Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa Tổ: Ngữ Văn TÊN BÀI DẠY: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA. Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử, lớp 9 Thời gian thực hiện: (1 tiết/ Tuần 3) I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh - Biết được một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến những năm 60 của thế kỉ XX. - Biết được một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX. - Biết được nét chính về phong trào giành độc lập của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX. - Xác định trên lược đồ ví trí của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh giành được độc lập. - Lập bảng niên biểu về quá trình giành độc lập của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh. 2. Năng lực - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. - Năng lực chuyên biệt + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử. + Biết xác định trên lược đồ ví trí của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh giành được độc lập. Lập bảng niên biểu về quá trình giành độc lập của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh. 3. Phẩm chất - Tăng cường tình đoàn kết hữu ngị với các nước Châu Á, Phi, Mĩ la tinh - Trách nhiệm: Nâng cao lòng tự hào dân tộc vì nhân dân đã giàng được những thắng lợi to lớn trong đấu tranh giải phóng dân tộc II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của giáo viên - Tranh ảnh về các nước Á, Phi, Mĩ La tinh. Bản đồ thế giới và các nước Á, Phi, Mĩ La tinh. - Bản đồ chính trị thế giới từ sau CTTG2 đến năm 1989 2. Chuẩn bị của học sinh - Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao. - Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh các nước Á, Phi, Mĩ La tinh. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 2 1. Hoạt động 1: Hoạt động khởi động - Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được đó là xác định vị trí ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. - Tổ chức hoạt động: GV trực quan bản đồ thế giới. Yêu cầu HS lên xác định vị trí các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh - Dự kiến sản phẩm: HS xác định trên bản đồ. Trên cơ sở đó GV dẫn dắt vào bài mới: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cao trào giải phóng dân tộc diễn ra rất sôi nổi ở Châu Á, Phi , MĨ-La tinh làm cho hệ thống thuộc địa của CNĐQ tan rã từng mảng lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn. Quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX diễn ra như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay để lí giải những vấn đề trên. 2. Hoạt động hình thành kiến thức Kiến thức 1: I. Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX - Mục tiêu: Biết được một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến những năm 60 của thế kỉ XX. Xác định trên lược đồ ví trí của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh giành được độc lập. - Nội dung: GV đưa ra hệ thống câu hỏi cho HS. - Sản phẩm: Trả lời tất cả các câu hỏi GV đưa ra. - Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Phong trào đấu tranh - HS đọc SGK mục I và hoàn thành yêu cầu: được khởi đầu từ Đông + Tìm những nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Nam Á với những Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến những thắng lợi trong các cuộc năm 60 của thế kỉ XX. khởi nghĩa giành chính + Xác định trên lược đồ ví trí của một số nước Á, Phi, Mĩ La- quyền và tuyên bố độc tinh giành được độc lập. lập ở các nước như In- Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập đô-nê-xi-a (17 - 8 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh 1945), Việt Nam (2 - 9 hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV - 1945) và Lào (12 - 10 theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những bằng hệ thống câu hỏi gợi - 1945). mở: - Phong trào tiếp tục lan ? Chiến tranh thế giới thứ hai tác động như thế nào tới các nước sang Nam Á, Bắc Phi Á, Phi, Mỹ La Tinh? như ở Ấn Độ, Ai Cập - Lôi kéo các nước Á, Phi, Mỹ La Tinh vào vòng xoáy của chiến và An-giê-ri,... tranh -> tác động tới phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc - Năm 1960 là "Năm của các nước Á, Phi, Mỹ La Tinh. Đặc biệt khi Nhật đầu hàng châu Phi" với 17 nước KHBD môn Lịch sử 9, tuần 3 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3 đồng minh chiến tranh kết thúc -> hàng loạt các nước lần lượt ở lục địa này tuyên bố đứng lên giành độc lập. độc lập. GV giới thiệu khái quát về khu vực Á, Phi, Mĩ La-tinh. - Ngày 1 – 1 - 1959 + Là những khu vực đông dân, lãnh thổ rộng lớn, giàu tài cuộc cách mạng nhân nguyên. dân thắng lợi ở Cu-ba. + Trước 1945, hầu hết là thuộc địa hoặc nửa thuộc địa của Anh, -> Tới giữa những năm Pháp, Mỹ, Nhật, Hà Lan, BĐN... 60 của thế kỉ XX, hệ ? Từ sau CTTG thứ hai đến giữa những năm 60 của TK XX, thống thuộc địa của chủ PTGPDT ở châu Á có gì nổi bật? nghĩa đế quốc về cơ - Phát xít Nhật đầu hàng tạo cơ hội các nước Đông Nam Á giành bản đã bị sụp đổ. thắng lợi trong cuộc đấu tranh vũ trang, lật đổ thực dân, tuyên bố độc lập (ví dụ cụ thể) - PTGĐL cũng diến ra mạnh mẽ ở Ấn Độ. ? Phong trào tiêu biểu là những nước nào ở ĐNÁ? - Xác định vị trí các nước trên bản đồ. ? Phong trào đấu tranh các nước Nam Á và Bắc Phi ntn? GV: Tới giữa những năm 60 của thế kỉ XX, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc về cơ bản đã bị sụp đổ (năm 1967 chỉ còn 5,2 triệu km2 với 35 triệu dân, tập trung chủ yếu ở Nam châu Phi). Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày. Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. Kiến thức 2. II. Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX - Mục tiêu: Biết được một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX. - Nội dung: GV đưa ra hệ thống câu hỏi cho HS. - Sản phẩm : Giải quyết hết các câu hỏi của GV. - Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập Thắng lợi của phong - HS đọc mục II SGK, và trả lời câu hỏi: trào đấu tranh lật đổ ? Nêu một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, ách thống trị của thực Phi, Mĩ La-tinh từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế dân Bồ Đào Nha, kỉ XX. Xác định trên bản đồ vị trí Ăng-g-la, M-dă-bích, Ghi-nê giành độc lập ở ba Bít-xao. nước Ăng-gô-la, Mô- Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập dăm-bích và Ghi-nê KHBD môn Lịch sử 9, tuần 3 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh Bít-xao vào những hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo năm 1974 – 1975. dõi, hỗ trợ HS. GV: Sự tan rã hệ thống thuộc địa BĐN là một thắng lợi quan trọng trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày. Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. Kiến thức 3. III. Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỷ XX - Mục tiêu: Biết được nét chính về phong trào giành độc lập của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX. Lập bảng niên biểu về quá trình giành độc lập của một số nước Á, Phi, Mĩ La- tinh. - Nội dung: Đưa ra hệ thống câu hỏi. - Sản phẩm: Trả lời tất cả các câu hỏi được đưa ra. - Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Cuộc đấu tranh xoá bỏ - HS đọc mục III SGK. chế độ phân biệt chủng - Chia lớp thành 6 nhóm và thảo luận câu hỏi: nét chính về tộc (A-pac-thai), tập phong trào giành độc lập của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ trung ở 3 nước miền giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX. Nam châu Phi là: Rô- Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập đê-di-a, Tây Nam Phi và HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh Cộng hoà Nam Phi. hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV - Sau nhiều năm đấu theo dõi các nhóm, hỗ trợ HS bằng các câu hỏi gợi mở: tranh ngoan cường của ? Từ cuối những năm 70 chủ nghĩa thực dân tồn tại dưới hình người da đen, chế độ thức nào? phân biệt chủng tộc đã - GV giải thích: chế độ phân biệt chủng tộc Apac thai: Là chính bị xoá bỏ và người da sách phân biệt chủng tộc cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc đen được quyền bầu cử dân, chíng Đảng của thiểu số da trắng cầm quyền ở Nam Phi chủ và các quyền tự do dân trương tước đoạt mọi quyền lợi cơ bản về chính trị, kinh tế, xã chủ khác. Cuộc đấu hội của người da đen. Ban bố hơn 70 đạo luật phân biệt đối xử. tranh đã giành được Là tội ác chống nhân loại thắng lợi ở Rô-đê-di-a Giáo viên: Gọi học sinh chỉ 3 nước trên bản đồ Châu Phi. năm 1980 (nay là Cộng ? Sau nhiều năm đấu tranh bền bỉ người da đen đã giành được hoà Dim-ba-bu-ê), ở thắng lợi gì? Tây Nam Phi năm 1990 ? Ý nghĩa của phong trào? (nay là Cộng hoà Na- KHBD môn Lịch sử 9, tuần 3 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5 ? Em có nhận xét gì về hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc mi-bi-a), đặc biệt ở trong giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 90 của thế kỷ XX? Cộng hoà Nam Phi – GV: Từ 1945-1990 hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc bị sào huyệt lớn nhất và sụp đổ hoàn toàn. cuối cùng của chế độ A- ? Sau khi giành được độc lập nhân dân các nước này đã làm gì? pac-thai. N. Man-đê-la Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận được bầu là Tổng thống - Các nhóm trình bày. người da đen đầu tiên ở Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Cộng hoà Nam Phi năm HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. 1994. GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. 3. Hoạt động 3: Luyện tập - Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa. - Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các câu Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. - Em hãy hoàn thành bảng sau Dự kiến sản phẩm KHBD môn Lịch sử 9, tuần 3 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 6 4. Hoạt động 4: Vận dụng - Mục tiêu: Học sinh biết lập bảng niên biểu về quá trình giành độc lập của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh. - Nội dung: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới. ? Lập bảng niên biểu về quá trình giành độc lập của một số nước Á, Phi, Mĩ La- tinh? Lập bảng niên biểu phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.... Giai Châu Châu Mĩ La-tinh đoạn Á Phi ? ? ? ? - Dự kiến sản phẩm HS trả lời. - GV giao nhiệm vụ cho HS + Học bài cũ, soạn bài 4: Các nước châu Á. Nắm khái quát tình hình các nước Châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Sự ra đời của nước CHND Trung Hoa: Các giai đoạn phát triển từ 1949 – 2000. KHBD môn Lịch sử 9, tuần 3 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024
Tài liệu đính kèm: