Trường THCS Ngô Quang Nhã Họ và tên giáo viên: Kiều Vủ Linh Tổ: Toán – Tin – CN 8 Tên bài dạy: LUYỆN TẬP Môn học/Hoạt động giáo dục: Đại số: lớp 9A1 Thời gian thực hiện: 01 tiết (Tiết 23) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - HS được củng cố điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b (a 0 ) và y = a’x + b’(a’ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: NL tư duy, tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tính toán, hợp tác. NL sử dụng ngôn ngữ toán học, khả năng suy diễn, lập luận toán học, làm việc nhóm. - Năng lực chuyên biệt: : NL sử dụng kí hiệu, NL sử dụng các công cụ: công cụ vẽ. 3. Về phẩm chất: - Phẩm chất chăm chỉ: Cá nhân hoạt động tích cực, chủ động trong việc giải quyết vấn đề, đọc để thu thập thông tin ở SGK hoặc tranh ảnh, liên hệ thực tế. - Phẩm chất trung thực: Báo cáo đúng kết quả của mình, nhận xét, đánh giá khách quan, chính xác, không gian lận trong học tập. - Phẩm chất trách nhiệm: Tham gia tích cực các hoạt động nhóm, hoàn thành công việc nhóm hoặc giáo viên giao cho. - Bồi dưỡng hứng thú học tập, ý thức làm việc tập thể, ý thức tìm tòi, khám phá và linh hoạt; độc lập, tự tin và tự chủ. II. Thiết bị dạy học và học liệu Giáo viên: Kế hoạch bài dạy, SGK, thước, phấn màu, bảng phụ. Học sinh: Đọc trước bài, SGK, đồ dùng học tập. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Mở đầu Mục tiêu: Kiểm tra bài cũ và giới thiệu tiết học tiếp theo. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm HS lắng nghe trả lời * Bước 1: Chuyển giao HS vận dụng kiến thức để trả câu hỏi của GV nhiệm vụ. Gv: lời câu hỏi GV đưa ra. Nêu kết luận về hai đường 2 thẳng song song và hai đường thẳng cắt nhau? Sửa bài tập 21/sgk.tr54 - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + HS tiếp nhận, tiến hành hoạt động nhóm + GV quan sát, hướng dẫn HS - Bước 3: Báo cáo, thảo luận + HS trình bày kết quả + Hs nêu dự đoán + GV nhận xét. - Bước 4: Kết luận, nhận định + HS nhận xét + GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 3. Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: HS vẽ thành thạo được đồ thị hàm số y ax b a 0 , xác định được tọa độ giao điểm của hai đồ thị. Tính được chu vi tam giác, diện tích tam giác tạo bởi 2 đường thẳng và trục hoành. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập * Bước 1: Chuyển giao Bài tập 22/sgk.tr55: nhiệm vụ. a) Đồ thị hàm số y = ax + 3 song Gv: Y/c HS làm bài tập sau: 22, 23, 24, 25 Trang song với đường thẳng y = - 2x a = 55 - 2 - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ b) Ta thay x = 2 và y = 7 vào công + HS tiếp nhận, tiến thức hàm số y = ax + 3 ta có : hành hoạt động nhóm + GV quan sát, hướng 7 = a. 2 +3 dẫn HS - 2a = - 4 a = 2 - Bước 3: Báo cáo, thảo luận Hàm số đó là y = 2x + 3 + HS trình bày kết quả Bài tập 23/sgk.tr55: 3 + Hs nêu dự đoán a) Đồ thi hàm số y = 2x + b cắt trục + GV nhận xét. tung tại điểm có tung độ bằng -3, - Bước 4: Kết luận, nhận định vậy tung độ gốc b = -3. + HS nhận xét b) Vì đồ thị hàm số đi qua điểm A(1; + GV nhận xét, đánh giá và chốt kiến thức. 5) nên ta thay x = 1; y = 5 vào hàm số y = 2x + b => 5 = 2.1 + b => b = 3 Bài tập 24/sgk.tr 55: Gọi 2 đ.thg đề bài cho là (d) và (d’). a)(d) và (d’) cắt nhau khi 2m 1 2 m 0,5 2m 1 0 m 0,5 m 0,5 m 0,5 b)(d) // (d’) k 3 k 3 m 0,5 m 0,5 m 0,5 c)(d) (d’) k 3 k 3 m 0,5 Bài tập 25/sgk.tr 55: a) Vẽ đồ thị: y b) Thay y = 3 y = - x +2 2 2 y = x +2 1 vào hàm số 3 M N 2 1 y = x + 2 x 3 x' -3 -1,5 O 2 4 3 ta được x = - 3 y' 3 =>Toạ độ 2 điểm M(- 3 ;1) 2 * Thay y = 1 vào hàm số y = - 3 x + 2 4 2 ta được x = 2 => N( 2 ;1) 3 3 4. Hoạt động 4: Vận dụng Mục tiêu: Hs nắm được cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b có các hệ số chứa căn thức. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập 19 * Bước 1: Chuyển giao Tr51(sgk) nhiệm vụ. Gv: Y/c HS nêu; Câu 1: Nêu điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b và y = a’x + b’ cắt nhau, song song, trùng nhau - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + HS tiếp nhận, tiến hành hoạt động nhóm + GV quan sát, hướng dẫn HS - Bước 3: Báo cáo, thảo luận + HS trình bày kết quả + Hs nêu dự đoán + GV nhận xét. - Bước 4: Kết luận, nhận định + HS nhận xét + GV nhận xét, đánh giá và chốt kiến thức. * Hướng dẫn tự học ở nhà - Ôn lại kiến thức đã học, xem lại các bài tập đã sữa. Trường THCS Ngô Quang Nhã Họ và tên giáo viên: Kiều Vủ Linh Tổ: Toán – Tin – CN 8 Tên bài dạy: Bài 5. HỆ SỐ GÓC CỦA HAI ĐƯỜNG THẲNG y = ax + b (a ≠ 0) Môn học/Hoạt động giáo dục: Đại số: lớp 9A1 Thời gian thực hiện: 01 tiết (Tiết 24) 5 I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Phát biểu được khái niệm góc tạo bởi đường thẳng y = ax+b và trục Ox, khái niệm hệ số góc của đường thẳng y = ax+b. - Xác định được hệ số góc của đường thẳng liên quan mật thiết với góc tạo bởi đường thẳng đó và trục Ox. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: NL tư duy, tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tính toán, hợp tác. - Năng lực chuyên biệt: : NL sử dụng kí hiệu, NL sử dụng các công cụ: công cụ vẽ. 3. Về phẩm chất: - Phẩm chất chăm chỉ: Cá nhân hoạt động tích cực, chủ động trong việc giải quyết vấn đề, đọc để thu thập thông tin ở SGK hoặc tranh ảnh, liên hệ thực tế. - Phẩm chất trung thực: Báo cáo đúng kết quả của mình, nhận xét, đánh giá khách quan, chính xác, không gian lận trong học tập. - Phẩm chất trách nhiệm: Tham gia tích cực các hoạt động nhóm, hoàn thành công việc nhóm hoặc giáo viên giao cho. - Bồi dưỡng hứng thú học tập, ý thức làm việc tập thể, ý thức tìm tòi, khám phá và linh hoạt; độc lập, tự tin và tự chủ. II. Thiết bị dạy học và học liệu Giáo viên: Kế hoạch bài dạy, SGK, thước, phấn màu, bảng phụ. Học sinh: Đọc trước bài, SGK, đồ dùng học tập. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Mở đầu Mục tiêu: Kiểm tra bài cũ và giới thiệu tiết học tiếp theo. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Kiểm tra bài cũ và giới - Bước 1: Chuyển giao Nhận xét: Hai đường thẳng thiệu bài mới. nhiệm vụ trên song song với nhau vì có GV: Đưa ra bài tập: a = a’ và b khác b’ Vẽ trên cùng một mặt phẳng toạ độ đồ thị hai hàm số y 0,5x 2 và y 0,5x 1 Nêu nhận xét về hai đường thẳng này? *Bước2. Thực hiện nhiệm vụ - HS suy nghĩ trả lời câu 6 hỏi - GV lắng nghe * Dự kiến sản phẩm: * Bước 3. Báo cáo kết quả - Hs trả lời *Bước 4. Đánh giá kết quả - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 2.1. Khái niệm hệ số góc của đường thẳng y ax b a 0 - Mục tiêu: HS quan sát hình vẽ và trả lời được mối quan hệ giữa hệ số a và góc tạo bởi đồ thị hàm số với chiều dương của trục hoành. Phát biểu được khái niệm hệ số góc của đường thẳng. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm 1. Khái niệm hệ - Bước 1: Chuyển giao 1. Khái niệm hệ số góc của số góc của nhiệm vụ đường thẳng y = ax + b (a 0) đường thẳng y = a) Góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b (a 0) Gv dựa vào hình vẽ 10 sgk ax + b và trục Ox: để xây dựng khái niệm hệ y y số góc của đường thẳng y = y =ax +b T a < 0 ax + b. a > 0 T GV: Cho HS đọc nội dung y =ax +b x x SGK. HS: Tìm hiểu và thảo x' x' A O O A luận y' y' GV: Giới thiệu, minh họa a) b) khái niệm : Góc tạo bởi b) Hệ số góc: đường thẳng y = ax + b và Các đường thẳng có cùng hệ số trục Ox a (a là hệ số của x) thì tạo với H: Nhận xét mối quan hệ trục Ox các góc bằng nhau giữa hệ số a với góc tạo bởi y các đường thẳng và trục Ox y ? 2 2 GV nhấn mạnh: y = -0,5x +2 3 2 x x' 1 2 3 x x' 1 -4 -2 -1 O O 1 2 4 y = 0,5 x +2 y = -x +2 y = -2x +2 y' y = x +2 y = 2x +2 y' a) b) 7 + a > 0 thì góc α là góc nhọn + a < 0 thì góc α là góc tù Hỏi: Nhận xét gì về hệ số a của các đường thẳng trên ?1 với các góc tạo bởi chúng với trục Ox? GV: Cho HS làm ?1 theo 3 a) 1 2 3 và 0,5 < 1 < 2 nhóm trong thời gian 5 phút b) 1 2 3 và -2 < -1 < -0,5 *Bước2. Thực hiện nhiệm vụ - HS suy nghĩ trả lời câu hỏi - GV lắng nghe * Dự kiến sản phẩm: * Chú ý : (sgk.tr57) * Bước 3. Báo cáo kết quả - Hs trả lời *Bước 4. Đánh giá kết quả - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá 2.2 ví dụ - Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức đã học vào ví dụ, xác định được tọa độ giao điểm của đồ thị với hai trục tọa độ, xác định được tam giác OAB vuông tại O, sử dụng được tỉ số lượng giác tìm hệ số góc. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm 2. Ví dụ: - Bước 1: Chuyển giao 2. Ví dụ: nhiệm vụ a) Cho x = 0 thì y = 2, ta được GV Cho HS tìm hiểu nội A(0;2) 2 dung ví dụ 1/SGK và Cho y = 0 thì x = , ta được B( hướng dẫn trả lời các câu 3 2 hỏi: ;0) + Vẽ đồ thị 3 + Xác định góc α đường Vẽ đường thẳng qua 2 điểm A và B, thẳng y = 3x + 2 và trục ta được đồ thị của hàm số y = 3x + 2. Ox + Xác định độ dài OA, OB. + Từ đó tính α theo tan α 8 = OA y OB 2 A HS: Trả lời câu hỏi GV: Nêu cách tính góc α 1 qua ví dụ trên: Tính trực B - 2 - 2/3-1 1 2 x tiếp góc α hợp bởi - 1 2 + đ.thẳng y = ax + b và x 3 trục Ox khi a > 0 = Yêu cầu HS về nhà y nghiên cứu ví dụ 2 b) Xét VOAB, ta có: *Bước2. Thực hiện OA 2 tan 3 nhiệm vụ OB 2 - HS suy nghĩ trả lời câu 3 hỏi (3 chính là hệ số góc của đường thẳng y = 3x + 2) - GV lắng nghe 71034' * Dự kiến sản phẩm: * Bước 3. Báo cáo kết quả - Hs trả lời *Bước 4. Đánh giá kết quả - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá 3. Hoạt động 3: Luyện tập Mục đích : Học sinh biết tìm hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a 0) Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập 27,28 / 58 BT 27 (Sgk-58) (sgk) - Bước 1: Chuyển giao a) Đồ thị của h/s: y = ax + 3 đi qua nhiệm vụ điểm A(2;6) nghĩa là x = 2 thì y = 6. GV: Chia lớp thành hai Thay x = 2; y = 6 vào y = ax + 3 nhóm 5 phút làm bài tập được: 27,28, 29/58 (sgk) 6 = a.2 + 3 a = 1,5. *Bước2. Thực hiện b) Vẽ đồ thị h/s: y = 1,5x + 3. Đồ thị nhiệm vụ của h/s y = 1,5x + 3 là đường thẳng - HS hoạt động theo qua A(0;3) và B(-2;0). nhóm. * Dự kiến sản phẩm: * Bước 3. Báo cáo kết 9 y f(x)=3x/2+3 quả 6 5 4 - Hs trả lời 3 A 2 *Bước 4. Đánh giá kết B 1 x -6 -5 -4 -3 -2 -1 O 1 2 3 4 5 6 7 8 9 -1 quả -2 -3 -4 - Học sinh nhận xét, bổ -5 -6 -7 sung, đánh giá -8 - Giáo viên nhận xét, Bài tập 28 đánh giá a) Cho x=0 thì y=3 ta được điểm A(0;3) Cho y=0 thì x= 3 ta được điểm 2 B( 3 ;0) ta có đồ thị hàm số 2 b) Gọi góc tạo bởi đường thẳng y 2x 3 và trục Ox là . Ta có: ·ABx . Xét tam giác vuông OAB ta có : OA 3 tanOBA 2 OB 3 2 O· BA 63026' Bài tập 29: Giải Xác định hàm số y=ax+b (1) với a) a=2; đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 1,5 tức là nó cắt trục hoành tại điểm có tạo độ là B(1,5; 0). Thay a=2; x=1,5; y=0 vào (1) ta có: 0 =2.1,5+b => b= -3 Vậy đồ thị của hàm số là y 2x 3 b) a=3 và đồ thị hàm số đi qua điểm A(2;2) ta có 2=3.2+b=>b=- 4 Vậy đồ thị của hàm số là y=3x-4 c) Đồ thị hàm số song song với 10 đường thẳng y= 3 x nên a = 3 và đi qua điểm B(1; 3 +5) nên ta có 3 +5 = 3 .1 +b => b= 5 Vậy đồ thị của hàm số là y= 3 x+5 4. Hoạt động 4: Vận dụng - Mục tiêu: - HS chủ động làm các bài tập về nhà để củng cố kiến thức đã học. - HS chuẩn bị bài mới giúp tiếp thu tri thức sẽ học trong buổi sau. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bài tập - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ Gv: Cho HS làm Bài tập: Cho đường thẳng (d): y = 3x + 1. Bài tập: Viết phương trình đường thẳng Cho đường thẳng (d): y (d’) đi qua A(1;5) và song song với = 3x + 1. Viết phương (d). trình đường thẳng (d’) đi qua A(1;5) và song Giải: song với (d). Vì (d’) // (d) : y = 3x +1 nên phương GV: gọi 1 hs lên bảng trình (d’) có dạng: y = 3x + b (với thực hiện. b 1) *Bước2. Thực hiện Mặt khác (d’) đi qua A(1;5) nên: nhiệm vụ yA 3xA b 5 3.1 b b 2 - HS hoạt động theo Vậy phương trình đường thẳng (d’) nhóm. là: y = 3x + 2 * Dự kiến sản phẩm: * Bước 3. Báo cáo kết quả - Hs trả lời *Bước 4. Đánh giá kết quả - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá * Hướng dẫn tự học ở nhà + Ghi nhớ mối liên quan giữa hệ số a và +Biết tính góc bằng máy tính bỏ túi ,làm các bài tập ở nhà: 29, 30 sgk + Chuẩn bị tiết ôn tập 11 Ký duyệt (Tuần 12) Châu Thới, ngày 21 tháng 10 năm2023 GVBM Tổ Trưởng Kiều Vủ Linh Trương Thanh Ne
Tài liệu đính kèm: