Bài giảng môn Ngữ văn 9 - Văn bản: Làng

 Văn bản
 Làng
 (Trích) - Kim Lân - Văn bản: LÀNG
 Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 1. Tác giả.
- Tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài sinh 
1920 mất 20-7-2007.
- Quê ở Bắc Ninh.
- Sở trường về truyện ngắn.
 - Am hiểu sâu sắc về nông thôn và cảnh 
ngộ của người nông dân. Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
 I. Tìm hiểu chung:
 1.Tác giả. 
 2. Tác phẩm.
 Sáng tác năm 1948, thời kỳ đầu 
 kháng chiến chống Pháp. *Tóm tắt văn bản:
 Ông Hai cùng vợ con rời làng chợ Dầu tản cư ở vùng tự 
do. Nghe tin đồn làng mình theo Tây, ông vô cùng buồn 
tủi, xấu hổ, thậm chí còn căm thù những người làng đi 
theo Việt gian bán nước. Ông tự đấu tranh gay gắt với 
bản thân và vẫn một lòng tin vào cụ Hồ. Cuối cùng ông 
Hai cũng biết là tin đồn thất thiệt. Lúc đó ông mới phấn 
khởi, tự tin trở lại, giải tỏa được trạng thái căng 
thẳnghoài nghi lúc trước. * Bố cục:
a/ Từ đầu vui quá: Cuộc sống của ông Hai ở nơi sơ 
tán.
b/ Ông lão cũng vơi đi được đôi phần: Tâm trạng 
của ông Hai khi nghe làng theo giặc.
c/ Còn lại: Tự hào về làng không theo giặc. Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 1.Tác giả. 
2. Tác phẩm.
II. Tìm hiểu văn bản: 
1/Tình huống truyện:
 Ông Hai nghe tin làng theo Tây.
 → Tình huống đặc sắc.Tạo điều kiện để thể hiện tâm
 trạng phẩm chất nhân vật chân thực.
 →Tác giả đặt nhân vật ông Hai vào một tình huống gay
 cấn để làm bộc lộ sâu sắc tình yêu làng, yêu nước của
 ông. Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 II. Tìm hiểu văn bản: 
1/Tình huống truyện:
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
a. Những ngày mới lên tản cư:
- Nhớ làng da diết, muốn cùng anh em chiến đấu.
- Luôn theo dõi tin tức kháng chiến, thích bình luận, náo nức trước
tin thắng lợi ở mọi nơi “Cứ thế, chỗ này giết một tí, chỗ kia giết một
tí, cả súng cũng vậy, hôm nay dăm khẩu, ngày mai dăm khẩu, tích tiểu
thành đại, làm gì mà thằng Tây không bước sớm”.
- Ông Hai rất vui khi nghe được nhiều tin hay về làng. Ông nghe
“chẳng sót một câu”: cảm phục em bé dũng cảm, xúc động trước cái
chết của anh đội trưởng, hả hê trước thất bại của giặc. Ông Hai luôn
khoe về làng của mình với niềm tự hào, sự hãnh diện,.... Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 II. Tìm hiểu văn bản: 
1/Tình huống truyện:
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
a. Những ngày mới lên tản cư:
=> Người nông dân không chỉ biết nghĩ đến miếng cơm manh áo mà
còn quan tâm đến vấn đề lớn của thời đại, đó là cuộc kháng chiến
đang diễn ra sôi nổi. Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 II. Tìm hiểu văn bản: 
1/Tình huống truyện:
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
a. Những ngày mới lên tản cư:
b. Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc: Tình yêu làng của ông Hai
được bộc lộ một cách sâu sắc và
cảm động trong hoàn cảnh thử
thách? Em hãy nhắc lại đó là
hoàn cảnh thử thách nào?
 10 ÔngĐiề Haiu đó ngheđược được thể hi tinện ấy qua từ 
đâu? Phchiản tiứếngt n càủo?a ông ra 
 sao? “Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. 
Ông lão lặng đi, tưởng như đến không thở được. 
Một lúc lâu ông mới rặng è è, nuốt một cái gì 
vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi .”
 -> Bàng hoàng, đau đớn.
 Qua những chi tiết trên, cho ta 
 thVìấy sao đư ợkhic đó nghe là tâm tin trạnglàng theo gì 
 giặc ôngcủa Haiông lại Hai? có tâm trạng 
 như vậy?
 12 Tác giả đã miêu tả dáng vẻ, cử 
chỉ, điệu bộ của ông Hai như thế 
 nào khi ông nghe tin làng theo 
 giặc?
 13 - Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông 
 thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà. 
Dáng vẻ, - Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường.
cử chỉ, 
điệu bộ - Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão Đau 
của ông cứ giàn ra... đớn 
Hai khi tột 
nghe tin - Băn khoăn kiểm điểm lại từng người 
làng trong làng. cùng, 
chợ Dầu tủi hổ, 
theo - Đau khổ khi là người làng Việt gian.
giặc. phẩn 
 - Nằm rũ rượi trên giường, không nói gì. uất.
 - Trằn trọc không ngủ được. Trống ngực 
 ông lão đập thình thịch, 
 - Không bước chân14 ra đến ngoài, chột dạ, 
 nơm nớp, Tâm trạng, hành động của 
ôngKhi Hai nghe như tin thế làng nào theo khi giặc nói thì 
 ông Haichuyện vô cùng với đau vợ? đớn nhưng 
 ông có thật sự tin vào điều ấy 
 không? Ông đã làm gì? 
 15 Ông Hai trò chuyện với đứa con trai út:
* Ông hỏi khẽ:
- Thế nhà con ở đâu? 
- Nhà ta ở làng chợ Dầu. Khẳng định ông vẫn yêu 
 làng chợ Dầu tha thiết lắm.
- Thế con có thích về làng 
Chợ Dầu không?
 * Ông nói thủ thỉ:
 - Ủng hộ cụ Hồ con nhỉ. - Tin tưởng tuyệt đối vào 
 - Cụ Hồ trên đầu, trên cổ soi cụ Hồ.
 xét cho bố con ông. - Thủy chung một lòng với 
 - Cái lòng bố con ông là như cách mạng.
 thế, chết thì chết .không dám 
 đơn sai. 
 Tình yêu làng gắn bó với 
 16
 tình yêu nước. Trong lúc bế tắc, tuyệt vọng 
 khi bà chủ nhà có ý định đuổi 
 gia đình ông với lí do không 
chứa những người của làng Việt 
 gian tâm trạng ông Hai ra sao?
 17 Khi mụ chủ nhà có ý muốn đuổi gia đình ông đi:
 - Phản bội kháng 
Dằn 
 Về chiến, bỏ Cụ Hồ. Quyết Lập 
vặt, làng - Phải làm việc cho định ở trường 
đau Tây. lại: kiên 
đớn, Làng thì định, yêu 
đấu yêu thật, ghét rạch 
tranh nhưng ròi: Đặt 
 làng 
nội - Không ai người ta tình yêu 
 theo Tây 
 Hay ở chứa. nước lên 
tâm mất rồi 
 lại nơi - Không ai buôn bán trên tình 
quyết với. thì phải 
 yêu làng.
liệt: tản cư - Ai ai cũng đuổi như thù. 
 đuổi hủi.
 18 Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 II. Tìm hiểu văn bản: 
1/Tình huống truyện:
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
a. Những ngày mới lên tản cư:
b. Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
 - Không dám nhìn mặt ai, «vờ lãng ra chỗ khác», «cúi gằm mặt
 xuống» rồi đi thẳng về nhà -> tránh ánh nhìn cảu mọi người -> về
 nhà «nằm vật ra giường», nước mắt cứ trào ra -> nhục nhã, mặc
 cảm -> ông thấy chính mình mang bõi nhục của một tên Việt gian -
 > xuất hiện những suy nghĩ về tương lai đen tối : bị hắt hủi khinh
 bỉ, nhất là khi nhìn những đứa con «Chúng nó cũng là con làng Việt
 gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ?» Văn bản:
 LÀNG Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
 II. Tìm hiểu văn bản: 
1/Tình huống truyện:
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
a. Những ngày mới lên tản cư:
b. Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
- Câu nói của người đàn bà « Cả làng Việt gian theo Tây còn giết gì
nữa» -> vết dao cứa vào tim ông -> chưa dám tin là sự thật.
- Nỗi đau xâm chiếm tâm hồn, cổ “nghẹn ắng hẳn lại”, “lặng đi
tưởng như đến không thở được » -> diễn tả tinh tế, chân thực tâm
trạng của ông Hai: ngạc nhiên, đau đớn, tủi hổ, uất ức -> trước đây
làng là niềm tự hào, niềm hãnh diện ; giờ làng là nỗi đau khổ ->
như bị mất một cài gì quý giá thiêng liêng.