Kế hoạch bài dạy Lịch sử 9 - Tuần 2 - Năm học 2023-2024 - Bùi Thị Kim Thoa

 Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa 
Tổ: Ngữ Văn
 TÊN BÀI DẠY: Bài 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ 
 GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX.
 Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử; lớp: 9
 Thời gian thực hiện: (1tiết, tuần 2)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
- Biết được nguyên nhân, quá trình khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô 
viết. Hệ quả cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông 
Âu. 
- Biết đánh giá một số thành tựu đã đạt được và một số sai lầm, hạn chế của Liên 
Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu.
- Nhận xét về tình hình ở Liên Xô từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 
của thế kỉ XX. Xác định tên các nước SNG trên lược đồ.
2. Năng lực
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt
+ Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng 
lịch sử.
+ Biết đánh giá một số thành tựu đã đạt được và một số sai lầm, hạn chế của 
Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu. Nhận xét về tình hình ở Liên 
Xô từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX. Xác định tên 
các nước SNG trên lược đồ.
3. Phẩm chất 
 Giáo dục lòng yêu quê hương, đất nước, tự hào về lịch sử lâu đời của dân tộc 
ta,
 KHBD môn Lịch sử 9 – Tuần 2 của Bùi Thị Kim Thoa năm 2023-2024 2
 ý thức được vị trí của lao động và trách nhiệm lao động xây dựng quê hương đất 
nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Giáo án word và Powerpoint.
- Tư liệu, tranh ảnh về sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu và 
tranh ảnh về một số nhà lãnh đạo Liên Xô và các nước Đông Âu. 
2. Học sinh
- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh một số nhà lãnh đạo Liên Xô và các nước Đông Âu.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG 
a) Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài 
học cần đạt được đó là tình hình các nước Đông Âu sau chiến tranh, đưa học 
sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài 
mới.
b) Nội dung : GV trực quan hình 3 trang 9. Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: EM 
hiểu gì khi nhìn bức tranh này?
c) Sản phẩm: Đó là cuộc biểu tình đòi li khai và độc lập ở Lit-va.
d) Tổ chức thực hiện:Trên cơ sở ý kiến GV dẫn dắt vào bài hoặc GV nhận xét 
và vào bài mới: Chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu đã đạt những 
thành tựu nhất định về mọi mặt. Tuy nhiên, nó cũng bộc lộ những hạn chế, sai 
lầm và thiếu sót, cùng với sự chống phá của các thế lực đế quốc bên ngoài 
CNXH đã từng tồn tại và phát triển hơn 70 năm đã khủng hoảng và tan rã. Để 
tìm hiểu nguyên nhân của sự tan rã đó như thế nào? Quá trình khủng hoảng tan 
rã ra sao chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay để lí giải những vấn 
đề trên.
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
 Kiến thức 1: Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết 3
a) Mục đích: Biết được nguyên nhân, quá trình khủng hoảng và tan rã của Liên 
bang Xô viết. Nhận xét về tình hình ở Liên Xô từ giữa những năm 70 đến đầu 
những năm 90 của thế kỉ XX và xác định tên các nước SNG trên lược đồ.
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu sách giáo 
khoa suy nghĩ cá nhân trả lời các câu hỏi của giáo viên.
c) Sản phẩm: HS trả lời được các câu hỏi của giáo viên.
d) Tổ chức thực hiện :
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập a. Nguyên nhân: Sau cuộc 
 - Chia thành 6 nhóm. Các nhóm đọc mục I SGK khủng hoảng dầu mỏ năm 
 (4 phút), thảo luận và trả lời câu hỏi: 1973, nền kinh tế xã hội 
 của Liên Xô ngày càng rơi 
 + Nhóm lẻ: Nguyên nhân đẫn đến quá trình 
 vào tình trạng trì trệ, 
 khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết?
 không ổn định và lâm dần 
 + Nhóm chẵn: Quá trình khủng hoảng và tan rã vào khủng hoảng: Sản xuất 
 của Liên bang Xô viết? công nghiệp và nông 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập nghiệp không tăng, đời 
 sống nhân dân khó khăn, 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến 
 lương thực và hàng hoá 
 khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực 
 tiêu dùng thiết yếu ngày 
 hiện nhiệm vụ học tập, GV đến các nhóm theo 
 càng khan hiếm, tệ nạn 
 dõi, hỗ trợ HS làm việc những bằng hệ thống câu 
 quan liêu, tham nhũng 
 hỏi gợi mở:
 trầm trọng...
 ? Tình hình Liên Xô giữa những năm70 đến 1985 
 b. Quá trình khủng hoảng:
 có điểm gì nổi bật? 
 - Tháng 3 1985, Goóc-ba-
 - Tình hình kinh tế? Chính trị xã hội? Khủng 
 chốp đề ra đường lối cải tổ 
 hoảng dầu mỏ thế giới năm 1973 đã tác động đến 
 nhằm đưa đất nước thoát 
 nhiều mặt của Liên Xô, nhất là kinh tế. 
 khỏi khủng hoảng.
 ? 3/1985 có sự kiện gì?
 - Do thiếu chuẩn bị đầy đủ 
 ? Hãy cho biết mục đích và nội dung của công 
 các điều kiện cần thiết và 4
cuộc cải tổ? thiếu một đường lối chiến 
? Kết quả? => Thất bại. lược đúng đắn, công cuộc 
 cải tổ nhanh chóng lâm 
? Ngnhân thất bại?.
 vào tình trạng bị động, khó 
- Giáo viên cần so sánh giữa lời nói và việc làm khăn và bế tắc. Đất nước 
của M.Goóc-ba-chốp, giữa lí thuyết và thực tiễn càng lún sâu vào khủng 
của công cuộc cải tổ để thấy rõ thực chất của công hoảng và rối loạn: bãi 
cuộc cải tổ của M.Goóc-ba-chốp càng làm cho công, nhiều nước cộng hoà 
kinh tế lún sâu vào khủng hoảng. đòi li khai, tệ nạn xã hội 
GV giới thiệu hình 3, 4 trong SGK. gia tăng,...
? Hậu quả của công cuộc cải tổ ở LXô ntn? - Hậu quả: Đảng Cộng sản 
 và Nhà nước Liên bang 
Giáo viên nhận xét, bổ sung hoàn thiện nội dung 
 hầu như tê liệt. Ngày 21 - 
kiến thức. Đồng thời nhấn mạnh cuộc đảo chính 
 12 - 1991, 11 nước cộng 
21 – 8 – 1991 thất bại đưa đến việc Đảng Cộng 
 hoà kí hiệp định về giải tán 
Sản Liên Xô phải ngừng hoạt động và tan rã, đất 
 Liên bang, thành lập Cộng 
nước lâm vào tình trạng không có người lãnh đạo. 
 đồng các quốc gia độc lập 
Quan sát hình 4 – SGK, xác định tên các nước 
 (viết tắt là SNG). Tối 25 - 
SNG trên lược đồ.
 12 - 1991, Goóc-ba-chốp 
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo tuyên bố từ chức Tổng 
luận thống, lá cờ Liên bang Xô 
- Đại diện các nhóm trình bày. viết trên nóc điện Crem-li 
 bị hạ xuống, đánh dấu sự 
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 chấm dứt của chế độ xã 
học tập
 hội chủ nghĩa ở Liên bang 
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của Xô viết sau 74 năm tồn tại.
nhóm trình bày. 
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết 
quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. 
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho 
học sinh. 5
 Kiến thức 2. Hệ quả của cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở 
các nước Đông Âu. 
a) Mục đích: Hệ quả cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước 
Đông Âu. Biết đánh giá một số thành tựu đã đạt được và một số sai lầm, hạn chế 
của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu.
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu sách giáo 
khoa suy nghĩ cá nhân trả lời các câu hỏi của giáo viên.
c) Sản phẩm: HS trả lời được các câu hỏi của giáo viên.
d) Tổ chức thực hiện :
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Chính quyền mới ở các nước 
 - Chia thành 6 nhóm. Các nhóm đọc mục II Đông Âu đều tuyên bố từ bỏ 
 SGK (4 phút), thảo luận cặp đôi và trả lời câu chủ nghĩa xã hội, thực hiện đa 
 hỏi: nguyên về chính trị và chuyển 
 nền kinh tế theo cơ chế thị 
 ? Hậu quả của cuộc khủng hoảng ở Đ.Âu?
 trường với nhiều thành phần 
 ? Nguyên nhân sự đổ của các nước XHCN sở hữu. Tên nước thay đổi, 
 Đông Âu? nói chung đều gọi là các nước 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập cộng hoà. 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV - Sự sụp đổ của chế độ xã hội 
 khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi chủ nghĩa ở các nước Đông 
 thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến Âu và Liên Xô chấm dứt sự 
 các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS. tồn tại của hệ thống xã hội 
 chủ nghĩa (ngày 28 - 6 - 1991, 
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
 SEV ngừng hoạt động và 
 luận
 ngày 1 - 7 - 1991, Tổ chức 
 - Đại diện các nhóm trình bày.
 Hiệp ước Vácsava giải tán). 
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm Đây là những tổn thất hết sức 
 vụ học tập nặng nề đối với phong trào 
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của cách mạng thế giới và các lực 6
 nhóm trình bày. lượng dân chủ, tiến bộ ở 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, các nước.
 kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học 
 sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình 
 thành cho học sinh. 
 Giáo viên hướng dẫn học sinh biết đánh giá 
 một số thành tựu đã đạt được và một số sai 
 lầm, hạn chế của Liên Xô và các nước xã hội 
 chủ nghĩa ở Đông Âu.
3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã 
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về sự khủng hoảng và tan rã của 
Liên bang Xô viết và Hệ quả của cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN 
ở các nước Đông Âu.
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi
c) Sản phẩm: Trả lời các câu hỏi của GV
d) Tổ chức thực hiện: 
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi 
trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô 
giáo.
GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu học sinh 
chọn đáp án đúng trả lời trên bảng con (trắc nghiệm). 
Câu 1. Nội dung cơ bản của công cuộc "cải tổ" của Liên Xô là gì?
A. Cải tổ kinh tế triệt để. B. Cải tổ hệ thống chính trị.
C. Cải tổ xã hội. D. Cải tổ kinh tế và xã hội.
Câu 2. Nguyên nhân cơ bản nào làm cho chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông 
Âu sụp đổ?
A. Các thế lực chống CNXH trong và ngoài nước chống phá.
B. Chậm sửa chữa những sai lầm. 7
C. Nhận thấy CNXH không tiến bộ nên muốn thay đổi chế độ.
D. Xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội không phù hợp.
Câu 3. Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và Liên Xô 
là
A. sự sụp đổ của chế độ XHCN.
B. sự sụp đổ của mô hình XHCN chưa khoa học.
C. sự sụp đổ của một đường lối sai lầm.
D. sự sụp đổ của tư tưởng chủ quan, nóng vội.
Câu 4. Liên Xô tiến hành công cuộc cải tổ đất nước trong những năm 80 của thế 
kỉ XX vì
A. đất nước lâm vào tình trạng “trì trệ” khủng hoảng.
B. đất nước đã phát triển nhưng chưa bằng Tây Âu và Mĩ.
C. cải tổ để sớm áp dụng thành tựu KH-KT thế giới.
D. các thế lực chống CNXH trong và ngoài nước luôn chống phá.
Câu 5. Trước ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng chung trên toàn thế giới trong 
những năm 70 của thế kỉ XX Liên Xô đã làm gì?
A. Tiến hành cải cách kinh tế, chính trị, xã hội cho phù hợp.
B. Kịp thời thay đổi để thích ứng với tình hình thế giới.
C. Không tiến hành những cải cách về kinh tế và xã hội.
D. Có cải cách kinh tế, chính trị nhưng chưa triệt để.
Câu 6. Công cuộc xây dựng XHCN của các nước Đông Âu đã mắc phải một số 
thiếu sót và sai lầm là
A. uu tiên phát triển công nghiệp nặng. B. tập thể hóa nông nghiệp.
C. thực hiện chế độ bao cấp về kinh tế. D. rập khuôn, cứng nhắc 
theo Liên Xô.
Câu 7. Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV) bị giải thể do nguyên nhân nào?
A. Do "khép kín" cửa trong hoạt động. 8
B. Do không đủ sức cạnh tranh với Mĩ và Tây Âu
C. Do sự lạc hậu về phương thức sản xuất.
D. Do sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu.
Câu 8. Hãy nối các niên đại ở cột A cho phù hợp với sự kiện ở cột B 
 A B
 1. 1949 a. Hội đồng tương trợ kinh tế giải thể.
 2. 1957 b. Công cuộc cải tổ ở Liên Xô bắt đầu.
 3. 1991 c. Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo.
 4. 1985 d. Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử.
 e. Thành lập tổ chức Hiệp ước Phòng thủ Vac-sa-
 5. 1955
 va.
A. 1d, 2c, 3a, 4b, 5e. B. 1b, 2c, 3a, 4e, 5d.
C. 1e, 2a, 3c, 4b, 5d. D. 1a, 2c, 3d, 4e, 5b.
 - Dự kiến sản phẩm 
 Câu 1 2 3 4 5 6 7 8
 ĐA B D B A C D D A
4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG 
a) Mục tiêu: Biết đánh giá một số sai lầm, hạn chế của Liên Xô và các nước xã 
hội chủ nghĩa ở Đông Âu. 
b) Nội dung: : Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
? Em có nhận xét gì về sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở 
Đông Âu?
c) Sản phẩm: Đáp án của HS
d) Tổ chức thực hiện: 9
- GV giao nhiệm vụ cho HS
+ Liên hệ những mối quan hệ ảnh hưởng và đóng góp của hệ thống XHCN 
đối với phong trào cách mạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam 
nói riêng.
 + Học bài cũ, soạn bài 3: Quá trình phát triển phong trào giải phóng dân tộc và 
sự tan rã của hệ thống thuộc địa và trả lời câu hỏi cuối SGK