Bài giảng Ngữ văn 9 - Đọc hiểu văn bản: Đọc hiểu văn bản Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga (Tiết 18+19)

 Tiết 18,19. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA 
 (Trích “Truyện Lục Vân Tiên”) 
 NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU HOẠT ĐỘNG 1 
MỞ ĐẦU Những mảnh ghép truyện thơ Việt Nam Truyện thơ Xống chụ xon xao (Tiễn 
dặn người yêu) là tác phẩm đặc sắc 
trong kho tàng văn học dân gian của 
người Thái. 
Là truyện thơ dân gian hay nhất 
trong kho tàng truyện thơ của các 
dân tộc ít người, một tác phẩm lớn 
trong nền văn học Việt Nam. Tống Trân Cúc Hoa là truyện thơ Nôm 
khuyết danh, gồm 1.689 câu lục bát, 
xuất hiện vào khoảng từ giữa thế kỷ 18 
đến đầu thế kỷ 19. Sơ kính tân trang (Câu chuyện mới về lược và gương) là 
một truyện thơ do danh sĩ Phạm Thái sáng tác tại Việt Nam 
ở đầu thế kỷ 19, dài 1.484 câu thơ chữ Nôm (chủ yếu là thơ 
lục bát, có xen một ít thơ Đường luật, thơ cổ phong và song 
thất lục bát). Nội dung truyện kể lại một câu chuyện tình 
duyên lãng mạn và trắc trở, hư cấu trên cơ sở mối tình cay 
đắng của chính tác giả. Truyện Kiều là một truyện thơ 
Nôm của đại thi hào Nguyễn Du. 
Đây được xem là truyện thơ nổi 
tiếng nhất và xét vào hàng kinh điển 
trong văn học Việt Nam. Bích - Câu kỳ ngộ (Cuộc gặp gỡ lạ lùng 
ở Bích Câu) là truyện thơ Nôm dài 
678 câu thơ lục bát, kể về sự tích một 
người học trò tên là Trần Tú Uyên gặp 
nàng Giáng Kiều ở đất Bích Câu (Bích 
Câu có nghĩa là ngòi biếc, nay thuộc 
thành phố Hà Nội. Truyện thơ Nôm LỤC VÂN TIÊN 
 NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU HOẠT ĐỘNG 2 
HÌNH THÀNH 
 KIẾN THỨC I. ĐỌC 
TÌM HIỂU CHUNG 1. Đọc 
 - Đọc, giải thích từ khó. 
 Lưu ý về cách đọc truyện thơ: 
 Đọc rõ ràng, chú ý giọng điệu phù hợp 
 từng đoạn. 
 Đoạn nói về hành động của Lục Vân Tiên 
 thì giọng điệu mạnh mẽ, dứt khoát. 
 Đoạn nói về lời của Kiều Nguyệt Nga thì 
 giọng nhẹ nhàng, da diết. Tiết 18,19. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN. LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA 
2. Tìm hiểu chung 
a. Tác giả 
  Xem đoạn tài liệu về Nguyễn Đình Chiểu về cuộc đời, sự nghiệp 
 của Nguyễn Đình Chiểu. 
  Kết hợp với sách giáo khoa thực hiện phiếu học tập số 1 
 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 
 Tìm hiểu tác giả tác phẩm và đoạn trích 
Nguyễn Đình Chiểu và Truyện Lục Vân Tiên Đánh dấu X vào 
 thông tin đúng 
1. Sống ở thời kỳ Trung đại 
2. Là người ở Nam Bộ có hoàn cảnh nhiều khó khăn 
3. Là người ở Hà Tĩnh trong dòng dõi quan lại, đại quý tộc. 
4. Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”, “Dương Từ- Hà 
Mậu”... 
5. Tác phẩm “Chinh phụ ngân khúc”, “Dương Từ- Hà Mậu” 
6. Các tác phẩm thường đề cao đạo đức nhân nghĩa và lòng yêu 
nước thương dân. 
7. Thể loại của tác phẩm: Song thất lục bát 
8. Nội dung của truyện là truyền dạy đạo lí làm người PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 
 Tìm hiểu tác giả tác phẩm và đoạn trích 
 Tìm hiểu chung về đoạn trích 
 Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga 
- Vị trí: 
Nội dung: 
Nhân vật: 
Bố cục: 
 Tiết 18,19. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN. LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA 
2. Tìm hiểu chung 
a. Tác giả 
- Cuộc đời: 
 Ông là một nhà thơ lớn ở Nam Bộ trong thời kỳ 
 văn học Trung đại. 
 Ông có cuộc đời gặp nhiều bất hạnh (bị mù cả 
 hai mắt). 
 Nhưng ông đã vượt lên hoàn cảnh đó bằng nhiều 
 công việc ý nghĩa (sáng tác thơ văn, dạy học, bốc 
 thuốc chữa bệnh) Tiết 18,19. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN. LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA 
2. Tìm hiểu chung 
a. Tác giả 
- Sự nghiệp: 
 Các tác phẩm chính: Dương Từ- Hà Mậu, 
 Truyện Lục Vân Tiên, Văn tế nghĩa sĩ Cần 
 Giuộc. 
 Nội dung trong sáng tác của ông: Đề cao đạo 
 đức nhân nghĩa và lòng yêu nước thương dân. b. Tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên 
- Thể loại: Truyện thơ Nôm lục bát 
- Nội dung: Nội dung của truyện là truyền 
dạy đạo lí làm người, cụ thể là: 
+ Ca ngợi tình nghĩa giữa con người với con 
người trong xã hội: 
+ Thể hiện khát vọng của nhân dân hướng tới 
lẽ công bằng và những điều tốt đẹp trong 
cuộc đời: thiện thắng ác, chính nghĩa thắng 
gian tà. b. Tác phẩm Truyện Lục 
 Vân Tiên 
- Bố cục: 
 Phần 1: Gặp gỡ 
 Phần 2: Lưu lạc 
 Phần 3: Đoàn tụ