Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài 7: Bếp lửa

 BẾP LỬA
 BẰNG VIỆT HOẠT ĐỘNG 1
KHỞI ĐỘNG - Em nhớ nhất kỉ niệm nào với 
 người thân trong gia đình? Chia 
sẻ điều đó với các bạn trong nhóm 
 (bàn). HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH 
KIẾN THỨC I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG 1. Đọc, tìm hiểu từ khó
- Đọc:
+ Ngắt nhịp: 3/4; 4/5...
+ Giọng điệu và cảm xúc khi đọc: Đọc với giọng bồi hồi, 
xúc động, tâm tình thủ thỉ, chú ý từ ngữ bộc lộ tình cảm 
trực tiếp của tác giả.
+ Trong bài thơ, có từ ngữ nào em cần tìm hiểu nghĩa? 
Trao đổi với bạn về nghĩa của từ đó.
- Giải thích nghĩa các từ ngữ:
(1) Tu hú
(2) Đinh ninh
(3) Chiến khu II TÌM HIỂU CHUNG
 BẢNG KIỂM KĨ NĂNG ĐỌC DIỄN CẢM
 Tiêu chí Có Không
Đọc trôi chảy, không bỏ từ, thêm từ.
Đọc to, rõ bảo đảm trong không gian lớp học, cả lớp cùng 
nghe được.
Tốc độ đọc phù hợp.
Sử dụng giọng điệu khác nhau để thể hiện được cảm xúc của
chủ thể trữ tình trong bài thơ. 2. Tìm hiểu 
 chung
 a. Tác giả 
Bằng Việt (1) Tìm hiểu thông tin về tác giả Bằn Việt và bài thơ Bếp lửa
 II TÌM HIỂU CHUNGPHIẾU HT SỐ 01
 TÌM HIỂU CHUNG VỀ TÁC GIẢ VÀ VĂN BẢN
Yêu cầu Trả lời
a. Nêu một số hiểu biết về nhà thơ Bằng Việt.
b. Tìm hiểu chung về bài thơ Bếp lửa: ....................
- Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản. ....................
- Bài thơ sáng tác theo thể thơ nào? 
- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
- Xác định phương thức biểu đạt chính. 2. Tìm hiểu - Tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng,
 chung sinh năm 1941, quê ở Hà Nội.
 a. Tác giả - Thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng 
 Bằng Việt thành trong kháng chiến chống Mỹ.
 - Thơ ông trong trẻo, mượt mà, xúc 
 cảm tinh tế, giàu suy tư.
 - Tác phẩm tiêu biểu: Hương cây - bếp 
 lửa (1968); Những gương mặt, những 
 khoảng trời (1973); Đất sau mưa 
 (1977); Bếp lửa – khoảng trời 
 (1986), 2. Tìm hiểu 
 chung
b. Tác phẩm - Xuất xứ: Viết năm 1963 khi tác giả 
 Bếp lửa đang du học ở Liên Xô, in trong tập 
 “Hương cây- Bếp lửa”(1968).
 - Thể thơ: Tự do
 - Nhân vật trữ tình: người cháu
 - Phương thức biểu đạt chính: Biểu 
 cảm II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN 1. Bố cục và cảm hứng chủ đạo, kết cấu bài thơ
- Xác định bố cục của bài thơ Bếp lửa.
- Cảm hứng chủ đạo của tác giả trong bài thơ là gì?
- Kết cấu của bài thơ Bếp lửa được tổ chức theo trình tự nào? 1. Bố cục và cảm hứng chủ đạo, kết cấu bài thơ
 - Bài thơ chia làm bốn phần:
+ Phần 1: (dòng 1-3): Giới thiệu về hình ảnh bếp lửa- hình ảnh
khơi nguồn cho dòng cảm xúc về bà
+ Phần 2: (dòng 4 - 29): Hồi tưởng về bà và bếp lửa gắn với
các kỉ niệm.
+ Phần 3: (dòng 30 - 37): Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà.
+ Phần 4: Phần còn lại: Hình ảnh bà và bếp lửa còn sống mãi
trong tâm hồn cháu. 1. Bố cục và cảm hứng chủ đạo, kết cấu bài thơ
Cảm hứng chủ đạo của tác giả: Bài thơ thể hiện nỗi nhớ, 
 tình thương, sự kình trọng, biết ơn bà của người cháu.
 Kết cấu của bài thơ Bếp lửa được tổ chức theo trình tự 
 thời gian: từ hiện tại trở về quá khứ; rồi lại từ quá khứ lại 
 quay về hiện tại 2. HÌNH ẢNH BÀ VÀ 
BẾP LỬA TRONG C Ả M 
 XÚC TRỮ TÌNH HOẠT ĐỘNG NHÓM
✓Nhóm 1: Tìm hiểu về hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng cảm 
 xúc về bà (dòng 1-3); và kỉ niệm năm lên bốn tuối:
✓Nhóm 2: Tìm hiểu về kỉ niệm tám năm ròng cùng bà nhóm lửa.
✓Nhóm 3: Tìm hiểu về kỉ niệm năm giặc đốt làng và hình ảnh bếp
 lửa, người bà gắn liền với quá trình trưởng thành của người cháu
✓Nhóm 4: Tìm hiểu về hình ảnh bà và bếp lửa còn sống mãi trong 
 tâm hồn cháu. NHÓM 1: PHIẾU HT SỐ 02: TÌM HIỂU HÌNH ẢNH BẾP LỬA KHƠI NGUỒN 
 CẢM XÚC VỀ BÀ VÀ KỈ NIỆM NĂM LÊN BỐN TUỔI
(1)Đọc đoạn thơ từ dòng 1-3 của VB:
 Trong ba câu thơ đầu, hình ảnh bếp lửa được khắc họa như thế nào? Hình ảnh ấy khơi
gợi cảm xúc về ai?
 Hình ảnh Từ ngữ, biện pháp tu từ Tác dụng/ ý nghĩa
 (nếu có)
 Hình ảnh bếp lửa ...................... ..............
 Hình ảnh bà .................... ...............
 Cảm xúc của nhân vật trữ tình:........
 ............................................................. NHÓM 1: PHIẾU HT SỐ 02: TÌM HIỂU HÌNH ẢNH BẾP LỬA KHƠI NGUỒN 
 CẢM XÚC VỀ BÀ VÀ KỈ NIỆM NĂM LÊN BỐN TUỔI
(2) Đọc đoạn thơ từ dòng 4 - 8 của VB:
- Người cháu đã hồi tưởng kỉ niệm tuổi thơ bên bà ở thời điểm nào?
- Trong kỉ niệm đó, tình bà cháu được thể hiện ra sao?
 Từ ngữ, biện pháp tu từ, Tác dụng/ ý nghĩa
 yếu tố miêu tả, tự sự (nếu 
 có)
 Thời điểm
 Kỉ niệm gợi về
 Tình bà cháu: :........
 ............................................................. NHÓM 2: PHIẾU HT SỐ 03:
TÌM HIỂU KỈ NIỆM TÁM NĂM RÒNG CHÁU CÙNG BÀ NHÓM 
 LỬA
 Đọc đoạn thơ từ dòng 9- 19 của VB: 
 - Người cháu đã hồi tưởng kỉ niệm tuổi thơ bên bà ở thời điểm nào?
 - Trong kỉ niệm đó, tình bà cháu được thể hiện ra sao?