Trường THCS Ngô Quang Nhã Họ và tên giáo viên: Kiều Vủ Linh Tổ: Toán – Tin – CN 8 Tên bài dạy: LUYỆN TẬP Môn học/Hoạt động giáo dục: Đại số: lớp 9A1 Thời gian thực hiện: 01 tiết (Tiết 21) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Nắm vững kiến thức đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠0) là một đường thẳng luôn cắt trục tung tại điểm có tung độ là b, song song với đường thẳng y = ax nếu b 0 hoặc trùng với đường thẳng y = ax nếu b = 0. - HS vẽ thành thạo đồ thị y = ax + b bằng cách xác định hai điểm thuộc đồ thị (thường là hai giao điểm của đồ thị với hai trục toạ độ). 2. Về năng lực: - Năng lực chung: NL tư duy, tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tính toán, hợp tác. NL sử dụng ngôn ngữ toán học, khả năng suy diễn, lập luận toán học, làm việc nhóm. - Năng lực chuyên biệt: : NL sử dụng kí hiệu, NL sử dụng các công cụ: công cụ vẽ. 3. Về phẩm chất: - Phẩm chất chăm chỉ: Cá nhân hoạt động tích cực, chủ động trong việc giải quyết vấn đề, đọc để thu thập thông tin ở SGK hoặc tranh ảnh, liên hệ thực tế. - Phẩm chất trung thực: Báo cáo đúng kết quả của mình, nhận xét, đánh giá khách quan, chính xác, không gian lận trong học tập. - Phẩm chất trách nhiệm: Tham gia tích cực các hoạt động nhóm, hoàn thành công việc nhóm hoặc giáo viên giao cho. - Bồi dưỡng hứng thú học tập, ý thức làm việc tập thể, ý thức tìm tòi, khám phá và linh hoạt; độc lập, tự tin và tự chủ. II. Thiết bị dạy học và học liệu Giáo viên: Kế hoạch bài dạy, SGK, thước, phấn màu, bảng phụ. Học sinh: Đọc trước bài, SGK, đồ dùng học tập. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Mở đầu Mục tiêu: Kiểm tra bài cũ và giới thiệu tiết học tiếp theo. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm GV: Nêu câu hỏi * Bước 1: Chuyển giao Tổng quát kiểm tra bài cũ. nhiệm vụ. * Đồ thị của hàm số y = ax + 2 Gv: Y/c HS làm bài Gv: Y/c HS làm bài tập sau: b là một đường thẳng: tập sau: - Nêu dạng tổng quát đồ thị - Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng b. - Nêu dạng tổng của hàm số y = ax + b (a - Song song với đường thẳng quát đồ thị của hàm 0) y = ax, nếu b 0, trùng với số y = ax + b (a - Cách vẽ đồ thị của hàm số đường thẳng y = ax nếu b = 0) của hàm số y = ax + b (a 0) 0. - Cách vẽ đồ thị của - Bước 2: Thực hiện nhiệm Cách vẽ: hàm số của hàm số vụ Bước 1 : y = ax + b (a 0) + HS tiếp nhận, tiến hành - Cho x = 0 y = b, ta được hoạt động nhóm điểm P(0;b) thuộc trục tung + GV quan sát, hướng dẫn Oy. HS b - Cho y = 0 x = , ta - Bước 3: Báo cáo, thảo a luận b được điểm Q( ;0) thuộc + HS trình bày kết quả a + Hs nêu dự đoán trục hoành Ox. + GV nhận xét. Bước 2: - Bước 4: Kết luận, nhận Vẽ đường thẳng đi qua hai định điểm P và Q ta được đồ thị + HS nhận xét của hàm số y = ax + b (a 0) GV: Các em đã biết + GV nhận xét, đánh giá và đồ thị của hàm số y chuẩn kiến thức. = ax + b (a 0) và cách vẽ. Hôm nay các em vận dụng kiến thức để làm bài tập. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 2.Ôn lại phần lý thuyết - Mục tiêu: HS Ôn lại cách vẽ đồ thị hàm số y =ax a 0 ,và y ax b a 0 , Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Ôn tập * Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ. Cách vẽ đồ thị hàm số: y =ax a 0 , Đồ thị hàm số y = ax là một GV: Em hày nêu cách vẽ đồ thị đường thẳng đi qua góc tọa độ hàm số y =ax a 0 ,và O(0;0) và điểm A(1,a). y ax b a 0 , Cách vẽ đồ thị hàm số: HS: phát biểu, nhận xét y ax b a 0 , Bước 1 : - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - Cho x = 0 y = b, ta được 3 + HS tiếp nhận, tiến hành hoạt điểm P(0;b) thuộc trục tung Oy. b động nhóm - Cho y = 0 x = , ta được + GV quan sát, hướng dẫn HS a b - Bước 3: Báo cáo, thảo luận điểm Q( ;0) thuộc trục + HS trình bày kết quả a + Hs nêu dự đoán hoành Ox. + GV nhận xét. Bước 2: - Bước 4: Kết luận, nhận định Vẽ đường thẳng đi qua hai + HS nhận xét điểm P và Q ta được đồ thị của + GV nhận xét, đánh giá và chốt hàm số y = ax + b (a 0) kiến thức. 3. Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: HS vẽ thành thạo được đồ thị hàm số y ax b a 0 , xác định được tọa độ giao điểm của hai đồ thị. Tính được chu vi tam giác, diện tích tam giác tạo bởi 2 đường thẳng và trục hoành. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập 17, 18 * Bước 1: Chuyển giao Bài tập 17Tr51(sgk) Tr51(sgk) nhiệm vụ. *) y x 1 Gv: Y/c HS làm bài tập x 0 y 1 (0;1) Cho ` sau: 17, 18 Tr51(sgk) y 0 x 1 ( 1;0) *) y x 3 - Bước 2: Thực hiện x 0 y 3 (0;3) Cho ` nhiệm vụ y 0 x 3 (3;0) + HS tiếp nhận, tiến y hành hoạt động nhóm 3 1 + + GV quan sát, hướng x = y dẫn HS 2 C y = - Bước 3: Báo cáo, thảo - x 1 + luận M 3 + HS trình bày kết quả A H B -2 -1 O 1 2 3 x + Hs nêu dự đoán + GV nhận xét. -1 - Bước 4: Kết luận, nhận định + HS nhận xét Điểm A có tọa độ (-1;0) + GV nhận xét, đánh giá Điểm B có tọa độ (3;0) và chốt kiến thức. Điểm C có tọa độ (1;2) c) Tính chu vi và diện tích của tam giác ABC (theo đơn vị cm) Ta có: CH = 2cm Áp dụng định lý Pitago trong tam giác vuông ACH. 4 AC AH 2 CH 2 22 22 2 2 Tương tự: BC 2 2 Vậy chu vi của tam giác ABC là: CABC = AB + AC + BC = 4 + 2 2 + 2 2 9,64 cm * Diện tích của tam giác ABC là: 1 S AB.CH ABC 2 1 4.2 2 Vậy SABC = 4 cm2 Gv cho Hs thảo luận Bài 18 Tr 52 SGK nhóm làm bài tập a) Thay x = 4; y =11 vào y = 3x + b 18a,b/sgk.tr52. Gọi Hs ta có: đứng tại chỗ trả lời 11 = 3.4 + b => b = - 1 Vậy hàm số cần tìm là y = 3x - 1 y 2 1 - x 3 = y 1 -1 O B 1 2 x -1 A b) Thay x = -1; y = 3 vào y = ax +5 ta được 3=a(-1)+5=>a = 5 -3 = 2 Hàm số phải tìm là: y = 2x + 5 5 y 5 5 4 + x 3 2 = 2 y 1 C 1 5-2 -1O 2 3 x -1 2 4. Hoạt động 4: Vận dụng Mục tiêu: Hs nắm được cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b có các hệ số chứa căn thức. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập 19 * Bước 1: Chuyển giao Bài tập 19 Tr51(sgk) Tr51(sgk) nhiệm vụ. Gv: Y/c HS làm bài tập sau: 19 Tr51(sgk) Gv hướng dẫn Hs thực hiện bài tập 19 sgk - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + HS tiếp nhận, tiến hành hoạt động nhóm + GV quan sát, hướng dẫn HS - Bước 3: Báo cáo, thảo luận + HS trình bày kết quả + Hs nêu dự đoán + GV nhận xét. - Bước 4: Kết luận, nhận định + HS nhận xét + GV nhận xét, đánh giá và chốt kiến thức. + Vẽ đồ thì hàm số: y= 3.x 3 Cho x = 0 ⇒ y = 3.0 3 3 ⇒ M(0; 3 ) Cho y = 0 ⇒ 0 = 3.0 3 ⇒ x = − 1 ⇒ N (−1;0) Đồ thị hàm số y= 3.x 3 là đường thẳng đi qua hai điểm M(0; 3 ) và N (−1; 0) + Ta đi xác định vị trí điểm M(0; 3 ) trên trục tung: 6 Bước 1: Xác định điểm A(1;1) trên mặt phẳng tọa độ Oxy. Khi đó theo định lí Py-ta-go, ta có: OA2=12+12=2 ⇔ OA = 2 Bước 2: Dùng compa vẽ cung tròn tâm O bán kính OA = 2 . Cung tròn này cắt trục Ox tại vị trí C thì hoành độ của C là 2 Bước 3: Xác định điểm B( 2 ;1). Khi đó theo định lí Py-ta-go, ta có: OB2=( 2 )2+12 = 2 + 1 = 3 ⇔ OB = 3 Bước 4: Dùng compa vẽ cung tròn tâm O bán kính OB = 3 . Khi đó cung tròn này cắt trục tung tại vị trí điểm có tung độ là 3 . Ta xác định được điểm M(0; 3 ). Bước 5: Kẻ đường thẳng đi qua hai điểm M và N ta được đồ thị hàm số y= 3.x 3 * Hướng dẫn tự học ở nhà - Ôn lại kiến thức đã học, xem lại các bài tập đã sữa. - Học thuộc phần tổng quát, cách vẽ đồ thị hàm số y ax b a 0 - Chuẩn bị bài 4: “Đường thẳng song song và đường thẳng cắt nhau” Trường THCS Ngô Quang Nhã Họ và tên giáo viên: Kiều Vủ Linh Tổ: Toán – Tin – CN 8 Tên bài dạy: Bài 4. ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU Môn học/Hoạt động giáo dục: Đại số: lớp 9A1 Thời gian thực hiện: 01 tiết (Tiết 22) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Nhận biết và nhắc lại được điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và đường thẳng y = a'x + b' (a' ≠ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau. - Vận dụng được lí thuyết vào giải các bài tập tìm giá trị của các tham số đã cho trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là 2 đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: NL tư duy, tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tính toán, hợp tác. NL sử dụng ngôn ngữ toán học, khả năng suy diễn, lập luận toán học, làm việc nhóm. - Năng lực chuyên biệt: : NL sử dụng kí hiệu, NL sử dụng các công cụ: công cụ vẽ. 3. Về phẩm chất: - Phẩm chất chăm chỉ: Cá nhân hoạt động tích cực, chủ động trong việc giải quyết vấn đề, đọc để thu thập thông tin ở SGK hoặc tranh ảnh, liên hệ thực tế. 7 - Phẩm chất trung thực: Báo cáo đúng kết quả của mình, nhận xét, đánh giá khách quan, chính xác, không gian lận trong học tập. - Phẩm chất trách nhiệm: Tham gia tích cực các hoạt động nhóm, hoàn thành công việc nhóm hoặc giáo viên giao cho. - Bồi dưỡng hứng thú học tập, ý thức làm việc tập thể, ý thức tìm tòi, khám phá và linh hoạt; độc lập, tự tin và tự chủ. II. Thiết bị dạy học và học liệu Giáo viên: Kế hoạch bài dạy, SGK, thước, phấn màu, bảng phụ. Học sinh: Đọc trước bài, SGK, đồ dùng học tập. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Mở đầu Mục tiêu: Bước đầu Hs nhận xét về các vị trí tương đối của hai đường thẳng trên mp tọa độ Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Gv: Gọi 3 học sinh lần * Bước 1: Chuyển giao lượt vẽ đồ thị ba hàm số nhiệm vụ. y = 2x + 3, y = 2x – 2 và Gv: Gọi 3 học sinh lần hàm số y = - 2x – 2 trên lượt vẽ đồ thị ba hàm số cùng một mặt phẳng tọa y = 2x + 3, y = 2x – 2 độ. và hàm số y = - 2x – 2 trên cùng một mặt phẳng tọa độ. GV: Gọi Hs nêu nhận xét về đồ thị 3 hàm số trên có đường thẳng nào song GV: Gọi Hs nêu nhận song với nhau? Cắt xét về đồ thị 3 hàm số nhau? trên có đường thẳng nào song song với nhau? Cắt nhau? Hs: Hai hàm số y = 2x + 3 và y = 2x – 2 song song với nhau. Hàm số y = 2x – 2 và y = - *Bước 2: Thực hiện 2x – 2 cắt nhau nhiệm vụ: Hs nêu dự đoán - HS thực hiện cá nhân. Dự kiến: * Bước 3: Báo cáo kết quả: + HS đứng tại chỗ báo 8 cáo. *Bước 4: Đánh giá kết quả: HS nhận xét, bổ sung GV: Bổ sung- chốt kiến thức Gv: đặt vấn đề: Khi nào thì hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và đường thẳng y = a’x + b’ (a ' 0) song song với nhau? Trùng nhau? Cắt nhau? 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 2.1 Hai đường thẳng song song - Mục tiêu: HS nhận biết được khi nào hai đường thẳng song song. Phát biểu được dấu hiệu hai đường thẳng song song, hai đường thẳng trùng nhau. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm 1. Đường thẳng song * Bước 1: Chuyển giao 1. Đường thẳng song song. song nhiệm vụ. Gv: yêu cầu Hs quan sát từ phần khởi động từ đó rút ra điều kiện để hai đường thẳng song song, trùng nhau * Kết luận: *Bước 2: Thực hiện Hai đường thẳng y = ax + b (a nhiệm vụ: ≠ 0) và y = a’x + b’(a’ ≠ 0) - HS thực hiện cá nhân. + Song song với nhau Dự kiến: a = a’; b ≠ b’ * Bước 3: Báo cáo kết + Trùng nhau quả: a = a’; b = b’ + HS đứng tại chỗ báo cáo. *Bước 4: Đánh giá kết quả: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức Gv cho Hs phát biểu 9 điều kiện để hai đường thẳng song song, trùng nhau? H: Tổng quát 2 đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0); y = a’x + b’(a’≠ 0). Khi nào chúng song song? Khi nào chúng trùng nhau? 2.2 Hai đường thẳng cắt nhau - Mục tiêu: HS nhận biết được hai đường thẳng cắt nhau bằng minh họa sgk, qua đó rút ra nhận xét về dấu hiệu để hai đường thẳng cắt nhau. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm 2. Đường thẳng cắt * Bước 1: Chuyển 2. Đường thẳng cắt nhau. nhau: giao nhiệm vụ. Gv: tổ chức cho Hs ?2 Hai đường thẳng y = 1,5x + 2 và quan sát từ kết quả y = 0,5x – 1 cắt nhau phần khởi động cho Hs rút ra kết luận GV gợi ý: Nếu chúng không song song, không trùng nhau thì chúng cắt nhau Gv hướng dẫn Hs rút * Kết luận: ra kết luận và giới Hai đường thẳng cắt nhau a ≠ a’ thiệu phần chú ý. Gợi ý : Dựa vào kết luận ở trên về hai đường thẳng song song * Chú ý: Khi a ≠ a’ và b = b’ thì hai hoặc trùng nhau đường thẳng cắt nhau tại một điểm + Nhận xét về hệ số a trên trục tung có tung độ là b của hai đường thẳng y = 0.5x + 2 và đường thẳng y = 0,5x – 1? + Từ đó kết luận gì về hai đường thẳng y = 0,5x + 2 và y = 1,5x + 2? *Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - HS thực hiện cá nhân. Dự kiến: 10 * Bước 3: Báo cáo kết quả: + HS đứng tại chỗ báo cáo. *Bước 4: Đánh giá kết quả: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức Giới thiệu chú ý 3. Hoạt động 3: Luyện tập - Mục tiêu: HS tìm được điều kiện để một hàm số cho trước là hàm số bậc nhất, vận dụng kiến thức đã học, tìm điều kiện để hai đồ thị song song, cắt nhau. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm *Bài toán: 3. Bài toán áp dụng. * Bước 1: Chuyển y = 2mx + 3 (d1) và y = (m + 1)x + 2 giao nhiệm vụ. (d2) Gv: Hướng dẫn Hs * Hai hàm số đã cho là bậc nhất khi: 2m 0 m 0 làm bài toán bằng các gợi ý. m 1 0 m 1 H: Nêu yêu cầu của đề bài ? H: Hai hàm số y = a) (d1) (d2) a a’ hay 2m 2mx + 3 và y = (m + m + 1 m 1 1)x + 2 là bậc nhất khi m 0 Vậy (d1) (d2) nào? m 1 H: Hai đường thẳng d1 a a' và d2 cắt nhau khi nào b) (d1) // (d2) b b' ? 2m m 1 H: Hai đường thẳng d1 3 2 và d2 song song với m = 1 (TMĐK) nhau khi nào ? Gv cho Hs hoạt động nhóm làm bài tập 20 sgk *Bước 2: Thực hiện Bài tập 20/sgk.tr54: nhiệm vụ: Ba cặp đường thẳng cắt nhau là : 11 - HS thực hiện cá y = 1,5x + 2 và y = x + 2 nhân, cặp đôi y = 0,5x – 3 và y = x – 3 Dự kiến: y = 1,5x – 1 và y = 0,5x + 3 * Bước 3: Báo cáo Các cặp đường thẳng song song là : kết quả: y = 1,5x + 2 và y = 1,5x – 1 + HS đứng tại chỗ báo y = x + 2 và y = x – 3 cáo. y = 0,5x – 3 và y = 0,5x + 3 *Bước 4: Đánh giá kết quả: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức 4. Hoạt động 4: Vận dụng Mục tiêu: HS vận dụng linh hoạt kiến thức đã học vào làm bài tập và chủ động làm các bài tập về nhà để củng cố kiến thức đã học. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập: * Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ. m2 1 3 d1 / / d2 m 2 GV: Cho hs làm bài tập sau: 2 m 4 m 2 Bài tập: Cho hai đường thẳng m 2 2 m 2 m 2 d1 : y m 1 x m ; d2 : y 3x 2 Tìm m để d1 / / d2 GV: Gọi 1 hs lên bảng thực hiện. HS: Lên bảng thực hiện hs còn lại làm tại chỗ nhận xét. *Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - HS thực hiện cá nhân, cặp đôi Dự kiến: * Bước 3: Báo cáo kết quả: + HS đứng tại chỗ báo cáo. *Bước 4: Đánh giá kết quả: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức * Hướng dẫn tự học ở nhà - Ôn lại kiến thức đã học, xem lại các bài tập đã sữa. - BTVN: 24,25,26 trang 55 (sgk) 12 Ký duyệt (Tuần 11) Châu Thới, ngày 21 tháng 10 năm2023 GVBM Tổ Trưởng Kiều Vủ Linh Trương Thanh Ne
Tài liệu đính kèm: