phải tự nhiên, giàu cảm quát. MB: Giới thiệu đoạn thơ, bài xúc. thơ và bước đầu nêu nhận xét, 
Lưu ý: đánh giá của mình.
- Mục đích viết văn nghị luận: Nghe – suy nghĩ – TB: Lần lượt phân tích, trình 
thuyết phục mọi người tin theo cái ghi chép. bày những suy nghĩ, đánh giá 
đúng, cái hay, cái tốt đẹp. về nội dung và nghệ thuật của 
- Các yếu tố tạo thành văn bản đoạn thơ, bài thơ.
nghị luận: luận điểm, luận cứ, lập KB: Khái quát giá trị, ý nghĩa 
luận. của đoạn thơ, bài thơ.
HĐ2: Luyện tập.
Gv cho Hs tiến II. Luyện tập: 
hành luyện tập Lập dàn ý cho đề bài: Suy nghĩ về bài thơ Bếp lửa 
các bước làm bài của Bằng Việt.
cho một đề bài 1. Tìm hiểu đề, tìm ý:
cụ thể. * Tìm hiểu đề:
 - Kiểu bài: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
 - Vấn đề nghị luận: Tình cảm bà cháu thể hiện 
 trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.
 - Phạm vi kiến thức nghị luận: những hiểu biết về 
Gv hướng dẫn hs Thực hiện theo tác giả Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa; hiểu biết về 
tìm hiểu đề, tìm yêu cầu. đời sống của nhân dân ta trong KCCP.
ý (nêu câu hỏi - Phương pháp nghị luận: Xuất phát từ sự cảm thụ 
cho HS trả lời). của cá nhân đối với bài thơ, khái quát thành những 
 thuộc tính tinh thần cao đẹp của con người.
 * Tìm ý: 
 - Tình yêu quê hương nói chung trong các bài thơ 
 đã học, đã đọc. 
 Thảo luận - Tình yêu quê hương trong bài Bếp lửa của Bằng 
Gv cho Hs sắp nhóm tìm Việt. 
xếp các ý tìm hiểu đề, tìm ý 2. Lập dàn ý.
được thành một lên bảng Mở bài: Giới thiệu bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt 
dàn bài một cách viết lại ý tìm và hình ảnh sáng tạo tiêu biểu đặc sắc nhất của bài 
hợp lí. được. thơ: hình ảnh bếp lửa.
 Thân bài:
 - Tình yêu quê hương trong bài Bếp lửa của Bằng 
 Việt: 
 + Hình ảnh được tác giả tái hiện là một hình ảnh 
 về bếp lửa ở làng quê Việt Nam thời thơ ấu của tác 
 giả.
 Hs khác sắp + Kỉ niệm về thời thơ ấu gắn với hình ảnh người 
 GV nhận xét xếp thành dàn bà của tác giả; kỉ niệm đầy ắp âm thanh, ánh sáng chung, cho điểm. bài. và những tình cảm sâu sắc xung quanh bếp lửa của 
 quê hương.
 - Hình ảnh bếp lửa gắn với những biến cố lớn của 
 đất nước.
 Đọc trước - Bếp lửa – biểu tượng của ánh sáng và niềm tin 
 lớp. đối với quê hương, đất nước. Trong đó bà là người 
 nhóm lửa, giữ lửa, truyền lửa cho các thế hệ nối 
 tiếp.
 Nhận xét, - Bài học đạo lí về mối quan hệ hữu cơ giữa quá 
 hoàn chỉnh bài khứ và hiện tại.
 viết. Kết bài: Hình ảnh bếp lửa là một sáng tạo độc đáo 
 của nhà thơ. Qua đó, nhà thơ thể hiện tình cảm 
 kính yêu, biết ơn đối với ngưòi bà đã hi sinh cả đòi 
 vì con cháu.
 4. Củng cố: GV chốt lại nội dung bài học. Nhận xét ý thức học tập của HS.
 5. Hướng dẫn học sinh tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà: 
 Tiếp tục ôn tập về văn nghị luận để chuẩn bị cho tiết sau.
IV. Rút kinh nghiệm:
 Ký duyệt
 Ngày 27 tháng 01 năm 2021
 Nội dung, hình thức: 
 .
 Phương pháp: .
 Nguyễn Thị Định