Giáo án Sinh học 9 - Tuần 23 - Võ Thị Kiều Loan

 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 Bài 45 – 46. THỰC HÀNH: TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA 
 MỘT SỐ NHÂN TỐ SINH THÁI LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
 Môn học: Sinh học lớp: 9
 Thời gian thực hiện: 2 tiết
I . Mục tiêu:
1. Về kiến thức:
- HS Tìm được dẫn chứng về ảnh hưởng của nhân tố ánh sáng và độ ẩm lên đời sống sinh 
vật ở môi trường đã quan sát.
- KTNC: Hiểu và hoàn thành bảng 45.2/sgk
2.Về năng lực: Phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện vấn đề, năng lực hợp tác, năng 
lực giao tiếp.
* Năng lực chuyên biệt: Năng lực tự tìm kiếm và sưu tầm tài liệu về ảnh hưởng của ánh 
sáng và độ ẩm lên đời sống sinh vật
3.Về phẩm chất: Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ thiên nhiên.
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1. Giáo viên: (Nếu có)
- Kẹp ép cây, giấy báo, kéo cắt cây.
- Dụng cụ đào đất nhỏ.
- Băng hình về đời sống động vật, thực vật - tác động tiêu cực, tích cực của con người 
đến môi trường của sinh vật.
- Tranh, mẫu lá cây.
2. Học sinh:
- Giấy kẻ li, bút chì.
- Vợt bắt côn trùng, lọ, túi ni lông đựng động vật.
III. Tiến trình dạy học:
 HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
 Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho 
 học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
- GV nêu vấn đề: Chúng ta - HS phát biểu. Tìm hiểu môi trường và ảnh 
vừa nghỉ một thời gian để hưởng của một số nhân tố 
đón năm mới. Cảnh vật sinh thái lên đời sống sinh 
quanh ta biến đổi thế nào ? vật
- GV: Chia lớp thành 4 
nhóm, bầu nhóm trưởng, - HS:Chia lớp thành 4 
thư ký của nhóm. nhóm, bầu nhóm trưởng, 
Trước khi xem băng GV thư ký của nhóm.
cho HS kẻ bảng sgk/45 vào HS kẻ bảng sgk/45 vào vở:
vở: Bảng " Các loại sinh vật 
- Bảng " Các loại sinh vật sống trong môi trường"
sống trong môi trường"
 HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
 Sinh học 9
 Trang 1 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
 Kiến thức 1: Tìm hiểu môi trường sống của thực vật
 Mục tiêu: HS biết được các môi trường sống của sinh vật
 - Trước khi xem băng GV - Cá nhân kẻ bảng 45.1, quan sát I. Thực hành tìm hiểu 
 cho HS kẻ bảng 45.1 (tr. băng hình. môi trường sống của 
 135) vào vở, thay tên bảng sinh vật.
 là “Các loại sinh vật sống 
 trong môi trường”.
 - GV bật băng hình 2 - 3 - Xem băng hình, chú ý các nội 
 lần. dung trong bảng và hoàn thành 
 nội dung. HS trao đổi nhóm 
 - GV lưu ý nếu HS không thống nhất ý kiến trả lời.
 biết tên sinh vật trong 
 băng thì GV phải thông 
 báo (có thể theo họ, bộ).
 - GV dừng băng hình - Đại diên nhóm trình bày nhóm 
 nêu câu hỏi: khác trình bày bổ sung, yêu cầu 
 nêu được:
 ? Em đã quan sát được - Trả lời.
 những sinh vật nào? Số 
 lượng như thế nào?
 ? Theo em có những môi + Môi trường có điều kiện sống 
 trường sống nào trong về nhiệt độ, ánh sáng thì số 
 đoạn băng trên? lượng sinh vật nhiều, số loài 
 phong phú.
 ? Môi trường nào có số + Môi trường sống có điều kiện 
 lượng sinh vật nhiều nhất? sống không thuận lợi sinh vật có 
 Môi trường nào có số số lượng ít hơn.
 lượng ít nhất? Vì sao?
 Kiến thức 2: Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng tới hình thái lá cây
 Mục tiêu: HS biết được ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật
 - Đem mẫu vật lá cây thu - Cá nhân kẻ bảng 45.2, quan sát II. Tìm hiểu ảnh 
 được của các nhóm. Sắp băng hình. hưởng của ánh sáng 
 xếp và điền thông tin mẫu - Hoàn thành các nội dung trong tới hình thái lá cây.
 vật vào bảng các đặc điểm bảng 45.2 (lưu ý các cột 2, 3, 4).
 hình thái lá cây. Yêu cầu 
 các nhóm trình bày sản 
 phẩm của nhóm. Các 
 nhóm khác lắng nghe, bổ 
 sung và nhận xét. 
 - KTNC: Hiểu và hoàn - Hoàn thành bảng 45.2 sgk
 thành bảng 45.2/sgk
 - GV cho HS xem tiếp - HS thảo luận nhóm kết hợp với 
 băng hình về thế giới thực điều gợi ý SGK tr. 137 sắp 
 vật. xếp cho phù hợp vào cột 5 trong 
 bảng 45.2.
 - GV lưu ý: Dùng băng ở - Đại diện nhóm trình bày 
 Sinh học 9
 Trang 2 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 những loại lá có những nhóm khác bổ sung.
 đặc điểm theo yêu cầu để 
 HS quan sát kĩ hơn.
 - GV nêu câu hỏi sau khi - Lắng nghe.
 HS xem băng xong.
 ? Từ những đặc điểm của - Suy nghĩ trả lời.
 phiến lá em hãy cho biết 
 lá cây quan sát được là 
 loại lá cây nào? (ưa sáng, 
 ưa bóng )
 - GV nhận xét đánh giá - Lắng nghe và rút kinh nghiệm.
 hoạt động của cá nhân và 
 nhóm sau khi hoàn thành 
 nội dung 1 và 2.
 Kiến thức 3: Tìm hiểu môi trường sống của động vật.
 Mục tiêu: HS biết được các môi trường sống của động vật
 - GV cho HS xem băng - Xem băng hình lưu ý đặc điểm 
 hình về thế giới động vật của động vật đó thích nghi với 
 (lưu ý GV lựa chọn kĩ nội môi trường như thế nào.
 dung).
 - Yêu cầu hoàn thành bảng - HS tiếp tục thảo luận theo nội 
 45.3. dung câu hỏi.
 ? Em đã quan sát được - Đại diện các nhóm trình bày 
 những loài động vật nào? nhóm khác bổ sung.
 ? Loài động vật trên băng 
 hình có đặc điểm nào 
 thích nghi với môi 
 trường?
 - Yêu cầu HS điền thêm - Suy nghĩ và làm bài tập.
 vào bảng 45.3 một số sinh 
 vật gần gũi với đời sống 
 như: Sâu, ruồi, gián, 
 muỗi 
 - GV đánh giá hoạt động - Lắng nghe.
 của HS.
 - GV cho HS xem đoạn - Xem băng hình.
 băng về tác động tiêu cực, 
 tích cực của con người tới 
 thiên nhiên và nêu câu 
 hỏi.
 ? Em có suy nghĩ gì sau - HS suy nghĩ trả lời những suy 
 khi xem đoạn băng trên? nghĩ của bản thân mình.
 ? Bản thân em sẽ làm gì - Liên hệ thực tế đó là môi 
 để góp phần bảo vệ thiên trường nơi đang sống, trường 
 nhiên? (cụ thể là đối với học.
 động vật, thực vật).
 Sinh học 9
 Trang 3 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
 Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức về ưu thế lai.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
- GV nhận xét giờ thực - HS lắng nghe HS tiếp nhận ý kiến đánh 
hành. giá, nhận xét của giáo viên
- Tuyên dương nhóm thực - HS tiếp nhận
hành tốt, nhắc nhở nhóm 
làm chưa tốt.
- Đánh giá điểm những - HS tiếp nhận
nhóm làm tốt.
 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
 Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
 Tổ chức thực hiện Nội dung Sản phẩm
 Tên bài thực hành: . . . . . . . 
- Yêu cầu HS hoàn thành - HS làm việc theo nhóm , Họ và tên học sinh: . . . . . . 
các PHT. hoàn thành PHT theo sự Lớp: 9/. . . . . . 
 hướng dẫn của GV * Kiến thức lý thuyết: (HS 
- Mỗi nhóm vẽ 2 lá thuôc 2 - Yêu cầu nhận xét theo trả lời các câu hỏi sau)
loại là cây ưa bong và cây từng cá nhân HS 1. Có mấy loại môi trường 
ưa sáng vào PHT sống của sinh vật ? Đó là 
Rút ra nhận xét về môi những môi trường nào ?
trường quan sát. 2. Hãy kể tên những nhân tố 
 sinh thái ảnh hưởng tới đời 
 sống sinh vật ?
 3. Lá cây ưa sáng mà em đã 
 quan sát có những đặc điểm 
 hình thái như thế nào ?
 4. Lá cây ưa bóng mà em đã 
 quan sát có những đặc điểm 
 hình thái như thế nào ?
 5. Các loài đvật mà em quan 
 sát được thuộc nhóm động 
 vật sống trong nước, ưa ẩm 
 hay ưa khô ?
 6. Kẻ hai bảng 45.2 và 45.3 
 vào báo cáo.
 * Nhận xét chung của em về 
 môi trường đã quan sát:
 1. Môi trường đó có được 
 bảo vệ tốt cho động vật và 
 thực vật sinh sống hay 
 không ?
 2. Cảm tưởng của em sau 
 buổi thực hành ?
 Sinh học 9
 Trang 4 Trường: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Họ và tên giáo viên:
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÕ THỊ KIỀU LOAN
 Nhận xét Ngày...............tháng..............năm...............
 Kí duyệt
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................ Nguyễn Tiến Cử
............................................................
............................................................
............................................................
 Sinh học 9
 Trang 5