Giáo án Tự chọn Ngữ văn Lớp 9 - Tuần 12, Tiết 10: Hệ thống hóa các kiến thức Văn bản nhật dụng, văn bản trung đại - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn 17/11/2020 
 Tuần 12
 Tiết 10HỆ THỐNG HÓA CÁC KIẾN THỨC:
 VĂN BẢN NHẬT DỤNG; VĂN BẢN TRUNG ĐẠI
 I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 Kiến thức: 
 - Nắm vững nội dung và nghệ thuật về Truyện Kiều, Truyện Lục Vân Tiên và các tác 
 phẩm VB trung đại khác. (trong chương trình Văn 9). Biết trình bày cảm nhận nội dung, nghệ 
 thuật 1 đoạn thơ.
 - Ôn tập kiến thức phần văn bản nhật dụng: Tên văn bản, tác giả, thể loại, nội dung cơ 
 bản, nghệ thuật.
 Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc – hiểu trong văn tự sự; tìm hiểu nội dung văn bản tự sự.
 Thái độ: trân trọng tác phẩm và nhà thơ.
 2. Phẩm chất năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu văn bản.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 II. Chuẩn bị:
 - Giáo viên: Giáo án - Sgk và sgv, chuẩn kiến thức. 
 - Học sinh: Chuẩn bị bài trước.
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp (1 phút): Kiểm tra sĩ số.
 2. Kiểm tra bài cũ: Không.
 3. Bài mới: 
Cách thức tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của giáo viên
Hoạt động 1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: Khởi động (2 phút)
 Giúp HS tạo tâm thế sẵn sàng để đến với nội dung bài học.
Nội dung: Lời dẫn vào bài mới.
Hoạt động 2: Tìm tòi, tiếp nhận kiến thức: ( 12 phút)
Mục đích: Nắm vững nội dung và nghệ thuật về Truyện Kiều, Truyện Lục Vân Tiên và các tác phẩm 
VB trung đại khác. (trong chương trình Văn 9). Biết trình bày cảm nhận nội dung, nghệ thuật 1 đoạn 
thơ. Ôn tập kiến thức phần văn bản nhật dụng: Tên văn bản, tác giả, thể loại, nội dung cơ bản, nghệ 
thuật.
* Kiến thức 1: HDHS ôn lại I. VĂN BẢN NHẬT DỤNG.
các phần kiến thức - Hs theo dõi và hệ 1. Phong cách Hồ Chí Minh. (Lê 
* Mục đích: Giúp HS ôn nhớ thống hóa kiến thức. Anh Trà) 
kiến thức. 2. Đấu tranh cho một thế giới hoà 
 bình (Gác - xi - a Mác két)
 3. Tuyên bố thế giới về sự sống 
 còn, quyền được bảo vệ và phát 
 triển của trẻ em
 II. TRUYỆN TRUNG ĐẠI:
 1. Chuyện người con gái Nam 
 Xương (Nguyễn Dữ)
 2. Hoàng Lê nhất thống chí (Ngô 
 gia văn phái)
 3. Truyện Kiều (Nguyễn Du)
 4. Truyên Lục Vân Tiên (Nguyễn 
 Đình Chiểu)
 * VĂN BẢN NHẬT DỤNG
Tác phẩm (xuất xứ Tác giả Nội dung Nghệ thuật + chủ đề)
1 Phong cách HCM
Xuất xứ: Phong cách - Kết hợp đan xen giữa thuyết minh 
 - Vẻ đẹp của phong cách 
Hồ Chí Minh là một với kể chuyện và bình luận.
 HCM là sự kết hợp hài 
phần bài viết “Phong - Dẫn chứng được chọn lọc 
 - Lê Anh Trà hòa giữa truyền thống văn 
cách Hồ Chí Minh - Lập luận chặt chẽ , sắc bén
 (1927-1999) hóa dân tộc và tinh hoa 
cái vĩ đại gắn với cái - Sử dụng hình ảnh nghệ thuật đối 
 - Quê Quảng nhân loại , giữa thanh cao 
giản dị” của tác giả lập: vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần 
 Ngãi và giản dị. Từ đây để 
Lê Anh Trà, trích gũi, 
 - Ôn từng là chúng ta càng thêm kính 
trong cuốn Hồ Chí - Các biện pháp liệt kê , so sánh
 viện trưởng yêu Bác , học tập theo tấm 
Minh và văn hóa - VB thuyết minh mang tính cập 
 Viện văn hóa gương Bác 
Việt Nam (Viện Văn nhật giàu chất văn.
 thông tin - Thái độ thán phục và tự 
hóa xuất bản, Hà Nội - VB mang tính thời sự trong xu thế 
 hòa của tác giả.
1990). hội nhập kinh tế, văn hóa nước ta 
 Chủ đề: Lối sống với cộng đồng thế giới.
giản dị của Bác Hồ
2 Đấu tranh cho 1 - Mác-két 
 - Nguy cơ chiến tranh 
thế giới hòa bình. (1928- 2014)
 đang đe doạ toàn thể loài - Bố cục chặt chẽ , rõ ràng .
Xuất xứ: 8/1986, - Nhà văn Cô-
 người và sự sống trên trái - Cách lập luận chặt chẽ , sắc bén 
trích từ bản tham lôm-bi-a.
 đất. dựa trên luận cứ tiêu biểu , xác thực
luận của ông tại Mê- - Giải thưởng 
 - Đấu tranh cho hoà bình, - Giọng văn nhiệt tình lôi cuốn
hi-cô. Nô-ben về 
 ngăn chặn và xoá bỏ nguy - Kết hợp giữa phương thức NL + 
Chủ đề: chống chiến văn học 
 cơ chiến tranh hạt nhân là TM
tranh và bảo vệ hòa (1982)
 nhiệm vụ thiết thân và cấp - Sử dụng phép so sánh , điệp ngữ , 
bình. - Tiểu thuyết 
 bách của toàn thể loài liệt kê thích hợp , có hiệu quả
 “Trăm năm cô 
 người.
 đơn” (1967)
3 Tuyên bố thế giới 
về sự sống còn, 
quyền được bảo vệ - Bảo vệ quyền lợi, chăm 
và phát triển của trẻ lo đến sự phát triển của trẻ 
 - Nghị luận chính trị - xã hội mạch 
em. em là một trong những 
 lạc rõ ràng .
Xuất xứ: tại Hội nghị vấn đề quan trọng, cấp 
 - Liên kết logic , kết cấu chặt chẽ .
cấp cao thế giới về bách có ý nghĩa toàn cầu.
 - Luận cứ đầy đủ và toàn diện.
trẻ em (New York - Cam kết thực hiện những 
 - Phương pháp nêu số liệu và phân 
30/9/1990) nhiệm vụ có tính toàn diện 
 tích khoa học
 Chủ đề : Sự sống vì sự sống còn, phát triển 
 - Lời văn dứt khoát
còn và quyền được của trẻ em, vì sự tương lai 
bảo vệ và phát triển của toàn nhân loại.
của trẻ em (quyền trẻ 
em)
 * II. TRUYỆN TRUNG ĐẠI:
 Tên văn bản Tác giả Nội dung chính Đặc sắc nghệ thuật
 Phẩm chất tốt đẹp và số Khắc hoạ quá trình tâm lí 
 Chuyện người 
 phận oan trái của người và tính cách nhân vật, 
 con gái Nam Nguyễn Dữ
 phụ nữ Việt Nam dưới nghệ thuật kể chuyện 
 Xương
 chế độ phong kiến sinh động, hấp dẫn
 Chuyện cũ 
 Phạm Đình Cuộc sống xa hoa của vua Nghệ thuật viết tuỳ bút 
trong phủ chúa 
 Hổ chúa, quan lại phong kiến chân thực, hấp dẫn
 Trịnh Vẻ đẹp hào hùng của 
 người anh hùng dân tộc 
 Nguyễn Huệ trong chiến 
 Lối văn trần thuật đặc sắc 
Hoàng Lê nhất Ngô gia văn công đại phá quân Thanh, 
 kết hợp với miêu tả chân 
 thống chí phái sự thảm bại của bọn xâm 
 thực, sinh động
 lược và số phận bi thảm 
 của lũ vua quan phản 
 nước, hại dân.
 Cảm hứng nhân văn, nhân Bút pháp nghệ thuật ước 
 đạo, sự trân trọng sắc đẹp, lệ, nghệ thuật miêu tả và 
Truyện Kiều Nguyễn Du
 tài năng, phẩm cách con khắc hoạ hình tượng đặc 
 người sắc
 Khát vọng cứu đời, giúp Ngôn ngữ mộc mạc, bình 
 Truyện Lục Nguyễn Đình 
 người, ca ngợi tinh thần dị, lối kể chuyện tự 
 Vân Tiên Chiểu
 trọng nghĩa, khinh tài nhiên, sinh động
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 10 phút 
 - Xem lại bài.
 - Hoàn chỉnh bài để Tiết tự chọn sao trình bày trước lớp.
 - Sưu tầm thêm một số đề bài và cách làm tương tự.
 IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề, bài học
 - GV dự kiến một số câu hỏi, bài tập và tổ chức cho HS tự đánh giá kết quả 
 học tập của bản thân và của bạn: 
 - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học: 
 V. Rút kinh nghiệm:
 Trình kí Tuần 12
 ngày 18/11/2020 
 - ND:
 - PP:
 PHT: Hồ văn Khởi