Bài giảng môn Giáo dục công dân Lớp 9 - Bài 2: Khoan dung (Tiết 4+5) - Bùi Thị Anh

 Tiết 4 + 5. BÀI 2: 
KHOAN DUNG Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của một 
01
 MỞ ĐẦU số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về 
 khoan dung mà em biết. 
 Câu tục ngữ khẳng định sự
 cần thiết của lòng bao dung và
 Ý nghĩa thức tỉnh mỗi người khi không
 may phạm sai lầm phải nhìn
 Đánh kẻ thẳng vào sự việc, chịu trách
 chạy đi, nhiệm với lỗi lầm của mình.
 không ai Câu tục ngữ
 đánh người 
 chạy lại Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của một 
01
 MỞ ĐẦU số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về 
 khoan dung mà em biết. 
 Cuộc sống có thăng trầm, và
 mọi người đều trải qua những
 thời kỳ khó khăn. Để đối nhân
 Ý nghĩa xử thế một cách tốt đẹp, chúng
 ta nên hiểu và thông cảm với
 Đất có chỗ bồi người khác trong những thời
 chỗ lở, ngựa 
 Câu tục ngữ điểm khó khăn.
 có con dở con 
 hay 02 KHÁM 1. Khái niệm, biểu hiện và giá trị của khoan dung
 PHÁ
“Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi là một áng thiên cổ hùng 
văn không chỉ cho thấy một trang sử hào hùng của dân tộc mà Em hãy nêu
còn mang đến cảm nhận sâu sắc về truyền thống khoan dung việc làm của
của cha ông ta:
"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng. các chủ thể
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng; trong những
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh. thông tin
Mã Kì, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến trên và cho
biển mà vẫn hồn bay phách lạc;
Vương Thông, Mã Anh phát cho vai nghìn cỗ ngựa, về đến biết ý nghĩa
nước ma vẫn tim đập chân run. của những
Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực lòng; việc làm đó?
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức". “Bình Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi là một áng Nguyễn Trãi đã vạch ra nhiều tội ác của
thiên cổ hùng văn không chỉ cho thấy một trang giặc Minh đối với nhân dân ta, như:
sử hào hùng của dân tộc mà còn mang đến “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung
cảm nhận sâu sắc về truyền thống khoan dung tàn/ Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”.
của cha ông ta: Nhưng khi nghĩa quân Lam Sơn toàn
"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra thắng, chủ tướng Lê Lợi chẳng những
hàng. không ra lệnh giết hại kẻ thù, mà ngược
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin lại, ông còn có những hành động nhân
cứu mạng; đạo, như: cấp cho thuyền và ngựa, xe
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở cho quân Minh rút về nước.
đường hiếu sinh.
Mã Kì, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc + Thể hiện lòng khoan dung, 
thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc; nhân văn, nhân đạo của nhân 
Vương Thông, Mã Anh phát cho vai nghìn cỗ dân Việt Nam.
ngựa, về đến nước ma vẫn tim đập chân run. + Góp phần giúp “dập tắt 
Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực muôn đời chiến tranh”, “mở ra 
lòng; muôn thuở thái bình”, đỡ hao 
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ tổn thêm xương máu của 
sức". nhân dân hai nước. Em hãy nêu việc làm của các chủ thể trong những thông tin trên
và cho biết ý nghĩa của những việc làm đó?
Thông tin 2. Trong “Tuyên ngôn độc lập” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: mặc dù
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Chủ tịch Hồ thực dân Pháp có nhiều hành động đàn
Chí Minh đã chỉ rõ: “Trước ngày 9 tháng 3, biết áp nhân dân Việt Nam; tuy nhiên, đối với
bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh người Pháp, nhân dân Việt Nam vẫn giữ
 một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Khi
để chống Nhật. Bọn thực dân Pháp đã không đáp 
 Nhật đảo chính Pháp (ngày 9/3/1945),
ứng, lại thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn nữa. nhân dân Việt Nam đã giúp cho nhiều
Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu
giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam
Bằng. Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho
Tuy vậy, đối với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ họ.
một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Sau cuộc 
biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho Lòng khoan dung, nhân
nhiều người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu cho văn, nhân đạo của nhân
nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật và bảo 
 dân Việt Nam.
vệ tính mạng và tài sản cho họ." Khái niệm Khoan dung Biểu hiện Khoan dung
 Tha thứ cho chính mình 
 Tha thứ cho người khác khi họ đã 
Khoan dung là rộng biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm
 lòng tha thứ. Lắng nghe và tôn trọng sự khác 
 biệt của người khác
 Không cố chấp, hẹp hòi, định kiến. Ý nghĩa của khoan dung
 Nhờ có lòng khoan dung,
Người có lòng 3 các mối quan hệ trong
Khoan dung sẽ 2 xã hội trở nên lành
được mọi người mạnh, tốt đẹp hơn.
yêu mến, tin tưởng
và có nhiều bạn tốt.
Khoan dung giúp 
người mắc lỗi có 1
động lực khắc phục 
khuyết điểm, phát huy 
ưu điểm để sống tích 
cực hơn LUYỆN TẬP Bài 1: Em đồng tình, không đồng tình với ý kiến nào 
 03 dưới đây? Vì sao? 
A. Khoan dung là tha thứ
cho mọi lỗi lầm của người Không đồng tình: Biểu hiện của khoan dung là: Tha thứ
khác. cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm;
B. Khoan dung không chỉ Đồng tình: Biểu hiện của khoan dung là: Tha thứ cho
là tha thứ cho người khác
 người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; Tha
mà còn là tha thứ cho
 thứ cho chính mình; Không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
chính mình.
C. Không bao giờ phê bình
 Không đồng tình: Trước những lỗi sai, thiếu sót của người
người khác là biểu hiện
của khoan dung. khác, chúng ta nên phê bình với tinh thần xây dựng.
D. Khoan dung là tha thứ Không đồng tình: Chúng ta chỉ nên khoan dung, tha thứ cho người
cho người khác ngay cả khác, khi họ nhận thức được sai lầm của bản thân và có thái độ, hành
khi họ không biết hối hận. động sửa chữa
E. Đối lập với khoan dung
là hẹp hòi, ích kỉ. Đồng tình: Đối lập với khoan dung là hẹp hòi, ích kỉ. Bài 2: Em hãy xử lí các tình huống dưới đây: 
Bố mẹ giao cho V nhiệm vụ dọn Nếu em là bố mẹ của V, em sẽ ứng
dẹp nhà cửa mỗi ngày nhưng V xử như thế nào?
thường xuyên mải chơi quên việc.
Dù bố mẹ đã nhắc nhiều lần
nhưng V vẫn không thay đổi. Một
 + Đợi khi khách ra về; sau đó cùng 
lần, có khách đến chơi nhà, V chợt
 trao đổi, tâm sự với V.
nhận thấy bố mẹ rất ngượng với
 + Trong quá trình trao đổi, em luôn 
khách khi nhà cửa bừa bộn.
 thể hiện thái độ: nhẹ nhàng, cởi mở 
 và rộng lượng, sẵn sàng tha thứ khi 
 V nhận thức được lỗi sai và quyết 
 tâm thay đổi. Bài 2: Em hãy xử lí các tình huống dưới đây: 
Gia đình bà A luôn không tuân thủ Nếu em là hàng xóm của bà A, em sẽ
các quy định chung của tập thể, ứng xử như thế nào?
hay to tiếng với mọi người trong
khu phố. Mặc dù, tổ trưởng dân
phố đã nhắc nhở nhiều lần nhưng + Chấp nhận lời xin lỗi của bà A; 
gia đình bà A vẫn không thay đổi. đồng thời khuyên nhủ các gia đình 
Qua thời gian, bà A nhận thấy khác trong tổ dân phố bỏ qua 
hàng xóm lạnh nhạt, xa lánh thì những thiếu sót của gia đình bà A 
cảm thấy ngượng ngùng và hối lỗi. trong thời gian qua.
Trong cuộc họp của tổ dân phố, bà + Thường xuyên động viên và giúp 
A đã có lời xin lỗi với bà con tổ đỡ, hướng dân gia đình bà A thực 
dân phố và hứa sẽ sửa đổi. hiện đúng các quy định chung của 
 tổ dân phố. 04 VẬN DỤNG BÀI 2: KHOAN DUNG_TIẾT 2 01 MỞ ĐẦU Đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi
 "Giận hờn, trách móc mà làm
 Em hiểu như thế nào gì bởi vì cuộc đời sẽ xoá hết
 về lời chia sẻ sau đây những vết bầm trong tâm hồn
 của nhạc sĩ Trịnh chúng ta nếu lòng ta biết độ
 Công Sơn? lượng. Ta biết tha thứ những
 điều nhỏ thì cuộc đời sẽ tha
 thứ cho ta những điều lớn
 hơn". 01 MỞ ĐẦU Đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi
 "Giận hờn, trách móc mà làm
 gì bởi vì cuộc đời sẽ xoá hết
 Những chia sẻ của nhạc sĩ Trịnh những vết bầm trong tâm hồn
 Công Sơn đã nói lên giá trị của 
 lòng khoan dung trong cuộc chúng ta nếu lòng ta biết độ
 sống. Nhạc sĩ muốn nhắn nhủ tới lượng. Ta biết tha thứ những
 mọi người rằng: khi chúng ta có 
 lòng khoan dung, thì cuộc sống điều nhỏ thì cuộc đời sẽ tha
 và mối quan hệ giữa người với 
 người sẽ trở nên tốt đẹp, ấm áp thứ cho ta những điều lớn
 hơn. hơn". KHÁM PHÁ 2 THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG
 Dựa vào những biểu 
 hiện của khoan dung, 
 em hãy nhận xét về thái 
 độ, hành vi của các bạn 
 học sinh trong mỗi 
 trường hợp trên. Theo 
 em, thái độ, hành vi của 
 bạn nào thể hiện lòng 
 khoan dung? 2 THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG
 Nhận xét: bạn K đã
 nhận thức được sai lầm
 của minh và bạn ấy
 luôn dằn vặt, tự trách
 bản thân vì lỗi sai ấy.
 Các bạn trong nhóm đã
 luôn động viên, an ủi
 bạn K.
 Các bạn trong nhóm
 của K đã có thái độ và
 hành vi thể hiện lòng
 khoan dung. 2 THỰC HIỆN NHỮNG VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG KHOAN DUNG
 Dù mắc sai lầm,
 nhưng bạn T đã có ý
 thức và hành động
 sửa chữa. Tuy vậy,
 bạn H vẫn luôn chấp
 niệm về lỗi sai của T
 và không tha thứ cho
 T.
 Bạn H đã có thái độ và
 hành động thiếu
 khoan dung VIỆC LÀM THỂ HIỆN LÒNG VIỆC LÀM KHÔNG THỂ HIỆN 
 KHOAN DUNG: LÒNG KHOAN DUNG: 
Luôn thể hiện sự thân thiện, Cằn nhằn, nhiếc móc lỗi
sống chân thành, rộng sai của người khác khi họ
lượng, biết tha thứ; phạm sai lầm.
 Nhìn nhận, đánh giá các
Tôn trọng và chấp nhận sự sự vật, hiện tượng theo
khác biệt của người khác; định kiến và quan điểm cá
 nhân.
Phê phán sự định kiến, Tỏ thái độ kì thị, phân biệt
hẹp hòi, thiếu khoan dung. vùng miền, dân tộc, tôn
 giáo,