HỘI ĐỒNG KHOA HỌC ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC ---------------------000---------------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ÁP DỤNG CÁC HOẠT ĐỘNG PHONG TRÀO CHỦ ĐIỂM NHÀ TRƯỜNG ĐỂ GIÁO DỤC VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN LỊCH SỬ Ở THCS Năm học: 2019 - 2020 Người thực hiện: Lê Thị Hiền Lĩnh vực: Giảng dạy Môn: Lịch sử An Trạch A, ngày tháng năm 2020 1 Mục lục Trang I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1 1.Cơ sở lí luận 1 2.Cơ sở thực tiển . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1 3. Mục đích của đề tài ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2 4. Phạm vi và đối tượng của đề tài... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 II. NỘI DUNG ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 1. Thực trạng của vấn đề ... . 3 2.Các biện pháp ... ... 4 3. Kết quả thực hiện .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. . 8 4. Bài học kinh nghiệm . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9 III. KẾT LUẬN ...10 1.Kết luận 10 2. Kiến nghị . ... ... ... ... ... ... ... .10 2 ÁP DỤNG CÁC HOẠT ĐỘNG PHONG TRÀO CHỦ ĐIỂM NHÀ TRƯỜNG ĐỂ GIÁO DỤC VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THCS I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Cơ sở lí luận Trong những năm gần đây, dạy và học lịch sử đang thu hút sự quan tâm chú ý của toàn xã hội. Trước sự quan tâm ấy chúng tôi những giáo viên dạy môn Lịch sử luôn trăn trở về việc dạy của mình. Làm sao để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử, làm sao để các em học sinh yêu thích môn lịch sử và học ngày càng có hiệu quả hơn. Cũng như các môn khác, môn lịch sử có nhiệm vụ và khả năng góp phần vào việc thể hiện mục tiêu đào tạo của trường phổ thông nói chung. Bộ môn lịch sử cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ sở của khoa học lịch sử, nên đòi hỏi học sinh không chỉ nhớ mà còn phải hiểu và vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống để phát triển tư duy, thông minh, sáng tạo của học sinh. Học sinh thường xem sử là môn phụ nên học một cách qua loa, học chỉ đối phó để có điểm. còn cho rằng học lịch sử chỉ cần thuộc lòng sách giáo khoa,ghi nhớ các sự kiện, hiện tượng lịch sử là đạt không cần phải tư duy động nảo, không có bài tập thực hành Đây là một trong những nguyên nhân làm suy giảm bộ môn học. Phương pháp giáo dục hiện nay có rất nhiều mà các giáo viên đều có thể áp dụng để nâng cao chất lương bộ môn.Trong khi thực hiện chương trình thay sách giáo khoa, việc đổi mới phương pháp dạy học đã được nhiều người quan tâm và khẳng định vai trò quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học trong việc nâng cao chất lượng. Như vậy, rèn luyện năng lực tư duy, khả năng tưởng tượng, sáng tạo phát triển trí tuệ, trí thông minh của học sinh nói chung. Được xem là nhiệm vụ chủ yếu, nhiệm vụ quan trọng nhất của quá trình dạy học hiện đại. Vì vậy, then chốt của việc nâng cao chất lượng là điều chỉnh mối quan hệ giữa tái hiện và sáng tạo, đến việc tăng cường các phương pháp sáng tạo nhằm đổi mới tính chất hoạt động nhận thức của học sinh trong quá trình dạy học. Dạy học lịch sử, hoạt động phong trào chủ điểm là biện pháp quan trọng , tích cực để nâng cao chất lượng dạy học bộ môn, gây hứng thú học tập hơn cho học sinh. Cũng như học bất cứ bộ môn nào ở nhà trường đều nhằm cung cấp kiến thức khoa học, hình thành thế giới quan, phẩm chất đạo đức chính trị cho học sinh. Đối với giáo viên khi hoạt động ngoại khóa của phong trào có rất nhiều hoạt động trong một năm học mà cả nhà trường và thầy cô học sinh đều tham gia sôi nổi. Giáo dục tư tưởng tình cảm cho học sinh thông qua hoạt động các em sẽ hiểu sâu sắc hơn bản chất của sự kiện lịch sử, nắm vững các quy luật của xã hội, nhớ kỉ hiểu sâu những hình ảnh,những kiến thức lịch sử. Đặc biệt là kiến thức liên môn trong trường học và ngoài xã hội. 2. Cơ sở thực tiển Kết quả học tập bộ môn lịch sử THCS hiện nay rất thấp, điều đó đặt ra cho chúng ta nhiều vấn đề cần quan tâm giải quyết, nhất là những người trực tiếp làm công tác giảng dạy. Thực tế cho thấy, ít có học sinh hứng thú với tất cả các bộ môn mà thường chỉ say mê một số môn.Kinh nghiệm cũng cho thấy không nên đánh giá cao biểu hiện hứng thú học tập và năng khiếu của các em để kết luận để kết luận thích môn này hay môn kia, nhất là việc tổ chức thi cử còn chưa thật sự hoàn hảo, chập chờn giữa học và thi, quan niệm về vị trí của từng bộ môn còn có chổ lệch lạc. Động cơ học tập chưa đúng, thì việc tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình dạy học có vị trí, ý nghĩa hết sức quan trọng để giúp các em có động cơ 3 học tập đúng đắn. Bởi lịch sử là nguồn cảm hứng mới mẽ đối với mọi người, vì qua lịch sử ta thấy được gương mặt của quá khứ, hình ảnh của hiện tại và bước phát triển mới của tương lai. F,Enghen đã khẳng định “ Đối với chúng ta,lịch sử là tất cả, lịch sử được chúng ta đánh giá cao hơn bất cứ cái gì khác ” Là một giáo viên hiện đang làm công tác giảng dạy lịch sử ở trường THCS xuất phát từ lương tâm, trách nhiệm nghề nghiệp đưa ra một giải pháp phù hợp để cải thiện bộ môn mình dạy. Mong được sử góp ý chân tình của đồng chí đồng nghiệp để chúng ta cùng nhau góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy –học tập bộ môn lịch sử. Một trong những phương pháp có hiệu quả tôi đã thực hiện gây hứng thú học tập cho học sinh là học tập lịch sử qua các hoạt động phong trào chủ điểm của nhà trường để giáo dục nâng cao chất lượng bộ môn. 3.Mục đích của đề tài Trong nhà trường, hoạt động phong trào là một chủ điểm của đoàn thể không thể tách khỏi hoạt động giáo dục đạo dức học sinh, nhằm giáo dục con người phát triển toàn diện: Đức –Trí-Thể-Mỹ. Vì vậy trong các hoạt động của nhà trường luôn chú trọng đến việc phát triển toàn diện về mọi mặt cho các em.Giáo dục lòng yêu tổ quốc, yêu đồng bào,giáo dục tinh thần đoàn kết Hàng năm được sự chỉ đạo của chi bộ Đảng, ban giám hiệu nhà trường, chi đoàn giáo viên đã phối hợp với liên đội trường triển khai nhiệm vụ giáo dục đạo đức, rèn kỉ năng cho học sinh bằng nhiều biện pháp với nhiều hình thức đa dạng phong phú. Bước vào đầu năm học thực hiện nhiệm vụ giáo dục truyền thống cho học sinh,tổ chức cho học sinh học tập tìm hiểu truyền thống nhà trường , truyền thống quê hương,đất nước, giáo dục niềm tự hào truyền thống dân tộc với các buổi chào cờ đầu tuần, tuyên truyền,kể chuyện, sinh hoạt về những ngày kỉ niệm của dân tộc của dân tộc. Ngày thành lập Đảng 3/2,ngày quốc tế phụ nữ 8/3 ,ngày 30/4 và 1/5,ngày quốc khánh 2/9 và trọng điểm ngày 20/11, ngày 22/12 thành lập quân đội nhân dân Việt Nam .Các hội thi kể chuyện về Bác Hồ, tìm hiểu về cuộc đời sự nghiệp cách mạng của các anh hùng dân tộc ở địa phương, danh nhân lịch sử.Tổ chức ngoại khóa tìm hiểu giá trị lịch sử đến học tập tại nhà thờ tưởng niệm, khu văn hóa di tích lịch sử, thắp nhang tại nghĩa trang liệt sĩ Qua những hoạt động trên, các em đã thật sự có được những cảm nhận sâu sắc hơn về lòng tự hào dân tộc, với hình thức vừa chơi vừa học. Các em đã có dịp ôn lại những kiến thức lịch sử một cách sinh động nhất, biết được cách lưu giữ những giá trị truyền thống của dân tộc, đồng thời qua các trò chơi các em đã thể hiện những năng khiếu của bản thân mình một cách tự nhiên nhất. 4. Phạm vi và đối tượng của đề tài Những vấn đề được nêu ra trong bài viết được rút ra từ thực tiễn phong trào hoạt động của trường THCS Nguyễn Trung Trực. Học sinh có trình độ nhận thức, điều kiện kinh tế xã hội, tâm lí học tập tương đồng với học sinh vùng sâu vùng xa. Vì vậy, những chứng kiến và giải pháp cũng chỉ trong phạm vi góp phần giáo dục nâng cao chất lượng giảng dạy –học tập bộ môn lịch sử trên cơ sở gây hứng thú học tập của các em học sinh THCS ở các địa phương có điều kiện tương tự trong tỉnh nhà. II.NỘI DUNG 1.Thực trạng của vấn đề Trong những năm qua, mặc dù chương trình sách giáo khoa có thay đổi nhưng lượng kiến thức trong mỗi bài học vẫn rất nhiều. Đa số học sinh không nhớ hết sự kiện lịch sử nếu không hiểu bài. Vì thế để có thể giúp học sinh hiểu bài nhanh chóng giáo viên sử dụng các hoạt động phong trào nhằm kích thích tính học tập tìm hiểu của học sinh. Đặc biệt là những 4 phong trào thi đua trong trường ở lớp. Khi phong trào phát động lên thì tất cả các em đều tham gia sôi nổi.Các em muốn thắng giải cao thì nên tìm hiểu về xã hội trong đó có lịch sử. Thầy cô nhà trường đồng hành cùng phong trào. Các hoạt động xã hội nhân văn như kỉ niệm các ngày lễ lớn, sự kiện chính trị xã hội, kinh tế văn hóa nỗi bật đang được quan tâm trong nước và quốc tế. Học tập và thi tìm hiểu những truyền thống tốt đẹp của nhà trương và địa phương. Hưởng ứng tham gia các lễ hội –văn hóa truyền thống, thăm viếng nghĩa trang lịch sĩ, đài tưởng niệm Những hoạt động đó đều giúp các em cũng cố lịch sử và chất lượng bộ môn. Hiện nay trong kiểm tra đánh giá môn lịch sử ở trường số lần kiểm tra ít so với các môn học khác, khi tổng điểm lại cuối kì điểm quá thấp. Ví dụ : điểm của một em có học lực trung bình nhưng lại yếu môn lịch sử,rơi vào học sinh khối 6 nhiều nhất. Môn sử 6 kì I Miệng 15 phút 1 tiết Học kì Tổng TB 8 8 6 2 4,9 Môn toán kì I Miệng 15 phút 1 tiết Học kì Tổng TB 8 6 8 8 7 6 6 7 5 2 5,6 Từ đó ta biết chất lượng bộ môn lịch sử sẽ thấp hơn chưa nói học sinh không có cơ hội gỡ điểm nếu như những con điểm đó thấp. Dạy học lịch sử không có gì khác hơn là giúp các em nắm được những nội dung cơ bản của bài, hiểu rõ tư tưởng được thể hiện trong bài. Trong dạy học lịch sử có rất nhiều phương pháp, nhưng ta phải áp dụng phương pháp nào để pháp huy hết tính tích cực của nó, giúp các em hiểu quá khứ hào hùng của dân tộc. Hàng ngàn năm qua, cha ông ta đã tạo dựng nên một truyền thống tốt đẹp, về ý chí tự lập tự cường, từ đó ý thức được vai trò trách nhiệm của mình đối với quê hương đất nước. Vậy làm sao để tạo nên một phong trào hoạt động lịch sử sinh động hấp dẫn lôi cuốn học sinh. Giáo viên phải có sự chuẩn bị kỹ càng nắm vững nội dung câu hỏi và kiến thức cơ bản, từ đó biết vận dụng một cách khéo léo đúng nơi đúng lúc việc bồi dưỡng tư tưởng cho học sinh. Biết lôi cuốn các em vào hoạt động của mình, kích thích niềm say mê học tập của các em nhằm đem lại kết quả cao. Vì vậy việc giáo dục tư tưởng lịch sử cho học sinh trong hoạt động phong trào sẽ giúp các em yêu thích học tập, tạo được niềm say mê khám phá bộ môn nhất là các em “chán ’’ môn lịch sử. 2. Các biện pháp Như đã nêu ở trên, hoạt động phong trào chủ điểm cho HS trong nhà trường sẽ giúp các em hứng thú, ham thích học tập từ đó giúp các em hiểu và nắm chắc kiến thức bài mới. Khi thực hiện GV cần tìm tòi nghiên cứu, trao dồi kiến thức, tự nâng cao hiểu biết của mình, nghiên cứu kỹ hoạt động. Sau đó GV đưa ra hệ thống câu hỏi có sự chắt lọc logic, các câu hỏi đặt ra đúng lúc đúng chỗ phù hợp với nội dung và đối tượng, câu hỏi đưa ra phải ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu. Sau khi HS trả lời, GV lồng vào đó những câu hỏi mang nội dung giáo dục tư tưởng cho HS. Sử dụng loại câu hỏi này buộc các em cần phải suy nghĩ, tư duy, rút ra nhận xét Các em nhận thấy rằng ngay từ khi mới ra đời, dân tộc Việt Nam đã tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ dựng nước và giữ nước, sẵn sàng hy sinh cho sự phồn vinh và độc lập của Tổ quốc. Từ đó tạo cho các em hứng thú học bộ môn. Trong chương trình học kì I có các phong trào chủ điểm nổi bật. Mới vào năm học đã có phong trào vui tết trung thu,ôn lại truyền thống nhà trường. Phong trào chào mừng ngày Nhà 5 giáo Việt Nam 20/11 và phong trào kỉ niệm ngày thành lập Quân đội Nhân dân 22/12. Trường nào cũng tổ chức có rất nhiều hoạt động như “Đêm hội trăng rằm-hái hoa dân chủ” “tháng học tốt”, “báo tường, văn nghệ”, thi hái hoa dân chủ, trò chơi dân gian Liên đội trường triển khai nhiệm vụ giáo dục đạo đức,rèn luyên kĩ năng cho học bằng nhiều biện pháp với nhiều hình thức đa dạng phong phú. Để thực hiện nhiệm vụ giáo dục truyền thống cho học sinh, hằng năm vào đầu năm học nhà trường tổ chức cho học sinh học tập và tìm hiểu truyền thống nhà trường, truyền thống quê hương, đất nước, giáo dục niềm tự hào truyền thống dân tộc với các buổi chào cờ hàng tuần, tuyên truyền, kể chuyện, sinh hoạt về những ngày kĩ niệm của dân tộc. Các hoạt động đó đều có môn lịch sử đóng vai trò. Vậy là học sinh sẽ phấn khởi tham gia nhiệt tình sôi nổi để thi đua với các lớp. Giáo viên lịch sử đưa dựa vào đó để nâng cao chất lượng bộ môn mình như sau; và đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình, tích cực của tất cả học sinh Để làm sáng tỏ nhận định trên của mình, tôi xin đưa ra một số ví dụ cụ thể: Phong trào 20/11: hoạt động “ hoa điểm tốt” áp dụng cho các lớp toàn trường tất cả các em học sinh đều được tham gia Phong trào không chỉ tạo ra không khí thi đua sôi nổi, khích lệ tinh thần học tập của học sinh, mà còn thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo, giúp các em bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình với thầy cô qua việc phấn đấu đạt thật nhiều những bông hoa điểm 8, điểm 9,điểm 10. Với mục đích khơi dậy tính tích cực trong học tập, phát huy tinh thần đoàn kết của học sinh, phong trào được tổ chức dưới hình thức thi đua giữa các khối lớp. Điểm tốt đạt được trong các tiết học bộ môn sẽ được tổng hợp lại thành kết quả chung của cả lớp. Kết thúc đợt thi đua, lớp có tổng điểm cao nhất sẽ giành chiến thắng và được khen thưởng, tuyên dương trước toàn trường. Được thực hiện 3 đến 4 tuần trong tháng 11. Giáo viên sẽ sử dụng phong trào đó. Khi lên lớp dạy học hỏi bài cũ học sinh để kích thích động viên các em, cho các em xung phong lên trả lời để lấy điểm, vậy là các em tham gia nhiệt tình. Giáo viên chú ý điểm sau: Thứ nhất: Học sinh khá giỏi xung phong phải cho lên để phát hiện học sinh có năng khiếu ham thích học bài.Để bồi dưỡng học sinh giỏi. Thứ hai: Nếu có học sinh lười học bài, chưa khi nào thuộc bài hoặc trước đó bị điểm kém bây giờ xung phong giáo viên nhanh chóng cho em lên và ưu tiên em hơn, nếu em trả lời chưa tốt cũng cho điểm khuyến khích em. Đó là động lực lần sau em cố gắng hơn. Thứ ba: Khi các em xung phong trả bài nếu các em không hoàn thành yêu cầu thì giáo viên không nên cho điểm thấp trong trường hợp em không chấp nhận để lấy con điểm cao hơn. Thứ tư: Giáo viên có thể tăng số lần trong tiết học để nhiều em được có điểm. Qua phong trào hoa điểm tốt đó giáo viên bộ môn sử đã thu được một số kết quả , nâng cao chất lượng bộ môn. Đó là các em yêu thích hứng thú hơn với ôn bài học bài xem tìm hiểu ở nhà, các em khá giỏi có điểm tuyệt đối nhiều hơn. Đặc biệt là học sinh yếu kém đã có điểm và bù vào những điểm yếu kém trước đó nâng số con điểm lên từ đó điểm tổng trung bình của học kì tăng lên. Ý nghĩa nhất là các em đạt hoa điểm tốt được tuyên dương trước lớp trước trường.,Nhằm động viên kịp thời và khích lệ tinh thần học tập của các em,trong buổi lể chào cờ đầu tuần đã khen thưởng, tuyên dương những tập thể đạt thành tích cao.Trong đó có những bông hoa của môn lịch sử các em sẽ tiếp tục phát huy tinh thần học tập tích cực để đạt nhiều hơn nữa những bông hoa điểm tốt góp phần cùng nhà trường thực hiện hiệu quả phong trào thi đua dạy tốt- học tốt, từng bước nâng cao hiệu quả , chất lượng giáo dục. 6 Hoạt động của giáo viên trong phong trào 20/11 “thi giáo viên dạy giỏi” tác động rất lớn đến chất lượng của học sinh Khi giáo viên tham gia thi giáo viên dạy giỏi thì tất cả giáo viên đã có năng lực phẩm chất tốt được lựa chọn ra. Giáo viên sẽ tích cực chuẩn bị tốt cho tiết dạy của mình từ tài liệu phương tiện dạy học và các bước lên lớp tốt hơn ngày bình thường. Những lớp nào được chọn những tiết đó chất lượng lĩnh hội của các em sẽ tốt, nắm vững kiến thức hiểu sâu bài hơn, các em cùng đồng hành chuẩn bị với giáo viên nâng cao chất lượng dạy học. Nếu như tiết dạy chưa đạt yêu cầu thì giáo viên phải có hướng khắc phục. Để nâng cao chất lượng giáo dục, nhà trường quan tâm đến các hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên; đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học,đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tổ chức tốt các hoạt động ngoài giờ lên lớp Do đó, không chỉ phát huy tính chủ động, tích cực,tự học, phát triển năng lực mà còn góp phần quan trọng trong việc rèn luyện kỹ năng dạy học của giáo viên. Chương trình hoạt động “ Hái hoa dân chủ”. Các em học sinh đã tham gia hái hoa dân chủ với những câu hỏi về các môn học có di sản văn hóa địa phương và nhà văn hóa lưu niệm Bác Hồ, các câu trả lời nhanh và chính xác nhất được nhà trường tặng thưởng. Trong những sự kiện ngày lễ như tết trung thu,ngày thành lập quân đội nhân dân việt nam,hay ngày 8/3 quốc tế phụ nữ,ngày sinh Bác Hồ Đây là hoạt động thiết thực, ý nghĩa, giúp các em có trải nghiệm thú vị cũng như kiến thức lịch sử về các di sản văn hóa địa phương, thêm tự hào về truyền thống quê hương, nơi mình sinh ra và lớn lên, từ đó thêm niềm tin, động lực phấn đấu trong học tập và xây dựng quê hương giàu đẹp. Là một trong những hoạt động giáo dục trọng tâm. Để nâng cao hiệu quả của phong trào, tổ chức cho các em học sinh tham gia trò chơi “ các em đã trả lời tốt câu hỏi hái hoa dân chủ về cuộc đời hoạt động và hành trình 30 năm bôn ba hải ngoại để tìm đường cứu nước của Bác Hồ vĩ đại”; Các em đã trả lời rất tốt hầu hết các câu hỏi ban tổ chức đưa ra. Mỗi em trả lời đúng sẽ nhận được một phần quà nhỏ. Đây là dịp để tuyên truyền giáo dục cho các em đội viên về tư tưởng, tấm gương, đạo đức Hồ Chí Minh trong sự nghiêp đấu tranh giải phóng dân tộc; qua đó thúc đẩy tinh thần trách nhiệm, phát huy tiềm năng của những măng non đất nước từ những việc nhỏ nhất là trở thành “con ngoan, trò giỏi, cháu Bác Hồ kính yêu”, góp phần lớn vào công cuộc xây dựng quê hương đất nước giàu đẹp. Khi các em tham gia thì các em phải luôn có ý thức học và tìm hiểu tài liệu,vào thư viện tham khảo nhiều tư liệu để trả lời chính xác các câu hỏi mà ban tổ chức đưa ra. Sau phần thi hái hoa dân chủ là phần tham gia các trò chơi dân gian, các trò chơi BTC đưa ra gồm “ kéo co”, “ đua thuyền trên cạn”. Các trò chơi này đòi hỏi các chi đội phải có tinh thần tập thể, đồng sức, đồng lòng mới có thể đem về chiến thắng. Nhìn những gương mặt trong sáng, đáng yêu ai cũng muốn mình nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho thiếu nhi những giá trị truyền thống, lịch sử, từ đó khơi dậy niềm tin. Lòng tự hào dân tộc giúp học sinh phấn đấu, rèn luyện để trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực trong việc giáo dục lịch sử cho học sinh. Có thể nói những hoạt động trên đã và đang góp phần đẩy mạnh thực hiện xây dựng phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”, kết quả những hoạt động trên đã nhận được sự hưởng ứng, đồng tình tích cực từ học sinh, hội đồng sư phạm nhà trường và sự đánh giá cao của Hội cha mẹ học sinh, của đoàn thể. Để có được những kết quả ấy ngoài sự hưởng ứng tham gia của học sinh,sự đóng góp, hướng dẫn chỉ đạo của Ban Giám Hiệu, của các thầy cô giáo thì bộ phận chủ chốt không thể 7 thiếu trong việc xây dựng phong trào cho nhà trường đó là tổ chức Đoàn- Đội mà trực tiếp lãnh đạo là Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của trường. Trong đó tư vấn góp ý có giáo viên bộ môn sử rất quan trọng. VD: Nhân kỉ niệm năm ngày thành lập Quân Đội nhân dân Việt Nam( 22/12/1944). Trường đã tổ chức cuộc thi “Rung chuông vàng” cho học sinh toàn trường từ khối 6 đến khối 9 vào ngày 19/12 vừa qua. Cuộc thi “Rung chuông vàng được tổ chức với mục đích nhằm tuyên truyền về ý nghĩa của ngày truyền thống QĐNDVN cũng như khơi dậy trong các em học sinh lòng biết ơn “ uống nước nhớ nguồn” tự hào về những chiến công hiển hách của cha ông, trong cuộc thi học sinh được xem hai bộ phim tư liệu lịch sử: Chiến thắng Điện Biên Phủ và cuộc đại thắng mùa xuân năm 1975. Học sinh khi xem phim tư liệu xong bao ánh mắt xúc động và tự hào về chiến công của cha anh, có em học sinh đã rơi nước mắt trước hình ảnh anh Bộ đội bất khuất. Anh Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai, lòng tự hào về một trang vàng lịch sử của dân tộc được khơi dậy trong các em học sinh. Hệ thống câu hỏi cuộc thi gồm 20 câu xoay quanh nội dung kiến thức về lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam giới hạn trong pham vi chương trình mà các em được học và tìm hiểu Với tinh thần sôi nổi, vui tươi cùng tìm hiểu về ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam các em học sinh đã nổ lực, tập trung để trả lời đúng các câu hỏi. Cuộc thi kết thúc không phải tìm được người chiến thắng “Rung chuông vàng” mà đọng lại trong mỗi học sinh của trường là hình ảnh anh bộ đội cụ Hồ anh hùng bất khuất, những chiến công vĩ đại dưới sự lãnh đạo của các vị tướng anh hùng, của một thế hệ anh hùng. Biết đâu đó qua cuộc thi này đã gieo mầm cho những thế hệ trẻ những ước mơ trở thành anh bộ đội cụ Hồ để bảo vệ Tổ quốc trong tương lai. Sân chơi “Rung chuông vàng” thật sự đã tạo ra nhiều hứng khởi cho tất cả học sinh và các thầy cô giáo trong toàn trường. Hơn thế nữa, sân chơi này thật bổ ích cho công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, khơi dậy ở các em tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tăng cường công tác giáo dục kỹ năng sống cho các em góp phần giáo dục toàn diện trong nhà trường. Ngoài ra hằng năm nhà trường còn tổ chức thi vở sạch chữ đẹp để các em rèn luyện kĩ năng chữ viết.Đây cũng góp phần nâng cao chất lượng môn sử khi các em rèn chữ ghi chép nhiều lần nhớ lâu. Trong học kì II của năm học cũng có những phong trào chủ điểm như tháng 3 có hai sự kiện lớn: Ngày quốc tế phụ nữ 8/3 và ngày thành lập đoàn 26/3. Trường có tổ chức các phong trào thi đua giúp các em vừa học vừa chơi. -Tuyên truyền, giáo dục về lịch sử hình thành, phát triển của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, những cột mốc đáng nhớ, những thành quả của Đoàn THCS Hồ Chí Minh, giáo dục truyền thống lịch sử dân tộc, lòng yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho đội viên. -Tổ chức đợt hoạt động thi đua sâu rộng, phát động các hoạt động phong trào thiết thực lập thành tích chào mừng kỷ niệm. Ngoài ra còn tìm hiểu về phong trào Đoàn. Phong trào “Ngày học tốt- tuần học tốt”. Tiêu chuẩn: Ngày học tốt: Trong ngày học phải tối thiểu có 01 học sinh đạt được điểm tốt. Tuần học học tốt: Tuần học có đủ 7 ngày học đạt ngày học tốt. Khen thưởng: Mỗi ngày học tốt được cộng 02 điểm vào điểm thi đua tuần. Mỗi tuần học tốt được cộng 10 điểm vào điểm thi đua tuần. Như vậy môn lịch sử sẽ nằm trong phong trào học sinh sẽ hứng thú tham gia. 8 Hội thi các trò chơi dân gian: Trò chơi đi xe đạp chậm nam ( Toàn trường). Trò chơi nhảy dây (Toàn trường). Trò chơi nhảy bao bố (Khối 6,7). Một số hoạt động khác: Để thiết thực chào mừng kỷ niệm Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước; Chào mừng kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Viếng Nghĩa trang liệt sĩ. Mẹ Việt Nam anh hùng. Tổ chức triển lãm hình ảnh. Tổ chức trưng bày giới thiệu sách.. Khẳng định vị trí, tầm vốc vĩ đại, giá trị lịch sử to lớn của sự kiện chiến thắng đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước trong lịch sử đấu tranh dựng nước, giữ nước của dân tộc ta và lịch sử phong trào cách mạng vô sản thế giới.Ca ngợi truyền thống đấu tranh anh dũng của nhân dân Việt Nam; ý chí kiên cường, mưu trí, sáng tạo, quyết tâm bảo vệ độc lập chủ quyền, thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam. Trân trọng và biết ơn những đóng góp và hy sinh to lớn của nhân dân ta, của bạn bè quốc tế trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước.Tuyên truyền những thành tựu, kinh nghiệm của sự nghiêp đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước. khẳng định đường lối đúng đắn của Đảng ta và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Lễ kỷ niệm phải được tổ chức trang trọng, những hoạt động phong trào đó đều nằm trong kiến thức lịch sử mà các em đã học tìm hiểu sách giáo khoa lớp 8 và lớp 9, đặc biệt là sách lớp 9. Trong hoạt động không môn nào có nhiều bằng môn lịch sử. Đây cũng là thuận lợi nhất của bộ môn cần phải áp dụng tích cực 3. Kết quả thực hiện Trong các năm học vừa qua tôi đều được nhà trường phân công giảng dạy môn lịch sử, trong quá trình giảng dạy tôi đã từng bước đưa vấn đề áp dụng phong trào chủ điểm cho học sinh vào bộ môn lịch sử và có kết quả như sau: a. Khi chưa áp dụng cho học sinh. Tôi tìm cách nắm bắt thái độ học sinh đối với môn lịch sử, tôi thấy tinh thần học sinh học tập uể oải, đối phó, đa số các em không thích học môn lịch sử, học vẹt những sự kiện một cách máy móc. Trong các bài kiểm tra đưa ra những câu hỏi mang tính chất giáo dục đa số học sinh không làm được. Bằng phiếu thăm dò về thái độ yêu thích bộ môn lịch sử, kết quả đem lại như sau: Thái độ Lớp 9 ( 30HS) Số lượng Tỷ lệ Thích 5 16,7% Bình thường 10 33,3% Không thích 15 50% Qua bảng số liệu trên cho thấy 50% học sinh có thái độ không thích môn học, còn 50% có thái độ bình thường và thích học bộ môn. Tiến hành khảo sát chất lượng ( có sử dụng câu hỏi giáo dục tư tưởng) như sau: Chất lượng làm bài đạt Lớp 9 ( 30HS) Số lượng Tỷ lệ Làm được tốt 3 10% Đạt yêu cầu (TB) 11 36,7% Chưa đạt yêu cầu 6 53,3% Qua bảng số liệu cho thấy số học sinh trả lời được câu hỏi giáo dục tư tưởng chiếm chưa đến 50%. Còn lại là số học sinh chưa trả lời được chiếm trên 50%. b. Sau khi áp dụng cho học sinh. 9 Từ kết quả thăm dò trên, tôi luôn cố gắng nghiên cứu, tìm tòi ra phương pháp cho phù hợp với đối tượng học sinh, tạo hứng thú và kích thích niềm say mê học tập của các em. Trong đó, tôi lấy việc áp dụng giáo dục tư tưởng vào hoạt động phong trào là chủ đạo. Qua thời gian thử nghiệm và giảng dạy tôi thấy thái độ học tập và chất lượng bộ môn đã có sự tiến triển. Cụ thể trong các tiết dạy không còn học sinh lơ là, các em đều đã chú tâm vào bài học, cùng tham gia trả lời câu hỏi. Bồi dưỡng được cho các em quan niệm đúng đắn về bộ môn lịch sử và phương pháp học tập. Các em đã nhận thức được rằng: Học lịch sử là để hiểu rõ về quá khứ, rút kinh nghiệm của quá khứ để sống với hiện tại và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn. Tôi tiến hành khảo sát ( có sử dụng câu hỏi giáo dục tư tưởng) kết quả cụ thể như sau: Chất lượng làm bài đạt Lớp 9 ( 30HS) Số lượng Tỷ lệ Làm được tốt 14 46,7% Đạt yêu cầu (TB) 12 40,0% Chưa đạt yêu cầu 4 13,3% Sau các tiết dạy thực nghiệm thì kết quả kiểm tra đánh giá đã được tăng lên.Các em làm bài thi kiểm tra tốt hơn ,có nhiều con điểm miệng hơn. Chất lượng năm học 2017 – 2018 môn: lịch sử Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém Khối SL % SL % SL % SL % SL % 6 14 14,74 33 34,74 37 38,95 4 4,21 7 27 25,00 50 46,30 16 14,81 1 0,93 8 16 19,75 26 32,10 33 40,74 0 9 18 28,57 32 50,79 12 19,05 0 4. Bài học kinh nghiệm Môn lịch sử có vị trí quan trọng trong giáo dục và đào tạo học sinh.Vì thế khi thực hiện việc áp dụng hoạt động phong trào chủ điểm : Giáo viên cần :Chuẩn bị chu đáo, tìm hiểu kỉ kiến thức, đưa ra hệ thống câu hỏi rõ ràng, chính xác, ngắn gọn. Lời phải sinh động tránh cách sẽ gây khó khăn cho các em. Phân bố thời gian hợp lý khoa học. Biết xác định trọng tâm của phong trào. Chuẩn bị và sử dụng đồ dùng hổ trợ, đặc biệt là tranh ảnh, bản đồ ,video Trên cơ sở cung cấp những kiến thức lịch sử cơ bản. Giáo viên lồng vào đó để giáo dục tư tưởng cho học sinh tùy theo nội dung của phong trào. Nên đặt một số câu hỏi cao để phát huy tính tư duy của học sinh, các câu hỏi dạng này cần cho học sinh thời gian suy nghĩ, có thời gian tìm hiểu tư liệu, cần có sự góp ý của thầy cô. Học sinh cần:Học và chuẩn bị bài tốt ở nhà,tích cực đọc và tham khảo tài liệu, đưa ra nhiều tình huống để trả lời.Tìm những vấn đề,đặt các tình huống liên quan đến phong trào. Phải tiếp thu sự hướng dẫn của giáo viên một cách cụ thể có trọng tâm, có sự kiểm tra.Tích cực tìm hiểu các thông tin, các sự kiện lịch sử xã hội qua đài báo tivi III.KẾT LUẬN. 1. Kết luận Qua quá trình nghiên cứu đề tài này, bản thân tôi đã rút ra được nhiều điều bổ ích cho việc giảng dạy sau này. Thông qua các phong trào, người thầy sẽ nhận biết được thái độ, tình cảm, tư tưởng của HS sau khi tham gia. Từ đó người thầy rút ra được những kinh nghiệm để 10 giáo dục tư tưởng HS, phục vụ cho việc giảng dạy tốt hơn. Một vài vấn đề nhằm bồi dưỡng tư tưởng cho HS trong một phong trào sẽ giúp các em học tốt, yêu thích môn lịch sử tạo cho lớp học sinh động. Các em nhận thức đúng đắn về truyền thống vẻ vang của dân tộc. Có được ngày hôm nay, cha ông ta đã phải đổ nhiều xương máu. Từ đó các em xác định rõ ràng hơn nhiệm vụ học tập của mình, trách nhiệm của mình đối với quê hương đát nước. Bộ môn lịch sử với ưu thế của mình đã có những đóng góp quan trọng vào việc “ Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau”. Trong quá trình dạy học lịch sử nói chung và bộ môn lịch sử ở trường THCS nói riêng, giúp học sinh tích cực và hứng thú hơn trong học tập, hình thành và phát triển ở học sinh khả năng quan sát, trí tưởng tượng, tư duy và ngôn ngữ, khai thác sử dụng vốn kiến thức sẵn có của học sinh để phục vụ cho bài hoc. Với sáng kiến kinh nghiệm này, tôi hi vọng sẽ góp một phần nhỏ vào việc giúp giáo viên và học sinh trường chúng tôi nói riêng, các đồng nghiệp và học sinh trường bạn nói chung thực hiện việc dạy và học môn lịch sử tốt hơn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong chương trình đổi mới giáo dục. Về phía bản thân tôi xinh hứa sẽ tiếp tục kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được của việc thực hiện đề tài, đồng thời không ngừng học hỏi rút kinh nghiệm, khắc phục những khó khăn trong giảng dạy để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục và phương pháp giảng dạy. Trong thời gian có hạn với năng lực, trình độ và kinh nghiệm chưa nhiều không thể tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình thực hiện đề tài này. Tôi rất mong được sự góp ý chân thành của quý thầy cô và hội đồng khoa học các cấp giúp đỡ để sáng kiến kinh nghiệm này được hoàn thiện và có tính khả thi. 2. Kiến nghị: * Đối phòng giáo dục :Tạo điều kiện cho học sinh vùng sâu vùng xa tiếp cận với những công nghệ thông tin, cấp thêm trang thiết bị dạy học như máy chiếu ,băng hình tư liệu lịch sử * Đối với nhà trường:Thường xuyên tổ chức các phong trào hoạt động trong suốt năm học theo chủ đề chủ điểm hàng tháng nhằm thu hút học sinh tham gia ,tạo sân chơi bổ ích cho các em. Động viên và khuyến khích kịp thời các em trong quá trình tham gia hoạt động. Thư viện nhà trường cần bổ sung thêm nguồn tài liệu mới,đặc biệt là các mẫu chuyện lịch sử. An trạch A ngày tháng năm 2020 Người viết sáng kiến. Lê Thị Hiền 11 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Sách giáo khoa lịch sử thcs ................................................................ NXBGD 2. Chuẩn KTKN các môn học lịch sử ..................................................... NXBGD 3. Hỏi đáp dạy học lịch sử ................................................................... NXBGD 4. Sách tham khảo các mẩu chuyện lịch sử 5.Phạm Hữu Lư, Phan Ngọc Liên : Tư liệu giảng dạy lịch sử thế giới cận đại – NXB giáo dục. 12 Mục lục Trang I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1 1.Cơ sở lí luận 1 2.Cơ sở thực tiển . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1 3. Mục đích của đề tài ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2 4. Phạm vi và đối tượng của đề tài... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 II. NỘI DUNG ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 1. Thực trạng của vấn đề ... . 3 2.Các biện pháp ... ... 4 3. Kết quả thực hiện .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. . 8 4. Bài học kinh nghiệm . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9 III. KẾT LUẬN ...10 1.Kết luận 10 2. Kiến nghị . ... ... ... ... ... ... ... .10 13 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc BÁO CÁO TÓM TẮT ( Đề nghị công nhận SKKN: “ Áp dụng các hoạt động phong trào chủ điểm nhà trường để giáo dục và nâng cao chất lượng môn lịch sử ở trường THCS”) I. Sơ yếu lí lịch: - Họ và tên:Lê thị Hiền , sinh ngày 10 – 11 – 1980. - Chức năng, nhiệm vụ được giao: Giáo viên dạy lịch sử - Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, trường THCS Nguyễn Trung Trực. II. Nội dung: 1, Sự cần thiết thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, giải pháp trong công tác, đề tài nghiên cứu: Giáo dục và Nâng cao chất lượng dạy và học, giúp các em học tốt môn lịch sử ở trường thcs. 2. Một số giải pháp: Áp dụng nhiều giải pháp phong trào chủ điểm nhà trường trong thực tiễn. 3. Nội dung của giải pháp trong công tác: Giáo dục và giúp các em học tốt để nâng cao chất lượng bộ môn lịch sử. 4. Phạm vi áp dụng, khả năng phổ biến: Trong toàn trường. 5. Thời điểm công nhận: Ngày tháng năm 2020. 6. Hiệu quả mang lại: Các em hiểu yêu thích môn sử ,chất lượng bộ môn được nâng cao. 7. Những đơn vị, cá nhân nào đã áp dụng sáng kiến này: Toàn bộ giáo viên bộ môn sử và các bộ môn khác thuộc thcs. An Trạch A, ngày tháng năm 2020 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG NGƯỜI BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG Lê thị Hiền 14 HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Đơn vị: Trường THCS Nguyễn Trung Trực PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN - Tính mới: ../ 30 điểm - Tính hiệu quả: . ./ 35 điểm - Tính ứng dụng : .. . ..../ 20 điểm - Tính phù hợp với nhiệm vụ được giao: / 10 điểm - Hình thức: .. ..../ 5 điểm An Trạch A, ngày tháng năm 2019 CHỦ TỊCH HĐKH 15 16
Tài liệu đính kèm: