Giáo án Sinh học 9 - Tuần 1 - Năm học 2020-2021

 Tuần: 1 Ngày soạn:03/9/2020
 Tiết: 1 
 Phần I- DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ 
 Chương I- CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MEN ĐEN
 Bài 1: MEN ĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
 I. Mục tiêu.
 1.Kiến thức, kỹ năng,thái độ:
 * Kiến thức:
 - Mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học.
 - phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen.
 - Một số thuật ngữ và kí hiệu trong di truyền học.
 * Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát và phân tích.
 * Thái độ: Có ý thức tìm tòi nghiên cứu và biết được vai trò của đậu Hà Lan 
 trong nghiên cứu di truyền của Menđen. 
 2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin.
 II.Chuẩn bị.
 1. Giáo viên:
 - Tranh phóng to hình 1.2.
 - Tranh ảnh hay chân dung Menđen.
 2. Trò:
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp
 2.Kiểm tra
 3. Bài học:
 Hoạt động 1: phần mở bài.
 Hoạt động 2: Tìm tòi và tiếp nhận kiến thức mới
 Kiến thức 1: Di truyền học
 Mục tiêu: Học sinh khái niệm di truyền và biến dị. Nắm được mục đích, ý nghĩa 
 của di truyền học.
 Cách thức tổ chức các hoạt Sản phẩm của HS Kết luận của GV
 động
- GV cho HS đọc khái - Cá nhân HS đọc I. Di truyền học
niệm di truyền và biến dị SGK. - Di truyền: Là hiện tượng truyền 
mục I SGK. - 1 HS dọc to khái đạt các tính trạng của bố mẹ tồ 
-Thế nào là di truyền và niệm biến dị và di tiên cho các thế hệ con cháu.
biến dị ? truyền. - Biến dị: Là hiện tượng con sinh 
- GV giải thích rõ: biến dị - HS lắng nghe và tiếp ra khác bố, mẹ, tổ tiên và khác 
và di truyền là 2 hiện thu kiến thức. nhau ở nhiều chi tiết.
tượng trái ngược nhau - Liên hệ bản thân và - Di truyền học nghiên cứu về cơ 
nhưng tiến hành song song xác định xem mình sở vật chất, cơ chế, tính quy luật 
và gắn liền với quá trình giống và khác bó mẹ của hiện tượng di truyền và biến sinh sản. ở điểm nào: hình dạng dị.
- GV cho HS làm bài tập tai, mắt, mũi, tóc, - Di truyền học có vai trò quan 
 SGK mục I. màu da... và trình bày trọng không chỉ về lí thuyết mà 
 trước lớp. còn có giá trị thực tiễn cho khoa 
- Cho HS tiếp tục tìm hiểu - Dựa vào SGK học chọn giống, y học và đặc biệt 
mục I để trả lời: mục I để trả lời. là công nghệ sinh học hiện đại.
 Kiến thức 2: Menđen – người đặt nền móng cho di truyền học
 Mục tiêu: HS hiểu và trình bày được phương pháp nghiên cứu Di truyền của 
 Menđen: phương pháp phân tích thế hệ lai.
 Cách thức tổ chức các hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
 - GV cho HS đọc tiểu sử Menđen - 1 HS đọc to , cả II. Menđen – người đặt nền 
 SGK. lớp theo dõi. móng cho di truyền học
 - Yêu cầu HS quan sát kĩ hình 1.2 - HS quan sát và - CrêgoMenđen (1822-1884) 
 và nêu nhận xét về đặc điểm của phân tích H 1.2, nêu người đầu tiên vận dụng 
 từng cặp tính trạng đem lai? được sự tương phản phương pháp khoa học vào 
 - Treo hình 1.2 phóng to để phân của từng cặp tính nghiên cứu di truyền.
 tích. trạng. - Phương pháp phân tích các 
 - Yêu cầu HS nghiên cứu thông thế hệ lai của Menđen có nội 
 tin SGK và nêu phương pháp - Đọc kĩ thông tin dung cơ bản:
 nghiên cứu của Menđen? SGK, trình bày + Lai 2 bố mẹ khác nhau về 
 - GV: trước Menđen, nhiều nhà được nội dung cơ một hoặc một số cặp tính 
 khoa học đã thực hiện các phép bản của phương trạng thuần chủng tương 
 lai trên đậu Hà Lan nhưng không pháp phân tích các phản Theo dõi sự di 
 thành công. Menđen có ưu điểm: thế hệ lai. truyền ở các thế hệ lai. . 
 chọn đối tượng thuần chủng, có - 1 vài HS phát biểu, + Sử dụng toán học để thống 
 vòng đời ngắn, lai 1-2 cặp tính bổ sung. kê số liệu di truyền. . 
 trạng tương phản, thí nghiệm lặp - HS lắng nghe GV => Menđen đã rút ra được 
 đi lặp lại nhiều lần, dùng toán giới thiệu. các qui luật di truyền từ thực 
 thống kê để xử lý kết quả. - HS suy nghĩ và trả nghiệm đặt nền móng cho di 
 - GV giải thích vì sao menđen lời. truyền học
 chọn đậu Hà Lan làm đối tượng 
 để nghiên cứu.
 Kiến thức 3: Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của Di truyền học
 Mục tiêu: HS nắm được, ghi nhớ một số thuật ngữ và kí hiệu.
 Cách thức tổ chức các hoạt Sản phẩm của Kết luận của GV
 động HS - GV hướng dẫn HS nghiên - HS thu nhận III. Một số thuật ngữ và kí hiệu 
cứu một số thuật ngữ. thông tin, ghi cơ bản của Di truyền học
- Yêu cầu HS lấy thêm VD nhớ kiến thức. 1. Một số thuật ngữ:
minh hoạ cho từng thuật ngữ. - HS lấy VD cụ +Tính trạng
- Khái niệm giống thuần thể để minh hoạ. + Thuần chủng
chủng: GV giới thiệu cách làm +Cặp tính trạng tương phản
của Menđen để có giống thuần +Nhân tố di truyền
chủng về tính trạng nào đó. +Giống(dòng) thuần chủng.
- GV giới thiệu một số kí hiệu. - HS ghi nhớ 2. Một số kí hiệu
- GV nêu cách viết công thức kiến thức, P: Cặp bố mẹ xuất phát
lai: mẹ thường viết bên trái chuyển thông tin x: Kí hiệu phép lai
dấu x, bố thường viết bên phải. vào vở. G: Giao tử
P: mẹ x bố. ♂ : Đực; ♀ :Cái
 F1: Thế hệ con (F1: con thứ 1 của P; 
 F2 con của F2 tự thụ phấn hoặc giao 
 phấn giữa F1).
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động nối tiếp:
- 1 HS đọc kết luận SGK. 
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 2, 3,4 SGK trang 7.
IV. kiểm tra đánh giá kết quả:
 Câu hỏi SGK. 
V. Rút kinh nghiệm:
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.................................................................................................................................... Tuần: 1
Tiết: 2 Ngày soạn: 03/9/2020
 Bài 2: LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
I. Mục tiêu.
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ:
 *Kiến thức:
 - Phân tích được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen.
 - Các khái niệm kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể dị hợp.
 - Phát biểu nội dung quy luật phân li.
 - Giải thích kết quả thí nghiệm theo quan điểm của Menđen.
 * Kĩ năng: - Rèn kĩ năng phân tích số liệu và kênh hình.
 * Thái độ: - Củng cố niềm tin vào khoa học khi nghiên cứu tính qui luật của hiện 
tượng sinh học.
 2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS:
- Năng lực tự học, đọc hiểu.
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin.
II.Chuẩn bị.
 1. Giáo viên: Tranh phóng to hình 2.1; 2.2; 2.3 SGK.
 2. Học sinh: soạn bài 
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen?
3. Bài học
 Hoạt động 1: phần mở bài
 Hoạt động 2: tìm tòi và tiếp nhận kiến thức mới:
 Kiến thức 1:Thí nghiệm của Menđen
 Mục tiêu: Học sinh hiểu và trình bày được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của 
Menđen, phát biểu được nội dung quy luật phân li.
 Cách thức tổ chức các Sản phẩm của HS Kết luận của GV
 hoạt động
 I. Thí nghiệm của Menđen
- GV hướng dẫn HS quan - HS quan sát a. Thí nghiệm:
sát tranh H 2.1 và giới tranh, theo dõi và - Lai 2 giống đậu Hà Lan khác nhau 
thiệu sự tự thụ phấn nhân ghi nhớ cách tiến về 1 cặp tính trạng thuần chủng 
tạo trên hoa đậu Hà Lan. hành. tương phản
- GV giới thiệu kết quả thí VD: P:Hoa đỏ x Hoa trắng
nghiệm ở bảng 2 đồng F1: Hoa đỏ
thời phân tích khái niệm - Ghi nhớ khái F2: 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng
kiểu hình, tính trạng trội, niệm. b. Các khái niệm:
lặn. - Kiểu hình là tổ hợp các tính trạng 
- Yêu cầu HS: Xem bảng - Phân tích bảng số của cơ thể. 2 và điền tỉ lệ các loại kiểu liệu, thảo luận - Tính trạng trội là tính trạng biểu 
 hình ở F2 vào ô trống. nhóm và nêu được: hiện ở F1.
 - Nhận xét tỉ lệ kiểu hình + Kiểu hình F1: - Tính trạng lặn là tính trạng đến F 2 
 ở F1; F2? đồng tính về tính mới được biểu hiện.
 - GV nhấn mạnh về sự trạng trội.
 thay đổi giống làm bố và + F2: 3 trội: 1 lặn
 làm mẹ thì kết quả phép 
 lai vẫn không thay đổi. - Lựa chọn cụm từ c. Kết quả thí nghiệm – Kết luận:
 - Yêu cầu HS làm bài tập điền vào chỗ trống: Khi lai hai cơ thể bố mẹ khác nhau 
 điền từ SGK trang 9. 1. đồng tính về 1 cặp tính trạng thuần chủng 
 - Yêu cầu HS đọc lại nội 2. 3 trội: 1 lặn tương phản thì F 1 đồng tính về tính 
 dung bài tập sau khi đã - 1, 2 HS đọc. trạng của bố hoặc mẹ, F 2 có sự phân 
 điền. li theo tỉ lệ trung bình 3 trội: 1 lặn.
 Kiến thức 2: Menđen giải thích kết quả thí nghiệm
 Mục tiêu: HS giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan niệm của Menđen.
 Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản
- GV giải thích quan niệm đương thời - HS ghi nhớ kiến thức, II. Menđen giải 
và quan niệm của Menđen đồng thời sử quan sát H 2.3 thích kết quả thí 
dụng H 2.3 để giải thích. + Nhân tố di truyền A nghiệm
- Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi quy định tính trạng trội 
nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di (hoa đỏ).
truyền phân li về một giao tử và giữ + Nhân tố di truyền a Theo Menđen:
nguyên bản chất như ở cơ thể P thuần quy định tính trạng trội - Mỗi tính trạng do 
chủng. (hoa trắng). một cặp nhân tố di 
- Trong quá trình thụ tinh, các nhân tố + Trong tế bào sinh truyền quy định (sau 
di truyền tổ hợp lại trong hợp tử thành dưỡng, nhân tố di này gọi là gen).
từng cặp tương ứng và quy định kiểu truyền tồn tại thành - Trong quá trình 
hình của cơ thể. từng cặp: Cây hoa đỏ phát sinh giao tử có 
=> Sự phân li và tổ hợp của cặp nhân thuần chủng cặp nhân tố sự phân li của cặp 
tố di truyền (gen) quy định cặp tính di truyền là AA, cây hoa nhân tố di truyền.
trạng thông qua quá trình phát sinh trắng thuần chủng cặp - Các nhân tố di 
giao tử và thụ tinh chính là cơ chế di nhân tố di truyền là aa. tuyền được tổ hợp 
truyền các tính trạng. - Trong quá trình phát lại trong thụ tinh.
 sinh giao tử:
 + Cây hoa đỏ thuần 
- Do đâu tất cả các cây F 1 đều cho hoa chủng cho 1 loại giao 
đỏ? tử: a
- Yêu cầu HS: + Cây hoa trắng thuần 
- Hãy quan sát H 2.3 và cho biết: tỉ lệ chủng cho 1 loại giao tử 
các loại giao tử ở F 1 và tỉ lệ các loại là a.
hợp tử F2? - ở F 1 nhân tố di truyền 
- Tại sao F2 lại có tỉ lệ 3 hoa đỏ: 1 hoa A át a nên tính trạng A 
trắng? được biểu hiện.
- GV nêu rõ: khi F1 hình thành giao tử, - Quan sát H 2.3 thảo -Nội dung quy luật mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố luận nhóm xác định phân li:trong quá 
di truyền phân li về 1 giao tử và giữ được: trình phát sinh giao 
nguyên bản chất của P mà không hoà GF1: 1A: 1a tử, mỗi nhân tố di 
lẫn vào nhau nên F2 tạo ra: + Tỉ lệ hợp tử F2 : truyền phân li về 
 1AA:2Aa: 1aa 1AA: 2Aa: 1aa một giao tử và giữ 
trong đó AA và Aa cho kiểu hình hoa + Vì hợp tử Aa biểu nguyên bản chất 
đỏ, còn aa cho kiểu hình hoa trắng. hiện kiểu hình giống như ở cơ thể thuần 
- Hãy phát biểu nội dung quy luật phân như thể đồng hợp AA. chủng của P.
li trong quá trình phát sinh giao tử?
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động nối tiếp:
 Câu hỏi SGK
 IV. Kiểm tra đánh giá kết quả :
 - Trình bày thí nghiệm lai một cặp tính trạng và giải thích kết quả thí nghiệm của 
 Menđen?
 - Phân biệt tính trạng trội, tính trạng lặn và cho VD minh hoạ.
 V.Rút kinh nghiệm
 .....................................................................................................................................
 .....................................................................................................................................
 .....................................................................................................................................
 ...................................................................................................................................
 Trình kí tuần 1: