Một số kinh nghiệm giúp xây dựng Trường học có môi trường nề nếp, văn hóa

 MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP XÂY DỰNG "TRƯỜNG HỌC CÓ MÔI 
 TRƯỜNG NỀ NẾP - VĂN HÓA"
 I. ĐẶT VẤN ĐỀ
 Hiện nay, mục tiêu chung của giáo dục phổ thông là nhằm phát triển toàn 
diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và 
nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh 
thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. 
 Muốn thực hiện được điều đó, tôi nhận thấy không phải chỉ đơn thuần là 
cung cấp tri thức cho các em mà ta phải tạo ra những thói quen, hành vi tốt khi 
vui chơi, học tập và sinh hoạt theo một chế độ sinh hoạt hợp lý, có khoa học và 
nề nếp ngay từ trên ghế nhà trường. 
 Từ thực trạng trên, bản thân là một giáo viên, tôi thấy mình cần phải có 
quyết tâm và trách nhiệm rất lớn trong công tác xây dựng và hình thành ý thức 
của các em tạo ra trường học nề nếp - môi trường học tập văn hóa. Trong năm 
học 2020 - 2021, tôi đã áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân và đạt hiệu 
quả ở đơn vị với đề tài một số kinh nghiệm giúp xây dựng “trường học có môi 
trường nề nếp - văn hóa" tại trường THCS Phong Thạnh Tây.
 II. NỘI DUNG
 1. Thực trạng
 1.1. Ưu điểm
 - Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm trong công tác giáo dục học sinh.
 - Có sự hợp tác của các bộ phận trong nhà trường để thực hiện các phong 
trào của học sinh.
 - Nhà trường đã tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến nội quy học sinh 
để các em nắm rõ.
 - Đa số học sinh có ý thức tốt.
 - Trường đã phát động các phong trào thi đua chào mừng các ngày lễ lớn: 
Đa số các chi đội tích cực học tập rèn luyện đạt thành tích cao.
 - Liên đội đã tham mưu tổ chức nhiều các hoạt động ngoại khóa cho học 
sinh. Qua đó các em đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm, kĩ năng sống.
 - Công tác hướng về cộng đồng được nhà trường quan tâm: Qua phát động 
các hoạt động các em rất biết chia sẻ với những hoàn cảnh các bạn còn khó khăn 
trong nhà trường.
 1.2. Hạn chế
 - Còn một phần học sinh chưa có ý thức tự giác thực hiện nội quy hoặc 
thực hiện một cách chống đối, làm khi có thầy cô nhắc nhở như: đi học muộn, 
nghỉ học không phép, sai đồng phục, sử dụng điện thoại trong trường, chưa chấp 
hành luật giao thông, ăn quà vặt trong lớp học, nói tục chửi bậy, 2
 - Một số em chưa có ý thức cao trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, tạo 
cảnh quan nhà trường, còn vứt rác bừa bãi không đúng quy định, còn bẻ cành, 
hái hoa trong vườn trường 
 - Một số chi đội chưa tích cực tham gia phong trào thi đua lập thành tích 
chào mừng các ngày lễ lớn trong năm học.
 - Một số học sinh còn nhút nhát, e dè khi tham gia các hoạt động ngoại 
khóa, không giám bộc lộ bản thân trước tập thể dẫn đến kĩ năng sống, kĩ năng 
giao tiếp còn hạn chế.
 - Một số em chưa biết đồng cảm, chia sẻ với bạn bè, còn thờ ơ lạnh nhạt 
với những khó khăn của bạn mình.
 2. Các giải pháp thực hiện
 2.1. Tổ chức tuyên truyền triển khai nội quy trường lớp, nghị quyết 
Liên đội, quy định về thi đua, kế hoạch các phong trào 
 - Phối hợp tổ chức cho học sinh học tập nội quy của nhà trường, quy định 
về phòng chống các tệ nạn xã hội, phòng chống cháy nổ với nhiều hình thức 
(trực tiếp, online qua các phần mềm Zalo, face book, ) và ở mọi thời điểm 
(sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội, giữa giờ ra chơi, ). 
 Ví dụ: 
 + Bản cam kết thực hiện tốt nội quy nhà trường, luật ATGT, không sử 
dụng, vận chuyển ma tuý, 
 + Lồng ghép các trò chơi phát thưởng nội dung xoay quanh nội dung cần 
được tuyên truyền.
 + Yêu cầu Đội viên sưu tầm các mẫu truyện liên quan nội dung hướng tới 
để kể trong buổi sinh hoạt dưới cờ.
 + Tham gia các cuộc thi trực tuyến: cuộc thi “an toàn giao thông cho nụ 
cười ngày mai”, cuộc thi tìm hiểu về pháp luật trực tiếp, cuộc thi trắc nghiệm 
“Chung tay phòng, chống dịch Covid – 19” trên mạng xã hội VCNet, .
 => Từ đó giúp học sinh nắm được nội dung cần được tuyên truyền không 
còn nhàm chán vì chỉ biết lắng nghe thầy cô triển khai. Mà nội dung được học 
sinh tiếp nhận thông qua các trò chơi, mẫu truyện ở nhiều hình thức và mọi thời 
điểm thích hợp.
 - Xây dựng nghị quyết riêng của Liên đội được trình bày và biểu quyết 
trong Đại hội Liên đội, quy chế khen thưởng kỉ luật Đội viên. Cụ thể đối với học 
sinh như: Không vô lễ với thầy cô, Không bỏ học, nghỉ học phải có lí do, 
không nói tục chửi bậy, đánh nhau gây mất đoàn kết, không sơn móng chân tay, 
nhuộm tóc khi đến trường, học và làm bài trước khi đến lớp, trong lớp chú ý 
nghe giảng, cấm không sử dụng điện thoại trong trường khi không có sự cho 
phép của giáo viên, không quay cóp bài trong giờ kiểm tra, không vi phạm luật 
giao thông, không tham gia các tệ nạn xã hội tất cả những nội dung trên được 
ghi điểm trừ cụ thể trong sổ thi đua của Liên đội nếu học sinh vi phạm. 3
 Ví dụ: Tham gia điều khiển xe máy sẽ bị xử lí kỉ luật hạ hạnh kiểm xuống 
mức trung bình, Với hình thức đó các em đã rút kinh nghiệm và hạn chế tối đa 
hiện tượng xảy ra.
 4
 2.2. Công tác tham mưu cấp trên
 - Bản thân tôi đã tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường xây dựng kế 
hoạch hoạt động riêng của Liên đội, bám sát chương trình công tác đội của Hội 
đồng đội thị xã Giá Rai, nhiệm vụ trọng tâm năm học của nhà trường, các chủ 
đề, chủ điểm trong từng tháng cụ thể để tổ chức các hoạt động linh hoạt, phong 
phú, hiệu quả.
 - Tham mưu với ban giám hiệu xây dựng khung cảnh khuôn viên nhà 
trường, khu vực sân chơi, bãi tập đảm bảo môi trường học đường “Sạch – xanh- 
đẹp - an toàn, thân thiện”, phong trào “Nhà vệ sinh là nơi sạch đẹp của trường 
em”. Từ đó học sinh biết yêu thích vẻ đẹp của thiên nhiên, chăm sóc cây xanh, 
biết làm đẹp từ thiên nhiên, tạo không gian hợp lý mang lại hiệu quả giáo dục 
cao.
 - Tham mưu với với Ban giám hiệu nhà trường để tổ chức các ngày lễ lớn: 
thu (làm lồng đèn, trang trí mâm ngũ quả, ), ngày 20/11 (Hoa điểm 10, văn 
nghệ, báo tường..), 22/12 (tổ Trung chức bóng đá, điền kinh, nhảy xa, ), 26/3 
(tổ chức các trò chơi dân gian, trồng cây, ), 30/4 và 1/5 (rung chuông vàng, hái 
hoa dân chủ), 15/05 (nghi thức đội, rung chuông vàng, hái hoa dân chủ) giúp 
các đội viên tham gia phong trào thi đua lập thành tích chào mừng các ngày lễ 
 5
lớn và từ tham gia các hoạt động tập thể dẫn đến hình thành kĩ năng sống, kĩ 
năng giao tiếp cho học sinh.
 2.3. Tổ chức thực hiện
 - Nêu gương đi đầu: bản thân tôi muốn học sinh tuân thủ nghiêm túc nội 
quy nhà trường thì bản thân phải là người phải tuân thủ nghiêm túc nội quy 
trước học sinh như: đi làm đúng giờ, mặc đúng trang phục nhà giáo, đầu tóc gọn 
gàng, giao tiếp thầy ra thầy, trò ra trò, thực hiện tốt giữ gìn vệ sinh trường lớp 
sạch - xanh - đẹp những cử chỉ, hành động, lời nói đẹp đó sẽ giúp các em nhìn 
thấy, làm theo, lâu dài sẽ hình thành nên thói quen tôn trọng quy định ở trường 
học, ở nơi công cộng, thể hiện mình là người có văn hóa, có nếp sống tốt và lành 
mạnh.
 - Liên đội phân công khu vực vệ sinh cụ thể từ đầu năm để trách hiện tượng 
ỉ lại giữa các chi đội, thuận tiện cho việc theo dõi, giám sát của tổng phụ trách, 
giáo viên chủ nhiệm và đội cờ đỏ Nhằm cho các em có thói quen vệ sinh 
trường lớp sạch sẽ, an toàn đảm bảo cho sức khỏe. 
 - Tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm, các hoạt động 
văn hoá – Văn nghệ - thể dục thể thao và kết hợp với trao đổi, trò chuyện với 
ban cán sự lớp để giúp các em học sinh nhút nhát, rụt rè tham gia phong trào: 
 + Tổ chức các buổi giao lưu như chống bạo lực học đường, bình đẳng giới, 
phòng chống tệ nạn xã hội Tạo được tinh thần dân chủ thực sự để từng cá nhân 
và tập thể lớp được đề xuất, được phản ánh được đóng góp ý kiến xây dựng nhà 
trường...Tổ chức các buổi giao lưu là điều kiện tốt nhất để học sinh bộc lộ tư 
tưởng, tình cảm, lẽ sống của mình. 
 + Tổ chức các hoạt động mang ý nghĩa giáo dục như: các cuộc thi (rung 
chuông vàng, vẽ tranh, văn nghệ, ngoại khóa, giáo dục kỹ năng sống cho học 
sinh, tìm hiểu luật ATGT, phòng chống ma túy,...) trong các giờ chào cờ, sinh 
hoạt đội, vừa là hoạt động vui chơi vừa có tính chất học tập vừa có tính chất 
giáo dục, giúp học sinh không nhàm chán, tẻ nhạt trong các buổi tuyên truyền. 
 => Từ việc tổ chức nhiều hoạt động học sinh học hỏi được nhiều qua thực 
tế, hình thành thói quen ứng xử có văn hoá cho học sinh: Ví dụ như thói quen 
gìn giữ vệ sinh trường lớp; tiết kiệm nguồn điện, nước; nói lời hay làm việc tốt. 
Bắt tay, chào hỏi, tặng hoa...lúc nào cho phù hợp... Đi lại, đứng ngồi, xưng hô, 
nói năng, để xe... sao cho có văn hóa. 
 - Tạo mối quan hệ hợp tác, cởi mở, chia sẻ kinh nghiệm giữa giáo viên và 
học sinh: Sự gần gũi thân thiện, sẵn sàng chia sẻ tháo gỡ những tình huống khó 
khăn tế nhị của học sinh mà không giám bày tỏ cùng ai, để là được điều này bản 
thân người giáo viên phải tạo được niền tin tưởng kính trọng trước học sinh, 
điều đó làm cho nhà trường thực sự là một tổ ấm thứ hai sau gia đình khiến các 
em yên tâm, tự tin bày tỏ một cách cởi mở, với sự giúp đỡ của thầy cô các em sẽ 
tránh được những cám dỗ của cuộc sống và mắc phải những sai lầm đáng tiếc.
 6
 - Hướng về cộng đồng: Hướng cho học sinh xây dựng cho bản thân một 
nếp sống văn hóa, khoa học, cân đối giữa việc học tập với việc khác: Dành thời 
gian quan tâm, chăm sóc, chia sẻ với ông bà, cha mẹ, anh chị em, hàng xóm, bạn 
bè cũng là một cách tu dưỡng nền nếp, ý thức. Nên có ý thức tham gia các 
hoạt động đoàn thể, xã hội để giúp đỡ những người còn khó khăn hơn mình như: 
quyên góp ủng hộ từ thiện, quần áo, sách vở cho các bạn trong lớp, trong 
trường, Tặng quỹ vì bạn nghèo cho các bạn học sinh trong Liên đội, thăm hỏi 
giúp đỡ gia đình chính sách tại địa phương từ đó học sinh nhân thức được công 
ơn sinh thành của cha mẹ, tình cảm gắn bó giữa bạn bè và nhớ ơn những người 
anh hùng đã hi sinh để giành độc lập dân tộc.
 2.4. Kiểm tra đánh giá
 - Bản thân tôi thường xuyên kiểm tra việc thực hiện nề nếp ra vào lớp, vệ 
sinh, chăm sóc bồn hoa hàng ngày của từng Chi đội, nhắc nhở kịp thời trên phát 
thanh, đến từng lớp để các Chi đội kịp thời khắc phục tồn tại.
 - Xây dựng đội ngũ Ban chỉ huy Liên đội, Chi đội, đội cờ đỏ có uy tín, 
trách nhiệm, trung thực, công bằng, phân công theo dõi chéo giữa các Chi đội, 
có đánh giá, xếp loại thi đua theo tuần, tháng, kỳ, năm.
 - Tổ chức họp giữa tổng phụ trách - Ban chỉ huy Chi đội, Liên đội, đội cờ 
đỏ vào cuối mỗi tuần học để rút kinh nghiệm và triển khai nhiệm vụ phù hợp với 
tình hình thực tế.
 - Thực hiện đánh giá công khai trước giờ sinh hoạt dưới cờ về ưu, hạn chế 
của các Chi đội bằng điểm cụ thể và xếp loại Chi đội và tránh trường hợp nhận 
xét chung chung, không sát với thực tế. Từ đó các chi đội, đội viên sẽ phát huy 
thế mạnh, khắc phục những hạn chế của mình.
 2.5. Thực hiện công tác thi đua khen thưởng và kỉ luật
 - Xây dựng quy chế thi đua khen thưởng và kỉ luật riêng của Liên đội ngay 
từ đại hội Liên đội đầu năm học.
 - Tổ chức họp xét khen thưởng cho các tập thể có thành tích tốt trong hoạt 
động đội nhân dịp các ngày lễ lớn 20/11, 22/12, 26/3, 30/4 và 1/5, 15/05 hàng 
năm nhằm khích lệ, động viên kịp thời các cá nhân, tập thể có thành tích tốt và 
các cá nhân rụt rè, nhút nhát có thái độ tham gia tích cực phong trào.
 - Nghiêm khắc lập hồ sơ đề nghị nhà trường kiểm điểm, phê bình, cảnh cáo 
học sinh vi phạm kỷ luật của nhà trường, pháp luật nhà nước.
 2.6. Công tác phối hợp
 - Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp để thường xuyên theo dõi việc thực 
hiện nề nếp của từng cá nhân học sinh.
 - Thường xuyên phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường đặc 
biệt là tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh để có thêm nguồn nhân lực, tài chính, 
có thêm điều kiện để tổ chức tốt các hoạt động của Liên đội.
 7
 - Phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội: Thường xuyên liên hệ với 
cha mẹ học sinh để tìm hiểu hoàn cảnh, nắm bắt tình hình từng em để có biện 
pháp uốn nắn, giáo dục có hiệu quả. 
 - Phối hợp với các tổ chức xã hội đặc biệt là tổ chức Đoàn của địa phương 
để học sinh có nhiều điều kiện tham gia các hoạt động bổ ích nhất là trong dịp 
hè: Ngày chủ nhật xanh, về địa chỉ đỏ, trồng cây ven đường 
 3. Hiệu quả, lợi ích thu được sau khi áp dụng sáng kiến
 - Những biện pháp áp dụng nhận được sự hợp tác của các tổ chức trong 
nhà trường, đa số các em đội viên nghiêm túc, kỉ cương trường học được thực 
hiện triệt để.
 - Nhờ việc tuyên truyền, phổ biến, quy định có sự kết hợp với nhiều hình 
thức khác nhau nên các nội dung tuyên truyên, các nội quy học sinh được các 
em nắm rất rõ và có biện pháp cá nhân để bản thân thực hiện tốt nề nếp, ý thức 
trách nhiệm trong học tập và rèn luyện.
 - Dưới sự hướng dẫn chỉ đạo của Tổng phụ trách các em đã biết tự tạo ra 
môi trường học tập “xanh- sạch- đẹp- an toàn” bằng việc các em rất tích cực vệ 
sinh trường lớp sạch sẽ, chăm sóc tốt các bồn hoa, cây bóng mát, bảo quản cơ sở 
vật chất của nhà trường, tiết kiệm nguồn điện nước 
 - Bằng việc phát động các phong trào thi đua chào mừng các ngày lễ lớn 
kết hợp với hình thức trao đổi, trò chuyện với các em ít tham gia phong trào: Đa 
số các Chi đội tích cực học tập rèn luyện đạt thành tích cao, nhiều lần đạt giải 
trong các đợt thi đua, một số đội viên nhút nhát cùng tham gia vào hoạt động tập 
thể.
 - Liên đội đã tham mưu tổ chức nhiều các hoạt động ngoại khóa cho học 
sinh như tìm hiểu về truyền thống nhà trường, thi rung chuông vàng, thi báo 
tường, thi văn nghệ, nghi thức đội Qua đó phần đa các em đã học hỏi được 
nhiều kinh nghiệm, kĩ năng sống, biết sử dụng lời hay ý đẹp, lịch sự khi giao 
tiếp, đi lại đồng thời đoàn kết thân ái với nhau hơn.
 - Qua thực hiện công tác hướng về cộng đồng: các hoạt động xây dựng quỹ 
vì bạn nghèo, kế hoạch nhỏ, nuôi heo đất Đa số các em rất biết chia sẻ với 
những hoàn cảnh các bạn còn khó khăn trong nhà trường, tự nguyện vui vẻ tham 
gia giúp đỡ thăm hỏi gia đình liệt sĩ tại địa phương 
 - Thông qua các hoạt động Đội mối quan hệ giữa giáo viên - học sinh, học 
sinh – học sinh được cải thiện, kỷ cương trật tự nhà trường được xây dựng, củng 
cố.
 - Đa số các em học sinh đều biết cư xử đúng mực trong giao tiếp với thầy 
cô và bạn bè. Có thói quen giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi 
trường, biết yêu thương kính trọng ông bà, bố mẹ, thầy cô giáo và những người 
gần gũi, biết vâng lời, biết tự nhận lỗi khi mắc lỗi. 
 - Kết quả cụ thể sau khi thực hiện sáng kiến: 
 8
 HẠNH KIỂM 
 Tổng 
 Năm học Tốt Khá TB Yếu
 số HS
 SL % SL % SL % SL %
 2019 - 2020 318 296 93.08 22 6.92
 2020 - 2021 315 288 94.73 27 5.27 
 HỌC LỰC
 Tổng 
 Năm học Giỏi Khá Trung bình Yếu
 số HS
 SL % SL % SL % SL %
 2019 - 2020 318 53 16.67 119 37.42 138 43.40 8 2.52
 2020 - 2021 315 90 28.57 141 44.76 80 25.40 4 1.27
 * So sánh năm học 2020 - 2021 với năm học 2019 - 2020:
 - Tỷ lệ hạnh kiểm: Tốt tăng 1,65%; Khá giảm: 1,65%.
 - Tỷ lệ học lực: Giỏi tăng 11.90%; Khá tăng 7,34 %; TB giảm 18,0%; yếu 
giảm 1,25 %.
 III. KẾT LUẬN
 1. Kết luận
 Việc xây dựng môi trường nề nếp - văn hoá trong nhà trường rất là cần 
thiết để giáo dục đạo đức và nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh giúp học 
sinh phát triển toàn diện. Để làm được điều đó thì không chỉ riêng một người, 
hai người mà là trách nhiệm chung của mọi người. Thầy cô giáo nhà trường phải 
chọn và sử dụng nhiều biện pháp kết hợp để giáo dục rèn luyện học sinh để các 
em trở thành con ngoan trò giỏi ý thức trách nhiệm của mình xây dựng trường 
học có môi trường nề nếp - văn hoá. Các bộ phận trong nhà trường phải phối 
hợp chặt chẽ, giữa nhà trường và cha mẹ học sinh để giáo dục các em, tổ chức 
tốt phong trào thi đua có hiệu quả, thiết thực, tuyên dương khen thưởng đúng, 
kịp thời. Giáo dục cho học sinh nề nếp, kỷ luật phải từ sự bắt buộc công tác giáo 
dục chính trị, tư tưởng đựơc đặt lên làm đầu, luôn nêu gương tốt và gần gũi học 
sinh, thương yêu các em, phải trung thực với các em, thường xuyên giáo dục các 
em làm những điều tốt, điều hay.
 2. Đề nghị
 Muốn thực hiện tốt việc xây dựng “trường học có môi trường nề nếp - văn 
hóa" nhằm giáo dục học sinh có ý thức trách nhiệm trong học tập và trong cuộc 
sống trước hết cần phải: 
 9
 - Quán triệt tầm quan trọng và ảnh hưởng tích cực của việc xây dựng 
“trường học có môi trường nề nếp - văn hóa" trong nhiệm vụ dạy và học trong 
nhà trường từ Ban giám hiệu, Tổng phụ trách Đội đến giáo viên và học sinh.
 - Đội ngũ giáo viên cần có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, tích cực 
tiên phong năng nổ trong các phong trào lớn đề ra kế hoạch hoạt động phù hợp 
với kế hoạch chung của nhà trường tìm ra những hình thức biện pháp giáo dục 
những kỹ năng sống cần thiết.
 - Kế hoạch được xây dựng cụ thể và xuyên suốt, các hoạt động mang tính 
tập thể cần có nhiều hình thức phong phú vui tuơi có ý nghĩa giáo dục cao, diễn 
ra phải có mối quan hệ thầy trò, thu hút được lượng người tham gia hào hứng, 
sôi nổi.
 - Kết hợp chặt chẽ với lực lượng trẻ nòng cốt, các ban ngành đoàn thể, phát 
huy nguồn lực hội cha mẹ học sinh nhằm hỗ trợ kinh phí đắc lực cho các hoạt 
động.
 - Kịp thời biểu dương tập thể hoặc cá nhân học sinh đạt những thành tích 
xuất sắc trong việc thực hiện các hoạt động vui chơi ngoại khóa.
 Qua quá trình nghiên cứu đúc kết kinh nghiệm, tôi trình bày chắc còn 
những mặt hạn chế, rất mong sự giúp đỡ đóng góp của đồng nghiệp, của quí cấp.
 Phong T Tây, ngày 19 tháng 05 năm 2022
 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT NGƯỜI VIẾT
 DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP 
 TRƯỜNG 
 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT 
 DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP 
 PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO THỊ XÃ