Giáo án Tự chọn Ngữ văn 9 - Tiết 13: Rèn kĩ năng nhận diện kiểu bài nghị luận xã hội (Nghị luận về 1 sự việc, hiện tưởng đời sống và nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí) - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 3/01 /2021 Tiết: 13 Tuần: 19
 RÈN KĨ NĂNG NHẬN DIỆN KIỂU BÀI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
 (NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG 
 VÀ NGHỊ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ)
 I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức:
 Củng cố hệ thống hóa, khắc sâu kiến thức về nghị luận xã hội.
 2. Kĩ năng:
 Rèn kĩ năng phân tích đề, kĩ năng viết đoạn văn, 
 3. Thái độ:
 Tự giác, tích cực trong học tập .
 II. Chuẩn bị
 1. Thầy : Chuẩn bị bài
 2. Trò: Ôn lại kiến thức.
 III. Các bước lên lớp.
 1. Ổn định tổ chức lớp 
 2. Kiểm tra bài cũ: (Không)
 3. Nội dung bài mới:
Hoạt động 1 I. Nghị luận về một sự việc, 
 hiện tượng đời sống.
H? Thế nào là bài văn nghị - HS nhớ lại và nêu 1. Khái niệm
luận về một sự việc, hiện - Nghị luận về một sự việc, hiện 
tượng đời sống? tượng đời sống là bàn về một sự 
 việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với 
 đời sống xã hội, có vần đề đáng 
H? Những yêu cầu về nội - HS nêu: suy nghĩ.
dung và hình thức của kiểu - Về nội dung:
bài NL? + Phải nêu được sự việc, hiện 
 tượng có vấn đề.
 + Phân tích từng mặt và bày tỏ thái 
 độ, ý kiến của người viết đối với 
 điều đó.
 - Hình thức: Bố cục rành mạch. 
 Chứng cú xác thực, lí lẽ xác đáng, 
 phải có chính kiến riêng khi bàn 
H? Những phương pháp luận.
chung, cách làm kiểu bài II. Cách làm bài văn nghị luận vè 
nghị luận này? - HS trao đổi, TL: một sự việc, hiện tượng đời sống.
 Gồm 4 bước: 1. Tìm hiểu đề, tìm ý:
 + Tìm hiểu đề, tìm ý: - Tìm hiểu đề: Tìm hiểu ý nghĩa 
 của sự việc, liên tuwongr đến cuộc 
 1 sống để phát hiện ra vấn đề mọi 
 người quan tâm.
 - Tìm ý:
 + Nắm vững các chi tiết cơ bản của 
 sự việc, hiện tượng.
 + Tìm thêm một vài sự việc, hiện 
 tượng tương tự hoặc trái ngược.
 + Phân chi vấn đề thành từng mặt 
 để phân tích, giảng giải, bày tỏ ý 
 kiến.
 2. Dàn ý
H? Bố cục của bài văn? Yêu + Dàn ý Mở bài: Giới thiệu khái quát sự 
cầu cụ thể từng phần? việc, hiện tượng.
 Thân bài: 
 - Tóm tắt sự việc, hiện tượng.
 - Lần lượt phân tích từng mặt cửa 
 vấn đề.
 - Kết bài: Tổng hợp sự phân tích để 
 rút ra kết luận.
Hoạt động 2 II. Kiểu bài nghị luận về một 
 vấn đề tư tưởng, đạo lí.
H? Thế nào là bài văn nghị - HS nêu 1. Khái niệm
luận về một vấn đề tư tưởng - Đặc điểm kiểu bài:
đạo lí?
H? Những yêu cầu về nội - HS trình bày: - Yêu cầu về nội dung và hình thức
dung và hình thức của kiểu 
bài nghị luận về một vấn đề 2. Dạng nghị luận về một tư 
tư tưởng đạo lí? tưởng, đạo lí
 Đề tài thường gặp 
H? Nêu một số dạng bài TL: - Lí tưởng, mục đích sống, mục 
thường gặp về một vấn đề tư -Về nhận thức (lí tưởng, đích học tập...
tưởng đạo lí? mục đích sống, mục đích - Lòng yêu nước, lòng nhân ái, 
 học tập...). lòng vị tha, lòng bao dung, lòng độ 
 - Về tâm hồn, tính cách lượng; tính trung thực, tính cương 
 (lòng yêu nước, lòng nhân quyết, tính hoà nhã, tính khiêm tốn, 
 ái, lòng vị tha, lòng bao tính ích kỉ...
 dung, lòng độ lượng; tính - Tình mẫu tử, tình anh em..
 trung thực, tính cương - Tình đồng bào, tình thầy trò, tình 
 quyết, tính hoà nhã, tính bạn, tình yêu quê hương đất nước.
 khiêm tốn, tính ích kỉ...).
 -Về quan hệ gia đình (tình 
 mẫu tử, tình anh em...).
 -Về quan hệ xã hội (tình 
 2 đồng bào, tình thầy trò, 
 tình bạn, tình yêu quê 
 hương đất nước...
H? Bố cục của bài nghị luận - HS trao đổi, TL: 3. Dàn bài:
về một vấn đè tư tưởng, đạo - Mở bài:Nêu được tính cấp thiết 
lí. của vấn đề cần nghị luận.
 - Thân bài:
 + Giải thích để chỉ ra vấn đề cấn nghị 
 luận là gì?
 + Nêu quan điểm của mình về vấn đề 
 nghị luận.
 + Bàn bạc và bày tỏ ý kiến của người 
 viết đối với vấn đề.
 + Phương hướng bản thân của người 
 viết
 - Kết bài:
 + Tóm lược nội dung đã trình bày.
 + Nêu suy nghĩ về tầm quan trọng của 
 vấn đề đã nghị luận.
 + Đưa ra thông điệp hay lời khuyên 
 cho mọi người.
H? Em hãy tự nghĩ ra 1 đề - HS thay phiên nhau nêu. 4. Đề văn nghị luận về một vấn đề 
văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí.
tư tưởng đạo lí? Đề 1: Suy nghĩ của em về câu tục ngữ 
 “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
 Đề 2: Tục ngữ Việt Nam có câu
 “ Đói cho sạch, rách cho thơm”
 Câu tục ngữ trên gợi cho em suy 
 nghĩ điều gì?
 4. Củng cố.
 Hệ thống hóa các kiến thức đã học
 5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà: 
 - Nắm nội dung bài học.
 - Viết bài văn hoàn chỉnh
 IV. Rút kinh nghiệm:
 Kí duyệt của tổ chuyên môn
 3
 Đinh Thu Trang