Giáo án Tự chọn Ngữ văn Lớp 9 - Tuần 24, Bài: Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (Hoặc đoạn trích) - Năm học 2020-2021

 Tên bài dạy: RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TÌM HIỂU ĐỀ, TÌM Ý, LẬP DÀN Ý
 CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
 Thời gian thực hiện: 1 tiết (Tuần: 24)
 I. Mục tiêu
 1. Kiến thức: Những yêu cầu đối với bài văn nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn 
 trích. Cách tạo lập văn bản nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích.
 2. Năng lực:
 a. Năng lực chung: năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực làm việc nhóm.
 b. Năng lực chuyên biệt: Đọc hiểu VB: nhận diện được bài văn nghị luận về tác 
 phẩm truyện hoặc đoạn trích và kĩ năng làm bài nghị luận thuộc dạng này. Đưa ra những 
 nhận xét đánh giá về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích đã học trong chương trình.
 3. Phẩm chất: Chăm học, nhận diện kiểu bàinghị luận về một tác phẩm truyện hoặc 
 một đoạn trích.
 II. Thiết bị dạy học và học liệu
 1. Chuẩn bị của giáo viên: Lập kế hoạch bài dạy, tài liệu, máy chiếu, phiếu học tập...
 2. Chuẩn bị của học sinh: Nghiên cứu bài học, chuẩn bị sản phẩm theo sự phân công 
 của giáo viên.
 III. Tiến trình dạy học (45 phút)
 1. Hoạt động 1: Mở đầu
 a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS. 
 b. Nội dung: HS đóng vai một phân cảnh. (Hoạt động cá nhân, HĐ chung cả lớp).
 c. Sản phẩm: Trình bày miệng 
 d. Tổ chức thực hiện
 Nam(Ông Hai): Đóng vai nhận vật kể lại cuộc sống của ông Hai nơi tản cư.
 GV bắt dẫn vào bài: Nhân vật Ông Hai có những biểu hiện gì đáng quý? Vì sao 
 em yêu mến ông?
 Dự kiến trả lời: 
 - Người nông dân thật thà, chất phác.
 - Lão nông có tình yêu làng quê tha thiết, mãnh liệt.
 Giáo viên: Đó là những nhận xét đánh giá về nhân vật trong truyện, vậy dựa trên cơ sở 
 nào ta có thể đánh giá về nhân vật trong truyện. Chúng ta sẽ tìm câu trả lời trong tiết học 
 hôm nay.
2. Hoạt động 2: Tìm tòi, tiếp nhận kiến thức
* Mục tiêu: Những yêu cầu đối với bài văn nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích. 
Cách tạo lập văn bản nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích.
 Tổ chức thực hiện Sản phẩm Nội dung
* GV chuyển giao nhiệm vụ I. Kiến thức cần nhớ
ĐVKT 1: HDHS Ôn tập tìm HS chú ý tiếp nhận - Nghị luận về tác phẩm truyện 
 nhiệm vụ và thực hiện, 
hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho (hoặc đoạn trích) là trình bày 
 bằng cách trao đổi, 
bài văn nghị luận về tác 
 thảo luận và trình bày. những nhận xét, đánh giá của 
phẩm truyện (hoặc đoạn * Dự kiến SP: mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề 
trích) hay nghệ thuật của một tác phẩm 
GV yêu cầu HS thảo luận - Nghị luận về tác cụ thể. 
nhóm với các câu hỏi sau: phẩm truyện (hoặc - Những nhận xét, đánh giá về 
 đoạn trích) là trình bày truyện phải xuất phát từ ý nghĩa Thế nào là nghị luận về tác những nhận xét, đánh của cốt truyện, tính cách, số phận 
phẩm truyện (hoặc đoạn trích) giá của mình về nhân của nhân vật và nghệ thuật trong 
 vật, sự kiện, chủ đề hay tác phẩm được người viết phát 
 nghệ thuật của một tác hiện và khái quát.
 phẩm cụ thể. - Các nhận xét, đánh giá về tác 
 - Những nhận xét, đánh phẩm truyện (hoặc đoạn trích) 
 giá về truyện phải xuất trong bài nghị luận phải rõ ràng, 
Khi nghị luận về tác phẩm phát từ ý nghĩa của cốt đúng đắn, có luận cứ và lập luận 
truyện (hoặc đoạn trích) cần truyện, tính cách, số thuyết phục.
trình bày những vấn đề gì? phận của nhân vật và - Bài nghị luận về tác phẩm truyện 
 nghệ thuật trong tác cần có bố cục mạch lạc, lời văn 
 phẩm được người viết chuẩn xác, gợi cảm.
 phát hiện và khái quát. II. Cách làm bài văn nghị luận 
Các yêu cầu khi nghị luận về 
 - Các nhận xét, đánh về tác phẩm truyện
tác phẩm truyện (hoặc đoạn 
 giá về tác phẩm truyện 1. Mở bài: Giới thiệu tác phẩm 
trích) cần trình bày những vấn (hoặc đoạn trích) trong 
đề gì? (tùy theo yêu cầu cụ thể của đề 
 bài nghị luận phải rõ bài) và nêu ý kiến đánh giá sơ bộ 
 ràng, đúng đắn, có luận của mình
 cứ và lập luận thuyết 
 2. Thân bài: Nêu các luận điểm 
 phục.
 chính về nội dung và nghệ thuật 
 - Bài nghị luận về tác 
 Cách làm bài văn nghị luận về của tác phẩm, có phân tích, chứng 
tác phẩm truyện cần đảm bảo phẩm truyện cần có bố minh bằng các luận cứ tiêu biểu 
yêu cầu gì về nội dung và hình cục mạch lạc, lời văn và xác thực
thức? chuẩn xác, gợi cảm.
 3. Kết bài: Nêu nhận định, đánh 
 gái chung của mình về tác phẩm 
 truyện
3. Hoạt động 3: Luyện tập
* Mục tiêu: Nhận diện một bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích); có kĩ 
năng là bài nghị luận dạng này. Đưa ra nhận xét, đánh giá về tác phẩm truyện (hoặc đoạn 
trích) đã học trong chương trình.
* GV chuyển giao nhiệm vụ II. Luyện tập
ĐVKT 2: HDHS Thực hành Đề: Lập dàn ý cho bài văn nghị 
tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý luận truyện ngắn Làng.
cho (hoặc đoạn trích) * Tìm hiểu đề
GV yêu cầu HS thảo luận - Thể loại: bài văn nghị luận về 
nhóm với các câu hỏi sau: HS chú ý tiếp nhận tác phẩm truyện 
Đề: Lập dàn ý cho bài văn nhiệm vụ và thực hiện, - Vấn đề nghị luận: nội dung và 
nghị luận truyện ngắn Làng. bằng cách trao đổi, nghệ thuật của tp truyện "Làng"
 thảo luận và trình bày. * Dàn ý
 * Dự kiến SP: 1. Mở bài: Giới thiệu khái quát về 
 * Tìm hiểu đề tác giả Kim Lân và truyện ngắn 
 - Thể loại: bài văn nghị Làng. Giới thiệu nhân vật ông 
Xác định yêu cầu của đề? luận về tác phẩm Hai- nhân vật chính
 truyện 2. Thân bài: - Vấn đề nghị luận: nội - Tình yêu làng, yêu nước của 
 dung và nghệ thuật của nhân vật ông Hai
 tp truyện "Làng" + Lúc ở nơi tản cư, ông thường 
 * Dàn ý xuyên nhớ và khoe về làng của 
 1. Mở bài: Giới thiệu mình
 khái quát về tác giả + Ông theo dõi tin tức kháng 
Dàn ý cho bài văn đảm bảo bố Kim Lân và truyện chiến: thấy giặc thua, ông vui 
cục như thế nào? ngắn Làng. Giới thiệu mừng
 nhân vật ông Hai- nhân - Nhân vật ông Hai trước tin đồn 
 vật chính làng chợ Dầu theo giặc
+ Xác định luận điểm 2. Thân bài: + Cảm thấy xấu hổ, đau đớn
 - Tình yêu làng, yêu + Không dám bước chân ra khỏi 
 nước của nhân vật ông nhà
 Hai. + Luôn sống trong cảm giác dằn 
 - Nhân vật ông Hai vặt, tội lỗi
 trước tin đồn làng chợ + Nỗi ám ảnh khiến ông luôn có 
 Dầu theo giặc cảm giác tủi nhục, đau xót
+ Tìm luận cứ và dẫn chứng - Tâm trạng ông Hai + Ông tâm sự với đứa con cũng 
cho dàn ý. khi nghe tin cải chính để giãi bày lòng mình
 3. Kết bài: Qua hình + Ông đấu tranh tư tưởng, giằng 
 tượng nhân vật ông xé giữa việc chọn theo làng hay 
 Hai, nhà văn ca ngợi chọn theo kháng chiến
 tình yêu quê hương đất - Tâm trạng ông Hai khi nghe tin 
 nước của người nông cải chính
 dân + Ông vui sướng, hạnh phúc 
 + Xây dựng thành như trút bỏ được gánh nặng trong 
 công nhân vật, tình lòng
 huống truyện độc đáo + Ông lại đi khoe với mọi người 
 + Khơi dậy trong về làng của mình
 lòng người đọc tình 3. Kết bài: Qua hình tượng nhân 
 yêu quê hương, đất vật ông Hai, nhà văn ca ngợi tình 
 nước yêu quê hương đất nước của 
 người nông dân
 + Xây dựng thành công nhân 
 vật, tình huống truyện độc đáo
 + Khơi dậy trong lòng người 
 đọc tình yêu quê hương, đất nước
 4. Hoạt động 4: Vận dụng
 a. Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã học về truyện để xác định luận điểm trong 
 bài nghị luận về tác phẩm truyện đã học.
 b. Nội dung: HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi của GV.
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện: 
 * Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS: Viết đoạn văn nghị luận về một vẻ đẹp của 
 nhân vật mà em yêu thích? * HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
 + Nghe yêu cầu.
 + Trình bày cá nhân.
 + Về nhà suy nghĩ trả lời.
 + Chuẩn bị: rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn nghị luận về tác phẩm truyện 
(hoặc đoạn trích)
 Trình kí 
 Tuần 24, ngày 24/02/2021 
 - ND,HT:
 - PP:
 PHT: Hồ Văn Khởi