Giáo án Ngữ văn 9 - Tuần 3, Tiết 11-15 - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 13/9/2020 
 Tiết thứ 11 đến tiết thứ 15 
 Tuần 3
 Tiết 11, 12
 TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN 
 CỦA TRẺ EM
I. Mục tiêu 
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 - Kiến thức:
 + Thấy được phần nào thực trạng c/s của trẻ em trên thế giới hiện nay, tầm quan trọng của 
vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em. 
 + Hiểu được sự q.tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ 
em.
 - Kĩ năng:
 + Đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng- nghị luận chính trị xã hội.
 + Giáo dục kĩ năng sống: 
 - Thái độ:
 Cảm thông, chia sẻ những hoàn cảnh trẻ em có hoàn cảnh bất hạnh, 
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 - Năng lực tự học, đọc hiểu, nghiên cứu văn bản. Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng 
tạo: Liên hệ thực tế vấn đề với thực trạng cuộc sống của trẻ em Việt Nam. Năng lực hợp tác 
nhóm: trao đổi thảo luận câu hỏi. 
 - Phẩm chất: Yêu gia đình, quê hương đất nước; Nhân ái khoan dung
II. Chuẩn bị:
1. Thầy: Tư liệu tham khảo.
2. Trò: Chuẩn bị bài.
III. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định tổ chức: 
 2. Kiểm tra bài cũ: 
 Cảm nhận của em sau khi học xong văn bản: “Đấu tranh cho 1 thế giới hòa bình”.
 3. Bài mới
Cách thức tổ chức hoạt động Sản phẩm hoạt Kết luận của giáo viên
 động của học sinh
 Tiết 11
Hoạt động 1: Khởi động 
Mục đích: Tìm hiểu về cuộc sống của trẻ em Việt Nam hiện nay.
H? Em có nhận xét gì về đời sống chung của trẻ em Việt Nam ngày nay.
H? Những vấn đề bức xúc, TL: 
những thách thức và nguy cơ + Nhiều trẻ em phải chứng 
mà thế hệ trẻ đang phải đối kiến bạo lực gia đình đặc biệt 
mặt? là trẻ em gái ở nông thôn và 
 bạo lực học đường với trẻ em 
 ở thành phố
 + Thiếu sân chơi lành mạnh 
 và môi trường sống ô nhiễm. 
 + Sự phân hóa giàu nghèo 
 trong xã hội, sự chênh lệch lớn 
 1 về đẳng cấp đã gây áp lực lớn 
 lên trẻ em và chính không giải 
 quyết được vấn đề nên trẻ em 
 buông xuôi, phó mặc hay lao 
 vào thế giới ảo của các trò 
 Games Online...
 + Tuyên truyền giác nghộ 
 trong cộng đồng để các em có 
 những tổ ấm thật sự, tạo cho 
 các em có cơ hội phát triển trí 
 tuệ và nhân cách tự nhiên.
H?"Nếu em có quyền được TL: 
thay đổi hoàn cảnh hiện nay + Tạo sân chơi lành mạnh cho 
của trẻ em Việt Nam, em trẻ.
muốn thay đổi cái gì vì lợi ích + Dành sự quan tâm đặc biệt cho 
tốt đẹp nhất cho trẻ em Việt trẻ em cơ nhỡ, thiệt thòi để giảm 
Nam?" thiểu việc các em mắc tệ nạn xã 
 hội và bị lạm dụng.
Hoạt động 2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức.
Mục đích: Đọc - tìm hiểu chung và Đọc - hiểu văn bản.
 I. Đọc và tìm hiểu chung 
Hướng dẫn HS đọc - Nghe, thực hiện yêu cầu 1. Đọc
GV đọc mẫu, gọi HS đọc.
Gọi HS đọc chú thích * SGK - Nghe
H? Xuất xứ văn bản? Xác định - HS đọc.
bố cục văn bản và nêu nội - HS yếu, kém TL; 2. Chú thích * SGK
dung của các phần đó? + Xuất xứ: Trích: “Tuyên bố 
 của Hội nghị cấp cao thế giới 
 về trẻ em”.
 + Hoàn cảnh: Ra đời ngày 30-
 9-1990. 3. Bố cục văn bản : 4 phần
 + Bố cục: 4 phần: 
 - P1: 2 mục đầu: Khẳng định 
 quyền được sống, quyền được 
 p.triển của mọi trẻ em trên thế 
 giới, kêu gọi khẩn thiết nhân 
 loại q.tâm đến v/đề này.
 - Phần 2: Nêu những thực tế, 
 những con số về c/s cực khổ 
 trên nhiều phương diện và tình 
 trạng rơi vào hiểm họa của trẻ 
 em trên tg.
 - Phần 3: Những đk thuận lợi 
 cơ bản để cộng đồng quốc tế 
 có thể đẩy mạnh việc chăm 
 sóc, bảo vệ trẻ em.
 - Phần 4: X.định những n/v cụ 
 2 thể cần làm vì sự sống còn, 
 phát triển của trẻ em
 II. Đọc - hiểu văn bản
Gọi HS đọc mục 1, 2 sgk. - 1 em đọc. 1. Khẳng định quyền được 
H? Bản tuyên bố đã nêu những - HS phát hiện, TL: sống, được phát triển của trẻ 
lí do gì mà trẻ em cần phải có + Trẻ em đều trong trắng, dễ bị em trên thế giới.
được quyền sống, quyền được tổn thương và còn phụ thuộc.
phát triển? + Trẻ em ham hiểu biết, ham 
 hoạt động, có nhiều mơ ước.
 + Sự trưởng thành và tương lai 
 của trẻ em tùy thuộc vào sự 
 hòa hợp và tương trợ của xh, 
 của gđ.
H? Em có đồng ý với quan - HS tự bộc lộ. - Trẻ em phải được sống trong 
điểm nêu lên ở khẩu hiệu: “Trẻ vui tươi, thanh bình.
em hôm nay thế giới ngày - Trẻ em phải được chơi, được 
mai”? bằng sự hiểu biết của học và được phát triển.
bản thân em hãy làm rõ ý trong - Trẻ em phải được trưởng 
câu nói đó? thành trong sự hòa hợp và 
H? Từ những lí do đó, bản - Hs nêu ý kiến. tương trợ của gia đình, của xã 
tuyên bố đã nêu những quyền hội .
được sống, quyền được phát 
triển của trẻ em ntn? Tiết 12
 2. Sự thách thức đối với trẻ em 
H? Bản tuyên bố đã nêu thực - HS thảo luận, TL: trên thế giới hiện nay.
trạng c/s của trẻ em trên tg Thực tế nhiều em không được 
hiện nay ntn? sống trong vui tươi thanh bình. 
 Không được chơi, được học, 
 được phát triển.
H? Em hãy chỉ ra những mặt - HS khá, giỏi TL: Những - Trẻ em bị trở thành nạn nhân 
gây hiểm họa cho trẻ em trên mặt gây hiểm họa. của c.tranh và bạo lực, của nạn 
thế giới? (Nâng cao) + Rơi vào hiểm họa c/s khổ phân biệt chủng tộc, của sự 
GV: Trẻ em sống tị nạn, tha cực trên nhiều mặt. xâm lược, chiếm đóng thôn 
hương, bị cưỡng bức, từ bỏ gđ, + Nạn nhân của ct và bạo lực. tính của nước ngoài. 
cội rễ, bị tàn tật, bị lãng quên, + Thảm họa của đói nghèo, - Tình trạng trẻ em chịu đựng 
ruồng bỏ, bị bóc lột và đối xử khủng hoảng kinh tế. những thảm họa của đói nghèo 
tàn nhẫn. + Ảnh hưởng của môi trường và khủng hoảng k.tế, của tình 
 xuống cấp. trạng vô gia cư, dịch bệnh, mù 
 chữ, môi trường xuống cấp.
 - Nhiều trẻ em chết mỗi ngày 
 do suy dinh dưỡng và bệnh tật
 - 4000 trẻ em bị chết mỗi ngày 
 do AIDS, ma túy, thiếu nước 
 sạch.
H? Ngoài ra, em cón biết được - HS liên hệ thực tế và tự bộc 
điều gì về tình trạng của trẻ em lộ (Thực hiện GD kĩ năng 
VN và tg hiện nay? (Nâng sống)
 3 cao)
H? Trong bối cảnh tg hiện nay, - HS phát biểu: Tóm tắt những 3. Các điều kiện thuận lợi cơ 
em thấy việc bảo vệ chăm sóc đk thuận lợi cơ bản bản để thực hiện quyền phát 
trẻ em có những đ/k thuận lợi + Công ước về quyền trẻ em. triển của trẻ em.
gì ? + Sự đoàn kết, hợp tác - Sự liên kết giữa các quốc gia.
 + Ưu tiên cho trẻ em qua quỹ - Sự hợp tác, đoàn kết quốc tế 
 phúc lợi ngày càng có hiệu quả trên 
 nhiều lĩnh vực.
H? Trong đ/k hiện nay của - HS nêu suy nghĩ: (GDKNS)
nước ta, em có suy nghĩ gì về + Sự q.tâm của Đảng và nhà 
việc bảo vệ và chăm sóc trẻ em nước: Cải thiện đời sống của 
của Đảng và nhà nước ta? trẻ em trên mọi lĩnh vực ...
(Nâng cao- Liên hệ thực tế + Sự nhận thức và tham gia 
cuộc sống) tích cực của các tổ chức XH.
 + Toàn dân nhận thức sâu sắc 
 vấn đề b.vệ và chăm sóc trẻ em 
 là việc làm rất hệ trọng “Trẻ 
 em hôm nay, TG ngày mai”
H? Em biết những tổ chức nào - HS phát biểu 
của nước ta thể hiện ý nghĩa + Mặt trận tổ quốc VN.
chăm sóc trẻ em Việt Nam? + Tổ chức y tế, UNICEF Việt 
(Nâng cao) Nam
 +....
Gv liên hệ thực tế: - Nghe
Năm 91 - 95: VN được nhận 
của UNICEF (Quỹ nhi đồng 
LHQ) hơn 90 triệu USD, là 1 
trong 7 nước trên TG nhận 
nhiều viện trợ nhất của 
UNICEF.
H? Cộng đồng quốc tế và từng - HS yếu, kém TL: Tăng 4. Những nhiệm vụ 
quốc gia cần có những nhiệm cường sức khỏe và chế độ dinh - Quan tâm đến đ/s vc và dinh 
vụ cụ thể nào ? dưỡng của trẻ: dưỡng cho trẻ nhằm giảm tử 
GV nhấn mạnh: các nhiệm vụ -Q.tâm, c/sóc đến trẻ em tàn vong.
chủ yếu đề cập đến: sức khỏe, tật. - Tăng cường sự bình đẳng trai 
giáo dục, kinh tế. - Tăng cường vai trò của phụ – gái, xây dựng trường học, 
 nữ. khuyến khích trẻ em tham gia 
 vào các hoạt động văn hóa, xh.
H? Em hãy phân tích t/chất HS thảo luận, TL 
toàn diện ở phần “Nhiệm vụ” - Các nhiệm vụ được nêu rất 
mà bản tuyên bố đã nêu ra ? toàn diện và cụ thể. Bản tuyên 
 bố đã x.định những nhiệm vụ 
 cấp thiết của cộng đồng và 
 từng quốc gia.
 - Từ tăng cường sức khỏe và 
 độ dinh dưỡng đến p.triển GD 
 cho trẻ. 
 4 - Từ các đối tượng cần q.tâm 
 hàng đầu đến củng cố gđ, x/d 
 môi trường xh. 
 - Từ bảo đảm quyền b/đẳng 
 nam nữ đến khuyến khích trẻ 
 em vào các HĐVHXH. 
H? Qua bản tuyên bố, em nhận * HS thảo luận, TL:
thức ntn về tầm q.trọng của - Đây là v/đề liên quan trực 
vấn đề bảo vệ và chăm sóc trẻ tiếp đến tương lai của 1 đất 
em ? nước, của toàn nhân loại.
(Nâng cao) - Qua những c/trương c.sách, 
 qua những h/đ cụ thể đ/v việc 
 b/vệ, c.sóc trẻ em mà ta nhận 
 ra trình độ văn minh của 1 XH.
 HS tự do phát biểu nhanh: 
H? Em hãy liên hệ địa phương (GDKNS)
em đã có chủ trương c.sách, + GD sức khỏe sinh sản vị 
những h/đ cụ thể gì đ/v việc thành niên.
bảo vệ và chăm sóc trẻ em ? + H/đ vui chơi bổ ích cho 
 thanh thiếu niên bằng các câu 
 lạc bộ. H/đ đoàn đội, hội 
 khuyến học, tăng cường GD 
 phòng chống ma túy - HIV 
 trong trường học, T/chức gặp 
 gỡ giao lưu với các t/chức... , 
 + Chú trọng kết hợp GD: GĐ - 
 NT – XH. 3. Ý nghĩa: Nêu lên nhận thức 
H? Nhận xét về nội dung, nghệ - HS nêu. đúng đắn và hành động phải 
thuật và ý nghĩa văn bản. làm vì quyền sống, quyền 
 được bảo vệ và phát triển cuae 
 trẻ em
Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập.
Mục đích: Nhận thức tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em.
H? Câu hỏi SGK - HS nêu. Nhận thức về tầm quan trọng 
 của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ 
 em.
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng và mở rộng. 
Mục đích: Rút ra ý nghĩa của việc bảo vệ và chăm sóc trẻ em hiện nay.
H? 'Quan tâm, chăm sóc bảo - HS tự bộc lộ suy nghĩ. - 'Bảo vệ trẻ em là nhiệm vụ 
vệ trẻ em là nhiệm vụ chiến hàng ngày'
lược, trọng tâm để phát triển - "Quan tâm, chăm sóc bảo 
đất nước, bền vững lâu dài', vệ trẻ em là trách nhiệm của 
(Thủ tướng Nguyễn Xuân cả hệ thống chính trị, nhiệm 
Phúc nói). Ý kiến của em thế vụ chiến lược, trọng tâm để 
nào? phát triển đất nước, bền 
 5 vững lâu dài".
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 
 - Học bài, tìm hiểu vấn đề về trẻ em.
 Viết bài: Trình bày suy nghĩ về điều mà em quan tâm nhất khi học xong văn bản trên.
 - Chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại. (tiếp theo)
IV. Kiểm tra đánh giá bài học: 
 - Điều mà em quan tâm nhất khi học xong văn bản này là gì? 
 - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.
V. Rút kinh nghiệm:
 ..
 Tiết: 13, 14
 Tên bài: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (Tiếp theo).
 Xưng hô trong hội thoại (Khuyến khích học sinh tự đọc)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
* Kiến thức
 - Hiểu mối quan hệ chặt chẽ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp. 
 - Những trường hợp không tuân thủ p/c hội thoại.
* Kĩ năng.
 - Lựa chọn đúng p/c hội thoại trong quá trình giao tiếp.
 - Hiểu đúng nguyên nhân của việc không tuân thủ các p/c hội thoại.
* Thái độ: Sử dụng phương châm hội thoại phù hợp trong quá trình giao tiếp.
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 - Phẩm chất: Trung thực. Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, 
đất nước, nhân loại
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo: Nhận được các mối quan hệ giữa phương 
châm hội thoại với tình huống giao tiếp. Năng lực hợp tác nhóm: trao đổi thảo luận bài tập.
II. Chuẩn bị
1. Thầy: Tư liệu tham khảo.
2. Trò: Chuẩn bị bài.
III. Các bước lên lớp.
1. Ổn định tổ chức lớp: 
2. Kiểm tra bài cũ: 
 Kê tên các phương châm hội thoại đã học? Bài học rút ra từ các phương châm đó khi giao 
tiếp? Cho ví dụ cụ thể.
3. Bài mới.
 Cách thức tổ Sản phẩm hoạt Kết luận của giáo viên
 chức hoạt động động của học sinh
 Tiết 13
Hoạt động 1: Khởi động 
Mục đích: Nhận biết tình huống phương châm hội thoại không được tuân thủ mà vẫn chấp 
nhận được.
GV nêu: Sau khi khám cho - Suy nghĩ trả lời.
người bệnh, theo em bác sĩ nên 
 6 nói cách nào trong hai cách nói 
sau? Tại sao?
- Bệnh của anh không thể chữa 
khỏi được.
- Bệnh của anh cũng không 
nặng lắm. Anh chịu khó chữa 
thì cũng khỏi thôi.
- KL của GV: Trong giao tiếp - Nghe
có những tình huống phương 
châm hội thoại không được 
tuân thủ mà vẫn chấp nhận 
được.
Hoạt động 2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức. 
Mục đích: Tìm hiểu quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống g.tiếp. Những 
trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại
Gọi HS đọc. - HS đọc I. Tìm hiểu quan hệ giữa 
H? Nhân vật chàng rể có TL:Trong t/huống này, phương châm hội và tình 
tuân thủ đúng p.châm lịch sự chàng rể đã làm 1 việc quấy huống g.tiếp.
không ? Vì sao ? rối đến người khác, gây 
 phiền hà đến người đó. VD: Truyện cười “Chào hỏi”.
GV: Sự khác nhau ấy được thể - Nghe - Chàng rể không tuân thủ p/c 
hiện qua những yếu tố thuộc lịch sự.
về ngữ cảnh, t.huống g/tiếp: 
Nói với ai ? khi nào ? nhằm 
mục đích gì ?
H? Qua truyện “Chào hỏi” em - HS nêu
rút ra được bài học gì về 
g/tiếp? (HS khá, giỏi TL)
GV chốt lại kiến thức và gọi - HS điểm lại. - Để tuân thủ các p/c hội thoại, 
Hs đọc ghi nhớ. người nói phải nắm được các 
 đặc điểm của tình huống giao 
 tiếp như: Nói với ai? Nói khi 
 nào? Nói ở đâu? Mục đích 
 nói?
Y/c HS điểm lại những - HS đọc 1. Ví dụ: SGK
t/huống g/tiếp đã được đề cập 
ở phần học về p.châm hội 
thoại 
H? X/định trong các t/huống TL: 
đó, tình huống nào p.châm hội - Các t/huống trong 4 p/châm 2. Đoạn đối thoại:
thoại không được tuân thủ hội thoại: P/C về lượng, chất, - P.châm về lượng không được 
 quan hệ, cách thức Không tuân thủ.
 tuân thủ
 - Tình huống trong truyện -> Lí do: Vì Ba không biết 
 “Người ăn xin” tuân thủ. chính xác chiếc máy bay đầu 
GV y/c Hs đọc đoạn đối thoại - HS đọc và trả lời: tiên được chế tạo vào năm nào.
 7 H? Câu trả lời của Ba có đ/ứng TL: Không
nhu cầu thông tin đúng như An Vi phạm p.châm về lượng 
mong muốn không ? Câu trả (không cung cấp lượng tin 
lời đó đã vi phạm p.châm hội đúng như An muốn).
thoại nào ?
H? Vì sao người nói không TL: Vì người nói không biết 
tuân thủ ? chính xác chiếc máy bay đầu 
 tiên trên tg được chế tạo vào 
 năm nào.
H? Như vậy người nói đã tuân TL: P.châm về chất (không nói 3. Bác sĩ nói với bệnh nhân.
thủ p.châm hội thoại nào ? điều mà mình không có bằng - Phương châm về chất không 
 chứng xác thực). được tuân thủ.
GV yêu cầu hs tìm những tình - HS khá, giỏi thực hiện: 
huống tương tự đưa ra 1 số tình huống giao 
 tiếp : không tuân thủ PCHT 
 này nhưng lại là tuân thủ -> Người nói ưu tiên cho việc 
 PCHT khác. thực hiện tình huống (yêu cầu) 
 VD: khác quan trọng hơn.
 - Bạn có biết nhà cô giáo chủ 
 nhiệm ở đâu không ?
H? Qua các v/d em thấy vì sao TL: Vì thiếu những tri thức 
nguời nói không tuân thủ hiểu biết về đối tượng.
PCHT đó ? - Hướng chợ Bạc Liêu. 
Gọi hs đọc vd 3 - HS đọc 4. Câu nói: “Tiền bạc chỉ là 
H? PCHT nào có thể không TL: tiền bạc”.
được tuân thủ ? Vì sao bác sỹ - Không tuân thủ phương châm 
làm như vậy ? về chất.
 - Đó là việc làm nhân đạo và 
 cần thiết, nhờ sự động viên đó, 
 bệnh nhân lạc quan có nghị 
 lực. - Nghĩa hiển ngôn: Không tuân 
H? Qua v/d trên em thấy khi - HS tự bộc lộ. thủ phương châm về lượng.
nào thì PCHT có thể không Khi có 1 yêu cầu nào đó quan - Nghĩa hàm ẩn: (Vốn sống, tri 
được tuân thủ ? trọng hơn yêu cầu tuân thủ thức ) vẫn tuân thủ phương 
 PCHT thì PCHT có thể không châm về lượng.
 được tuân thủ. 
H? Lấy ví dụ người nói không - HS lấy ví dụ
thực hiện việc tuân thủ phương + Người chiến sí khi ra chiến 
châm một cách máy móc? trường.
 + Người làm nhiệm vụ chính 
 trị quan trọng 
H? Khi nói “Tiền bạc chỉ là TL: * Khi người nói muốn gây sự 
tiền bạc” thì có phải người nói - Xét về nghĩa hiển ngôn: chú ý, hướng người nghe hiểu 
không tuân thủ PCVL hay Không tuân thủ PC về lượng. câu nói theo nghĩa hàm ẩn thì 
không?Vậy phải hiểu ý nghĩa - Nhưng xét về nghĩa hàm PCHT cũng không được tuân 
của câu nói này ntn? ngôn vẫn đ/bảo tuân thủ thủ.
 PCVL. Tiền bạc chỉ là ph/tiện 
 8 để sống không phải là mục 
GV: Câu này có ý răn dạy đích- Nghe
người ta không nên chạy theo 
tiền bạc mà quên đi nhiều thứ - Nghe
khác q/trọng, thiêng liêng hơn 
trong c/s. 
GV đưa thêm VD:
+ Chiến tranh là chiến tranh - Nghe
+ Nó vẫn là nó 
GVKL: 
H? Những trường hợp nào 
PCHT không được tuân thủ ?
 Tiết: 14
Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập.
Mục đích: Giúp HS vận dụng lí thuyết để làm bài tập.
H? Câu trả lời của ông bố HS thảo luận trả lời 1. Bài tập 1
không tuân thủ PCHT nào ? Ông bố không tuân thủ PC P/c cách thức không được tuân 
Phân tích để làm rõ sự không cách thức . Cách nói đó với thủ.
tuân thủ đó? đứa bé 5 tuổi là mơ hồ 
H? Thái độ của chân, tay đã - HS đọc và trả lời 2. Bài tập 2
không tuân thủ P/c nào trong Vi phạm p/c lịch sự.
g/tiếp ? Việc không tuân thủ TL: Vi phạm P/ c lịch sự.
như vậy có lí do chính đáng Thông thường, khách đến nhà 
không? Vì sao ? phải chào hỏi chủ nhà trước rồi 
 mới bàn đến việc khác...
GV nêu tình huống: - HS nghe, trả lời
Có hai người bạn sau 10 năm 
ra trường còn nhỏ”
H? A có tuân thủ phương 
châm hội thoại không? Vì sao? 
Câu trả lời của B thể hiện ý gì? 
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng và mở rộng. 
Mục đích: Giúp HS biết cách vận dụng tình huống giao tiếp để thực hiện các phương châm 
đã học vào cuộc sống.
H? Các phương cham hội thoại - TL: Liên quan chặt chẽ. 
có quan hệ như thế nào với 
tình huống giao tiếp?
GV: Khi giao tiếp cần xác định - Nghe.
rõ: Nói với ai? Hoàn cảnh nói 
(Thời gian; địa điểm). và mục 
đích từu đó mới quyết định nới 
cái gì? Nói như thế nào?
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối.
 - Học bài, làm bài tập còn lại.
 - Sưu tầm các tình huống ứng với việc thực hiện tuân thủ, không tuân thủ phương châm 
hội thoại.
 - Hướng dẫn HS tìm hiểu thêm: Xưng hô trong hội thoại
 9 + Tìm hiểu từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt: Sự đa dạng, 
phong phú của từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt.
 + Khi giao tiếp, cần căn cứ vào đối tượng cụ thể và đặc điểm khác nhau của tình huống 
giao tiếp: (Giao tiếp với ai? Giao tiếp ở đâu? Giao tiếp khi nào? Mục đích của việc giao tiếp)
 + Vận dụng lí thuyết vào làm các bài tập SGK.
 - Chuẩn bị tiết: Viết bài TLV số 1.
IV. Kiểm tra đánh giá bài học: 
 - Kể tên các trường hợp người nói không tuân thủ phương châm hội thoại? Ví dụ?
 - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.
V. Rút kinh nghiệm:
 Tiết 10
 Tên bài: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Mục tiêu
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 * Kiến thức: Phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong khi nói và viết văn 
bản. (Cách dẫn và lời dẫn trực tiếp, gián tiếp)
 * Kĩ năng: Trích dẫn khi nói và viết văn bản.
 * Thái độ: Sử dụng cách dẫn trực tiếp và gián tiếp khi nói và viết:
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 - Năng lực: Tự học; Giải quyết vấn đề. Năng lực hợp tác nhóm: trao đổi thảo luận 
bài tập.
 - Phẩm chất: Trân trọng đề cao cái đep trong ngôn ngữ tiếng Việt. Có trách nhiệm 
với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại.
II. Chuẩn bị:
1. Thầy: Bảng phụ, các ví dụ.
2. Trò: Chuẩn bị bài.
III.Các bước lên lớp.
 1. Ổn định tổ chức lớp.
 2. Kiểm tra bài cũ.
 Tìm các từ ngữ xưng hô trong đoạn trích. Phân tích vị thế xã hội, thái độ qua cách sử dụng 
từ ngữ xưng hô ở đoạn trích?
 - Bẩm quan lớn đê vỡ mất rồi.
 Quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát rằng:
 - Đê vỡ rồi!..Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày! Có biết 
không?...Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? không còn phép tắc 
gì nữa à?
 - Dạ, bẩm 
 (Sống chết mặc bay- Phạm Duy Tốn)
 3. Bài mới.
Cách thức tổ chức hoạt động Sản phẩm hoạt Kết luận của giáo viên
 động của học sinh
Hoạt động 1: Khởi động 
Mục đích: Tìm hiểu về cách dẫn lời nói, ý nghĩ của nhân vật.
H? Khi muốn truyền đạt lời TL: Hình thức dẫn trực tiếp và 
 10 nói (hay ý nghĩ) của người hình thức dẫn gián tiếp.
khác hay chúng ta để người 
khác biết, chúng ta có những 
hình thức dẫn nào? 
Hoạt động 2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức. 
Mục đích: Tìm hiểu cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp.
 I. Cách dẫn trực tiếp 
Gọi HS đọc phần a, b SGK HS đọc. Ví dụ: SGK.
H? Trong phần trích a, phần TL: Phần in đậm ở phần a là lời a. Dẫn lời nói của anh TN:
chữ in đậm là lời nói hay ý nói. Tách bằng dấu 2 chấm và dấu 
nghĩa ? Vì sao ? Nó được - Tách ra khỏi phần đứng trước ngoặc kép.
tách ra khỏi phần đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc 
bằng những dấu gì ? kép.
H? Phần in đậm trong phần 
trích (b) là lời nói hay ý TL: ý nghĩ - Vì có từ nghĩ. b. Dẫn ý nghĩ: Tách = dấu : và 
nghĩ? Vì sao em biết? dấu ngoặc kép.
H? Lời nói và ý nghĩa của 2 
nhân vật được dẫn ntn ? 
H? Em hiểu cách dẫn t.tiếp là TL: Dấu 2 chấm và dấu ngoặc 
dẫn ntn ? dấu hiệu nhận biết? kép.
 TL: Nhắc lại nguyên vẹn lời hay 
 ý của người hoặc nhân vật.
Gọi Hs đọc ví dụ SGK. - HS đọc. II. Cách dẫn gián tiếp
H? Trong phần trích (a), TL Ví dụ:
phần in đậm là lời nói hay ý + Lời nói của lão Hạc khuyên con a. Lời nói được dẫn
nghĩ? Đây là lời nói của ai lão ...(có từ khuyên trong phần lời 
nói với ai ? Nói điều gì? của người dẫn)
Phần in đậm được tách ra + Không s/dụng dấu gì cả.
khỏi phần đứng trước bằng 
dấu gì không ?
H?Trong phần trích (b), phần - TL: ý nghĩa: Vì có từ “ hiểu” b. Ý nghĩ được dẫn.
in đậm là lời nói hay ý? trong phần lời. - Không dùng dấu :, Bỏ dấu 
Trong phần trích (b), giữa - Từ rằng “”.
phần in đậm và phần đứng - Thêm từ rằng, là đứng trước.
trước có từ gì ?
H? Có thể thay từ “là” vào vị TL: Thay được từ “là”: Nhưng 
trí của từ “rằng” được không chớ có hiểu lầm là Bác sống...Có 
? thể thêm “rằng/ là” vào vị trí đó: 
 Lão khuyên nó rằng (là) hãy dằn 
 lòng ...
H? Em hiểu thế nào là cách HS yếu, kém TL: 
dẫn g.tiếp? So sánh?
* Gọi Hs đọc ghi nhớ. - Hs đọc
Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập. 
Mục đích: Học sinh thực hành làm bài tập
 III. Luyện tập:
H? Câu 1 SGK - HS bộc lộ.
 11 1. Bài 1 
 a. Lời dẫn trực tiếp. Dẫn ý.
Gọi HS đọc và làm bài tập - HS viết, đọc. b. Ý nghĩ được dẫn trực tiếp.
Yêu cầu Hs viết đọan văn sử 2. Bài 2
dụng cách dẫn vừa học. Viết đoạn văn.
GV nhận xét
Yêu cầu HS làm bài tập 3. - HS thực hiện. 3. Bài tập 3
GV nhận xét. - Nghe Hôm sau .hoa vàng nhờ 
 Phan Lang đưa cho chàng 
 Trương và nói rằng “Tôi ”.
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng và mở rộng. 
Mục đích: Giúp HS biết cách vận dụng kiến thức đã học đã học vào thực hành. 
GV nêu bài tập ngoài: (Nâng - Nghe, thực hiện
cao) + Thiếu dấu “ ”
H? Người chép thiếu xót ở + Bổ sung: “Những lòng”
điểm nào, chép lại.
Nguyễn Du mở đầu truyện 
Kiều đã viết những điều 
trông thấy mà đau đớn lòng. 
Chính những diều trông thấy 
ấy đã làm cho ND viết TK 
thành một bức tranh hết sức 
chân thực, phô bày bao cảnh 
sống ngang trái đau thương 
của xã hội thời ông.
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối. 
 - Học thuộc ghi nhớ.
 - Viết đoạn văn
 - Chuẩn bị tiết: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự.
IV. Kiểm tra đánh giá bài học.
 Thế nào là cách dãn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp? Dấu hiệu nhận biết.
V. Rút kinh nghiệm.
 Kí duyệt của tổ
 Ngày 16 tháng 9 năm 2020
 - Nội dung: 
 .
 - Phương pháp: ..
 12