Giáo án Nâng cao Ngữ văn 9 - Tiết 28-30, Chuyên đề 2: Văn bản tự sự. Viết đoạn văn, bài văn sử dụng yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm, yếu tố nghị luận - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 24/10/2020 Tiết: 28, 29, 30 Tuần: 10
 Chuyên đề 2
 VĂN BẢN TỰ SỰ (Tiếp theo)
 (Viết đoạn văn , bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm, yếu tố nghị luận)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
 - Củng cố và nâng cao kiến thức về kiểu bài tự sự
 - Hệ thống lại các văn bản tự sự đã học
 - Phương pháp đan xen các yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm và nghị luận trong văn tự 
sự.
2. Kĩ năng:
 - Rèn kĩ năng viết đoạn văn, bài văn có yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm và nghị luận 
trong văn tự sự
 - Luyện kĩ năng viết văn tự sự có đan xen yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm và nghị 
luận trong văn tự sự.
3. Thái độ:
 Luôn có ý thức vận dụng các yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm và nghị luận trong văn 
tự sự.
II. Chuẩn bị:
1. Thầy: Tư liệu tham khảo (các đoạn văn, bài văn tự sự có kết hợp các yếu tố miêu tả, 
miêu tả nội tâm, yếu tố nghị luận)
2. Trò: Ôn lại kiến thức, sưu tầm tư liệu.
III. Các bước lên lớp
1. Ổn định tổ chức lớp: 
2. Kiểm tra bài cũ:
 Vai trò của các yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm, yếu tố nghị luận trong văn bản tự 
sự?
3. Bài mới
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: I. Tìm hiểu đoạn văn có sử 
 dụng yếu tố miêu tả, miêu tả 
 nội tâm
GV cho HS tìm hiểu đoạn - HS đọc và tìm hiểu theo 1. Đọc đoạn văn:
văn. yêu cầu. Cách đây 2 năm, tôi có gặp 
 một em học sinh, em đang học 
H? Xác định phương thức - HS nêu lớp 8 của một trường THCS. 
biểu đạt được sử dụng ở Tự sự kết hợp yếu tố miêu Hôm đó em đến lớp với một bộ 
đoạn trích? tả và nghị luận. trang phục hoàn toàn không 
H? Nội dung đoạn văn TL: Kể về cách ăn mặc phù hợp với lứa tuổi của mình: 
trên? không phù hợp với hoàn một chiếc quần sooc bò ngắn 
 cảnh, môi trường của em đến mức không thể ngắn hơn 
H? Chỉ ra yếu tố miêu tả và học sinh lớp 8. được nữa và một chiếc áo hai 
yếu tố nghị luận có trong - HS phát hiện, TL: dây bó sát. Phía bên ngoài em 
đoạn trích trên? + Yếu tố miêu tả: một chiếc khoác thêm một chiếc áo voan quần sooc bò ngắn em mỏng tanh, gần như không có 
 khoác thêm một chiếc áo tác dụng che chắn gì. Tôi ngạc 
 voan mỏng tanh. nhiên hỏi thì em nói vì trời 
 + Yếu tố nghị luận: Các nóng quá với lại đây đang là 
 bạn có thể mặc gì tùy thích mốt của năm nay. Em không 
 thế nhưng trang phục đẹp thể để mình lạc hậu được. Các 
 nhất là khi nó phù hợp với bạn có thể mặc gì tùy thích thế 
 hoàn cảnh, nơi các bạn nhưng trang phục đẹp nhất là 
 xuất hiện chứ không phải khi nó phù hợp với hoàn cảnh, 
 là thích gì mặc nấy, bất nơi các bạn xuất hiện chứ 
 chấp nơi bạn đến là trường không phải là thích gì mặc nấy, 
 học hay những chốn linh bất chấp nơi bạn đến là trường 
 thiêng. Hãy luôn nhớ là, học hay những chốn linh 
 cách ăn mặc chính là một thiêng. Hãy luôn nhớ là, cách 
 loại ngôn ngữ nói lên con ăn mặc chính là một loại ngôn 
 người bạn! ngữ nói lên con người bạn!
H? Vai trò của các yếu tố - HS phát hiện, TL:
miêu tả và yếu tố nghị luận + Làm nổi bật trang phục.
 + Tạo cho câu chuyện thêm 
 phần triết lí.
GV cho HS đọc. - HS đọc. 2. Đọc đoạn trích 
 MỘT HỌC SINH XẤU TÍNH
 Trong lớp chúng tôi có một đứa rất 
 khó chịu, đó là Phran-ti. Tôi ghét 
 thằng này vì nó là một đứa rất xấu 
 bụng. Khi thấy một ông bố nào đấy 
 đến nhờ thầy giáo khiển trách con 
 mình, là nó mừng rỡ. Khi có người 
 khóc là nó cười. Nó run sợ trước mặt 
 Ga-rô-nê, nhưng lại đánh cậu bé thợ 
 nề không đủ sức tự vệ. Nó hành hạ 
 Grốt-xi, cậu bé bị liệt một cánh tay, 
 chế giễu Prê-cốt-xi mà mọi người 
 đều nể, nhạo báng cả Rô-bét-ti, cậu 
 học lớp hai, đi phải chống nạng vì 
 đã cứu một em bé. Nó khiêu khích 
 những người yếu nhất, và khi đánh 
 nhau thì nó hăng máu, trở nên hung 
 tợn, cố chơi những miếng rất hiểm 
 độc.Có một cái gì làm cho người ta 
 ghê tởm ở cái trán thấp ấy, trong cái 
 nhìn vẩn đục ấy, được che dấu dưới 
 cái mũi có lưỡi trai bằng vải dầu 
 [...]. Sách, vở, sổ tay của nó đều giây 
 mực bê bết, rách nát và bẩn thỉu; 
 thước kẻ thì như có răng cưa, ngòi 
 bút thì toè ra, móng tay thì cắn bằng 
 mồm, quần áo thì rách tứ tung trong 
 những lúc đánh nhau (Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Những tấm 
 lòng cao cả, Hoàng Thiếu Sơn 
H? Nhân vật “tôi” đã đưa - HS thực hành theo yêu dịch,NXB Phụ nữ, Hà Nội, 1979.)
ra nhận xét về Phran-ti cầu:
trong những câu văn nào? + Nhân vật “tôi” đã nhận 
 xét về Phran-ti. (2 câu đầu).
H? Nhân vật “tôi” đã làm + Những nội dung tiếp theo 
gì để chứng minh cho chứng minh cho nhận xét 
những nhận xét của mình ấy. (Phran-ti đối xử với mọi 
về Phran-ti? người ra sao? Hình dạng 
 Phran-ti như thế nào? Tính 
 nết Phran-ti biểu hiện ở 
 những điểm nào?)
H? Nếu không sử dụng yếu - HS trao đổi nhanh.
tố nghị luận, liệu nhân vật 
“tôi” có thực hiện được ý 
đồ của mình trong câu 
chuyện không? Vì sao?
Hoạt động 2 II. Thực hành viết bài văn có 
 sử dụng yếu tố miêu tả, miêu 
 tả nội tâm và yếu tố nghị 
GV nêu yêu cầu của đề: - HS thực hành theo nhóm. luận.
 Đề bài : Kể lại một câu chuyện 
 đáng nhớ của bản thân, trong 
 đó có sử dụng các yếu tố nghị 
H? Xác đinh yêu cầu của luận và miêu tả nội tâm.
đề. 1.Tìm hiểu đề, tìm ý cho bài 
 văn.
 - Kiểu bài tự sự.
 - Nội dung: Câu chuyện đáng 
 nhớ.
 - Yêu cầu kết hợp yếu tố miêu 
 tả, miêu tả nội tâm, yếu tố nghị 
GV cho HS ập dàn ý của - HS thực hành luận.
bài văn. 2. Dàn ý của bài văn
 - Mở bài Dẫn dắt giới thiệu câu 
 chuyện đáng nhớ.
 Thân bài: kể lại diễn biến sự 
 việc:
 + Hoàn cảnh xảy ra sự việc (Ở 
 đâu? Khi nào? Với ai?
 + Sự việc đó bắt đầu từ đâu?
 (nguyên nhân dẫn đến sự việc)
 + Tình tiết của sự việc diễn ra 
 như thế nào? (kết hợp yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm)
 + Diễn biên tâm trạng của em 
 như thế nào trước, khi và sau 
 khi diễn ra sự việc (Kết hợp 
 yếu tỗ miêu tả nội tâm, yếu tố 
 nghị luận).
GV hướng dẫn HS viết - HS viết phần mở bài theo - Kết bài: Cảm xúc của em.
phần mở bài theo các cách: 2 cách. 3. Viết đoạn văn
- Trực tiếp. - Mở bài:
- Gián tiếp.
 - Viết đoạn văn triển khai phần 
GV hướng dẫn HS viết thân bài (Có sử dụng yếu tố 
 - HS thực hành
phần thân bài (có sử dụng miêu tả, yếu tố miêu tả nội tâm 
yếu tố miêu tả, yếu tố miêu và yếu tố nghị luận) 
tả nội tâm và yếu tố nghị 
luận)
GV hướng dẫn HS viết 
phần kết bài - HS thực hành - Viết phần kết bài (có sử dụng 
GV lần lượt cho HS đọc và yếu tố nghị luận)
sửa chữa. - HS thực hiện theo yêu 
 cầu.
4. Củng cố 
 Hệ thống hóa các kiến thức vừa học.
5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà. 
 Viết thành bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm và yếu tố nghị luận.
IV. Rút kinh nghiệm.
 Kí duyệt của tổ
 Ngày 4 tháng 10 năm 2020
 - Nội dung: 
 .
 - Phương pháp: ..
 Đinh Thu Trang
 Đinh Thu Trang