Bài giảng Sinh học Lớp 9 - Chương I: Sinh vật và môi trường - Bài 41: Môi trường và các nhân tố sinh thái

 Chương I. SINH VẬT VÀ MƠI TRƯỜNG
 Bài 41. MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I. Mơi trường sống của sinh vật Thỏ sống trong rừng 
 1.Khái niệm chịuMơi ảnh trường hưởng là gì? của những 
 Mơi trường là nơi sinh sống yếu tố nào?
 của sinh vật, bao gồm tất cả 
 những gì bao quanh chúng Nhiệt độ Con người
 2.Các loại mơi trường Thỏ 
 Ánh sáng rừng Thú dữ
 Độ ẩm Thức ăn ▼Quan sát trong tự nhiên, hãy điền tiếp nội dung phù hợp 
 vào các ơ trống trong bảng 41.1
 2 .Mơi 
 Bảng 41.1 . Mơi trường sống của sinh vật
 trường2 trên 
 STT Tên sinh vật4 Mơi4 trường mặtsống đất- 
 4
4. Mơi1 trườngCây sinh hoa vậthồng Đất – Khơng khíkhơng khí
 2 Cá Chép Nước
 3 Sán lá gan Sinh vật
 4 Giun đất Trong đất 4
 5 1
 1.Mơi trườngCon nước ngựa Đất- khơng khí
 6 4 Giun kim 3.MơiSinh trường vật trong3 đất
 H41.1 Các mơi trường sống của sinh vật Chương I. SINH VẬT VÀ MƠI TRƯỜNG
 Bài 41. MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I. Mơi trường sống của sinh vật
 1.Khái niệm
 Mơi trường là nơi sinh sống của 
 sinh vật, bao gồm tất cả những gì 
 bao quanh chúng Mỗi lồiCăn cĩ cứmột vào mơi định trường nghĩa sống mơi 
 2.Các loại mơi trường trườngđặc trưng, Sinhsống sinh vậtvà quansốngvật khơng sáttrong bảng thể những 
 - Mơi trường nước. VD: mơi41.1,sống trường hãytách cho khỏi nào? biết mơi mối trường. quan hệ 
 - Mơi trường trên mặt đất - khăng khít giữa sinh vật và mơi 
 khơng khí(mơi trường trên cạn) trường được thể hiện ở điểm 
 VD: .. nào?
 - Mơi trường trong đất. VD: 
 - Mơi trường sinh vật.VD: .. Chương I. SINH VẬT VÀ MƠI TRƯỜNG
 Bài 41. MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I. Mơi trường sống của sinh vật
 1.Khái niệm
 2.Các loại mơi trường
II. Các nhân tố sinh thái của mơi trường
 1.KháiK.khí niệm NHÂN TỐ SINH ThúTHÁI
Nhân tố sinh thái là những Nhân tố sinh thái là gì?
yếu tốA.sáng của mơi trường tác Chim
động tớiNhiệt sinh vật. Dựa vào tính chất,Sâu cĩ thể chia 
 NHÂNnhân TỐ HỮU tố sinh SINH tháiNHÂN thành TỐ mấy VƠ SINH
 2. CácNước nhân tố sinh thái Người
 nhĩm?(Sống) Nêu đặc điểm(Khơng của sống mỗi) 
 Đất... nhĩm V.khuẩn
 NHÂN TỐ CÁC
 NHÂNNHÂN TỐ CONTỐ SINHNGƯỜI THÁI SINH VẬTKHÁC •Cho các nhân tố sinh thái sau đây:
 - Sâu - Cá sấu
 - Chim - Hãy lựa chọn và sắp xếp các 
 - Khỉ nhân tố sinh thái theo từng nhĩm 
 - Rắn - Giun đất vào bảng sau:
 - Phá rừng -Ánh sáng
 NHÂN TỐ NHÂN TỐ HỮU SINH
 - Giĩ - Lượng mưa VƠ SINH
 -Trồng lúa Nhân tố Nhân tố các 
 -Đánh bắt cá con người sinh vật khác
NH1,2,3: Nhân tố vơ sinh 
NH4,5,6:Nhân tố con người
NH7,8: Nhân tố các sinh 
vật khác NHÂN TỐ NHÂN TỐ HỮU SINH
 VƠ SINH Nhân tố con người Nhân tố các sinh 
 vật khác
 BẢNG 41.2 : BẢNG ĐIỀN CÁC NHÓM NHÂN TỐ SINH 
 THÁI THEO TỪNG NHÓM.
* Phân loại các nhân tố sinh thái 
sau đâyGiun :đất Chim Phá rừng Trồng lúa
 Khỉ Rắnm n Giĩù Lượng mưa mưa
 Cá sấu Sâu Ánh sáng Đánh bắt cá Chương I. SINH VẬT VÀ MƠI TRƯỜNG
 Bài 41. MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I. Mơi trường sống của sinh vật
 1.Khái niệm
 2.Các loại mơi trường
II. Các nhân tố sinh thái của mơi trường
 1.Khái niệm
 2. Các nhân tố sinh thái Giới hạn sinh thái là gì? 
III/ Giới hạn sinh thái Nắm được ảnh hưởng của 
 các nhân tố sinh thái và giới 
 Giới hạn sinh thái là giới hạn hạn sinh thái cĩ ý nghĩa như 
chịu đựng của cơ thể sinh vật thế nào đối với sản xuất 
đối với một nhân tố sinh thái nơng nghiệp?
nhất định.
 Gieo trồng đúng thời vụ, tạo 
VD: (H41.2)
 điều kiện sống tốt cho vật 
 nuơi và cây trồng Mơi trường nước
 Mơi trường
 sinh vật
Mơi trường Mơi trường đất- 
sống của sinh khơng khí
 vật 
 Mơi trường 
 trong đất Nhân tố 
 vơ sinh
 (khơng sống)
Các nhân tố 
sinh thái
 Nhân tố con người
 Nhân tố 
 hữu sinh
 (Sống)
 Nhân tố các sinh vật khác DẶN DÒ :
➢Học bài 
➢Làm bài tập số 4/ trang 121
➢Đọc bài 42 / trang 122 – 123 -124 
→ Áùnh sáng có ảnh hưởng đến thực 
vật và động vật như thế nào ? Nhiệt độ tác động đến sinh trưởng và 
Mức độ sinh trưởng phát triển của cá rơ phi Việt Nam
 0
 Ngồi Khoảng Điểm 30cựcC thuận Khoảng Ngồi 
 giới hạn chống chịu chống chịu giới hạn 
 chịu chịu 
 đựng đựng
 Giới Khoảng Giới 
 hạn thuận lợi hạn 
 dưới trên
 0C
 50C 200C 350C 420C
 Giới hạn chịu đựng
 Điểm Điểm 
 gây chết gây chết MƠI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
 MƠI TRƯỜNG TRONG ĐẤT
 Kiến Rít
Giun12/18/2025 đất TRẦN THỊ THUChuột HỒNG chũi 13 Hải cẩu Khí thải cơng nghiệp 
 Nước thải từ cơng ty Veadan
 Bác Hồ chăm Cá tơm chết do Sơng bị ơ 
 sĩc cây nhiễm CănTrong cứ một vào ngày đâu (từ mà sáng người tới tối),ta tách ánh con sáng người mặt trời thành chiếu 
 nhĩmtrên mặt nhân đất thaytố sinh đổi tháinhư riêng?thế nào?
 ConTrong người 1 ngày được cường tách độthành ánh 1 sáng nhĩm mặt nhân trời tố chiếu sinh trênthái mặt đất 
 riêngtăng dầnvì hoạt từ sáng động tới của trưa con và người sau đĩ khác giảm với dần các vào sinh buổi vật chiều 
 khác.cho đến Con tối. người cĩ trí tuệ nên bênh cạnh việc khai thác 
 tài nguyênỞ nước thiên ta, độ nhiên, dài ngày con ngườivào mùa cịn hè gĩp và phầnmùa đơngto lớn cĩ gì khác 
 cải nhau?tạo thiên nhiên.
Trong năm nhiệt độ thay đổi theo mùa: mùa hè nhiệt độ khơng 
khí cao (nĩng nực), mùa thu mát mẻ, mùa đơng nhiệt độ khơng 
khí xuống thấp (lạnh), mùa xuân ấm áp. Hãy sắp xếp các nhân tố sinh thái sau đây vào từng nhóm 
 nhân tố sinh thái
Các nhân tố sinh thái Nhân tố sinh thái vô sinh Nhân tố sinh thái hữu sinh
Mức độ ngập nước
Kiến
Độ dốc của đất
Nhiệt độ không khí
Cây cỏ
Độ tơi xốp của đất
Gỗ mục
Sâu ăn lá cây 300C
 Khoảng 
 Giới Giới 
Cá rơ phi thuận 
 hạn lợi hạn 
 dưới trên
 (5,60C ; 200C – 350C ; 420C) (20C ; 170C – 370C ; 440C)
 5,60C 200C 350C 420C
 280C
 Khoảng 
 Giới thuận Giới Cá chép
 hạn lợi hạn 
 dưới trên
 20C 170C 370C 440C