Bài giảng môn Vật lí 9 - Bài 3: Đo chiều dài, Khối lượng và thời gian

 CHỦ ĐỀ 2: CÁC PHÉP ĐO ( TUẦN 3-
 TIẾT 10-)
 ĐO khối lượng CÂN VOI Tương truyền, có lần, đoàn sứ bộ nhà Minh sang nước ta. Vua Lê Thánh Tông
cử trạng nguyên Lương Thế Vinh đón tiếp. Trưởng đoàn sứ Minh vốn nghe
tiếng trạng nguyên Việt chẳng những nổi tiếng về văn chương, mà còn có trí
thức uyên bác về khoa học, bèn thách: “Vậy quan trạng có thể cân xem con
voi kia nặng bao nhiêu được không?”
“Được chứ!” Dứt lời, Lương Thế Vinh lấy chiếc cân, xăm xăm đi ra phía sông
để cân voi. Sứ Tàu phì cười, nói: “Xem ra chiếc cân quan trạng chỉ đủ cân
được cái đuôi voi thôi!” “Thì chia nhỏ voi ra nhiều phần để cân.” Lương Thế
Vinh trả lời.
Sứ Tàu lại châm chọc: “Ông định mổ thịt voi chắc? Nhớ phần tôi miếng gan
nhé!” Lương Thế Vinh không trả lời.
Bạn hãy cùng suy nghĩ xem liệu vị Trạng Nguyên của chúng ta sẽ làm thế nào? Phương pháp của Lương Thế Vinh rất đơn giản, ông cho con voi
lên thuyền, sức nặng của voi sẽ làm thuyền chìm xuống 1 mực
nước nhất định, ông đánh dấu mực nước này, sau đó thay con voi
bằng các khối đá nhỏ sao cho số đá làm thuyền chìm đúng vạch
đánh dấu.
Khi đó khối lượng voi và khối đá này là như nhau, chỉ cần cân
từng khối đá rồi cộng lại sẽ là khối lượng của con voi! Ở bài này
chúng ta sẽ học cách đo lường khối lượng của các vật. Trong bài
này chúng ta sẽ đi tìm hiểu về đơn vị đo, dụng cụ đo và cách đo
khối lượng. EmM ọhãyi vậ tc đhoều biếtcó khýố inghĩa lượng, số 
gamkhố ghii lượ trênng c ủvỏa mmìộ tchính, vật chỉ 
muối,lượ ngbột ch giặt...ất tạo thành vật. Theo em làm cách nào để so sánh khối
lượng các khối màu ở 2 bên bập bênh? Hai chai chứa cùng một thể tích chất lỏng, một chai 
chứa nước và một chai chứa dầu ăn .
 Khối lượng của hai chất lỏng 
 trong hai chai có bằng nhau 
 không? Làm sao để biết chính 
 xác được điều đó?
 ➢ Để trả lời cho câu 
 hỏi trên, người ta 
 tiến hành đo khối 
 lượng từng chai CHỦ ĐỀ 1: CÁC PHÉP ĐO
BÀI 3: ĐO KHỐI LƯỢNG NỘI 1、Đơn vị và dụng cụ đo khối lượng
DUNG 2、Thực hành đo khối lượng
 BÀI 3、Luyện tập
 HỌC
 4、Vận dụng 1、Đơn vị và dụng cụ đo khối lượng
 ➢ Đơn vị đo
 Em hãy kể tên những đơn vị đo khối lượng mà em 
 biết?
 ❖ Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường 
 chính thức của nước ta hiện nay là kilôgam 
 (kilogram), kí hiệu là kg ❖ Kilôgam là khối lượng của một quả cân 
 mẫu, đặt ở Viện Đo lường quốc tế ở Pháp
 Hình 5.1. Quả cân mẫu đặt tại Paris (Pháp) Bảng 5.1. Các ước số và bội số thập phân của đơn vị kilôgam thường gặp
 Đơn vị Kí hiệu Đổi ra kg
 Miligam mg 1 mg = 0,000 001 kg
 Gam g 1g = 0,001 kg
 Hectôgam (lạng) hg 1 hg=0,1 kg
 Yến yến 1 yến = 10 kg
 Tạ tạ 1 tạ = 100 kg
 Tấn t 1 tấn = 1000kg ➢ Dụng cụ đo khối lượng
 Để đo khối lượng của 
 vật người ta thường 
 dùng dụng cụ gì?
❖ Để đo khối lượng 
 người ta dùng cân Ngoài những loại cân được liệt kê ở các hình 5.2, em
hãy nêu thêm một số loại cân mà em biết và nêu ưu
thế của từng loại đó? Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra
 đâu là cân tiểu ly, cân điện tử, cân đồng
 hồ, cân bỏ túi ?
 Hình A Hình B Hình C Hình D
Cân điện tử Cân đồng hồ Cân tiểu li Cân bỏ túi Trên một số loại cân thông thường có ghi GHĐ và
ĐCNN:
❖GHĐ của cân là số lớn nhất ghi trên cân
❖ĐCNN của cân là hiệu hai số ghi trên hai vạch
chia liên tiếp Hãy đọc tên loại cân dưới đây và cho biết GHĐ 
và ĐCNN của cân:
❖ Cân đồng hồ
❖ GHĐ là 100kg
❖ ĐCNN là 200gam 2、Thực hành đo khối 
➢lượngƯớc lượng khối lượng của vật và lựa chọn cân 
 phù hợp Có các cân như hình 5.3, để đo khối 
 lượng cơ thể ta nên dùng loại cân nào? 
Đo khối lượng hộp đụng bút ta nên dùng 
 loại cân nào?Tại sao
 Chọn cân hình Chọn cân hình a 
 b để đo khối để đo khối lượng 
 lượng cơ thể hộp bút - Cân hình b, dùng để đo khối lượng cơ thể. Bởi 
vì GHĐ của cân b là 130kg, ước lượng thấy trọng 
lượng cơ thể nhỏ hơn hoặc có thể bằng 130kg, và 
đương nhiên là lớn hơn rất nhiều so với GHĐ của 
cân a, nên chọn cân b là phù hợp.
- Chọn cân hình a đo khối lượng hộp bút. Bởi vì GHĐ 
của cân hình a là 5kg, ước lượng thấy trọng lượng 
của hộp bút nhỏ hơn 5kg, nên chọn cân a là phù 
hợp