Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp tổ chức trong dạy học trục tuyến ở trường THCS Võ Nguyên Giáp, Thành phố Bạc Liêu

 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC TRONG DẠY – HỌC TRỰC TUYẾN
 Ở TRƯỜNG THCS VÕ NGUYÊN GIÁP, TP BẠC LIÊU
1. ĐẶT VẤN ĐỀ 
 1.1. Lí do, sự cần thiết thực hiện giải pháp
 Từ năm học 2019-2020 là năm học có nhiều biến động do dịch Covid-19 
(SARS-CoV-2) gây ra, nhất là thời gian trong năm học 2021-2022, tình hình 
dịch bệnh Covid-19 diễn biến rất phức tạp. Học sinh phải học online từ ngày 
6/9/2021 đến ngày 7/2/2022 mới bắt đầu quay trở lại trường học. Trong thời 
gian này, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quyết định tổ chức dạy học trực 
tuyến cho học sinh trong những ngày nghi dịch. Ngày 1/10/2021, Sở GD-
KHCN-GDTX Bạc Liêu ban hành Kế hoạch số 54 tập huấn về tổ chức dạy học 
trực tuyến cho giáo viên trung học theo công văn số 4084/BGDĐT-GDTrH 
ngày 17-9-2021 của Bộ GD-ĐT về việc triển khai tập huấn về tổ chức dạy học 
trực tuyến cho giáo viên trung học. Cũng trong thời gian này SGD-KHCN Bạc 
Liêu cũng ban hành công văn hướng dẫn học sinh học trên truyền hình, theo đó 
cho phép các nhà trường kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học tập của 
học sinh. Qua đây, các thầy cô cũng tiếp cận gần hơn với hình thức dạy học 
trực tuyến.
 Hiện nay, Việt Nam là một quốc gia đang có nhiều đổi mới trong Giáo 
dục học đường, đặc biệt hơn nữa là các đột phá mới trong sử dụng CNTT đối 
với việc thiết kế giảng dạy và học tập. Cùng với tình hình dịch bệnh COVID 
diễn biến phức tạp, học sinh không thể đến trường như trước đây. Để cùng 
chung tay đẩy lùi dịch bệnh nhưng không dừng việc học tập, bản thân tôi cũng 
nhận thức được trách nhiệm của mình. Là giáo viên giảng dạy lớp 9, một khối 
lớp được quan tâm nhiều bởi lẽ các em đang hoàn thành chương trình học tập ở 
lớp 9 để chuẩn bị bước vào lớp 10, do vậy việc học tập cần được chú trọng 
nhiều hơn. Việc tổ chức dạy học có vai trò vô cùng to lớn trong việc truyền tải 
 1 nội dung dạy học đến với học sinh, đảm bảo cho các em tiếp thu bài học một 
cách hiệu quả nhất. Trong trường học, để thực hiện được vấn đề này không 
phải là dễ mà cần có một quá trình và dựa vào mỗi giáo viên chúng ta. Chính vì 
vậy để tổ chức một tiết dạy học trực tuyến hiệu quả, thành công cần phụ thuộc 
vào nhiều yếu tố. Là một giáo viên THCS, chúng ta cần phải biết sáng tạo, 
năng động, kết hợp các phương pháp, biện pháp giáo dục để tạo môi trường học 
tập tốt giúp học sinh hứng thú, từ đó học sinh mới tiếp thu kiến thức hiệu quả.
 Là giáo viên chắc hắn các thầy cô cũng đã từng trăn trở làm thế nào để 
giờ học diễn ra hiệu quả, không khí lớp học diễn ra thoải mái nhẹ nhàng với 
mình cũng như học sinh và làm thế nào để học sinh có hứng thú trong việc học 
và nhất là trong dạy – học trực tuyến?
 Đối với một giờ học trên lớp, trong không gian lớp học, thầy và trò được
trao đổi trực tiếp, các hoạt động diễn ra nhịp nhàng nhưng đôi khi vẫn không 
tránh khỏi sự nhàm chán hay hoạt động dạy – học chưa thực sự hiệu quả. Vậy 
khi học sinh học tập trực tuyến, không gian học tập bị hạn chế, tương tác giữa 
thầy cô và học sinh bị giảm đi đáng kể, làm thế nào để tiết học vẫn diễn ra một 
cách hiệu quả, học sinh có hứng thú học tập và phát huy được tính tích cực của 
mình hắn là một bài toán mà chúng ta quan tâm. Với mong muốn giúp các em 
có những tiết học trực tuyến nhẹ nhàng, không đè nặng áp lực, tiết học quấn hút 
gây được hứng thú học sinh học tập, dễ tiếp thu kiến thức. Trong quá trình 
giảng dạy online đó tôi đã dày công nghiên cứu tìm tòi những biện pháp tốt 
nhất để thiết kế những buổi lên lớp trực tuyến cùng với các em đạt hiệu quả học 
tập cao. Với vốn kinh nghiệm còn ít ỏi của mình, cùng với việc thực hiện giảng 
dạy trực tuyến trong thời gian vừa qua, tôi mạnh dạn nghiên cứu chuyên đề: 
“Một số giải pháp giúp tổ chức dạy - học trực tuyến ở trường THCS Võ 
Nguyên Giáp, thành phố Bạc Liêu" nhằm giúp các thầy cô lựa chọn cách làm 
phù hợp để giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất khi tham gia học 
trực tuyến.
 1.2. Phạm vi thực hiện giải pháp
 2 - Được áp dụng trong các tiết học.
 - Nghiên cứu thực hiện giải pháp thuộc phạm vi học sinh lớp 9 trường 
THCS Võ Nguyên Giáp, thành phố Bạc Liêu.
2. NỘI DUNG ĐỀ TÀI 
 2.1. Thực trạng của việc dạy học trực tuyến ở trường THCS Võ 
Nguyên Giáp, thành phố Bạc Liêu
 2.1.1. Thực trạng của việc dạy học trực tuyến ở trường THCS Võ 
Nguyên Giáp, thành phố Bạc Liêu
 Tình hình COVID-19 dịch diễn biến nghiêm trọng, cả nước gồng mình 
chống dịch. Tại Bạc Liêu dịch bệnh cũng diễn biến phức tạp nên năm học 
2021-2022, đồng loạt các trường từ bậc Tiểu học đến Trung học Phổ thông và 
Giáo dục thường xuyên đều áp dụng hình thức học trực tuyến từ ngày 
13/9/2021, do vậy, nhà trường tôi cũng tổ chức dạy học trực tuyến online để hỗ 
trợ các em tiếp tục học tập đúng tiến độ, kế hoạch năm học chung của phòng 
Giáo dục, của nhà trường đã đề ra. Bên cạnh những thuận lợi thì việc triển khai 
dạy và học trực tuyến cũng gặp nhiều khó khăn, nhất là học sinh khối lớp 9 
(khối cuối cấp). 
 * Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của BGH nhà trường. Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã 
tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các lớp tập huấn của SGD-KHCN về tổ 
dạy học trực tuyến và cho và các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình 
GDPT 2018, sách điện từ. BGH hướng dẫn các tổ xây dựng kế hoạch bài học 
phù hợp với điều kiện vừa học tập vừa phòng chống dịch COVID-19.
- Giáo viên có đầy đủ thiết bị, dụng cụ hỗ trợ và cập nhật phương pháp giảng 
dạy trực tuyến.
- Giáo viên nhiệt tình, năng động, tâm huyết với nghề, có trình độ chuyên môn 
vững vàng. Luôn học hỏi để từng bước hoàn thiện nhiệm vụ được giao, kịp thời 
trong tình hình vừa học trực tuyến vừa thực hiện phòng chống dịch. 
- Giáo viên tích cực, hoạt bát, thích ứng nhanh với các kế hoạch mới, cập nhật
 3 công nghệ thông tin tốt
- Việc triển khai dạy và học trực tuyến cho học sinh cũng khá thuận lợi, bởi 
phần lớn các em đã quen với việc sử dụng thiết bị điện tử cũng như ý thức học 
tập tốt hơn.
- HS ngoan, chủ động tiếp thu kiến thức
- GV và đa số HS có các phương tiện để tham gia học tập trực tuyến
- Được sự quan tâm, ủng hộ của PHHS và BGH nhà trường trong việc dạy học 
trực tuyến.
 * Khó khăn:
Về phía giáo viên:
 + Rất trăn trở suy nghĩ về việc học tập của học sinh.
 + Luôn tìm tòi những cách giảng dạy gây được hứng thú cao cho học sinh.
 + Tìm hiểu chương trình GDPT 2018 để có những phương pháp giảng dạy 
hiệu quả phát huy năng lực, phẩm chất học sinh.
Về phía học sinh:
 + Các em được nghỉ khá dài do vậy khi học tập trở lại các em rất uể oải, chán 
học, tư tưởng không tập trung. Kiến thức mai một không còn nhớ những kiến 
thức trọng tâm đã học ở lớp trước
 + HS với trình độ nhận thức khác nhau nên việc tiếp thu kiến thức không 
đồng đều, GV rất vất vả khi truyền đạt kiến thức cho các em.
 + Nhiều em vì tình hình dịch, phụ huynh mắc kẹt nơi xa, không ở cạnh con 
do vậy không kèm cặp được con học tập thêm khi ở nhà, nhiều em lại tâm lý vì 
xa bố mẹ do vậy các em bị tác động về tâm lý nhiều khiến những lúc học không 
tập trung. Tâm tư buồn phiền, chán nản. Một số học sinh tham gia vào lớp học 
trễ hoặc vào lớp nhưng chỉ để đó, không chú ý học, khi giáo viên gọi thì im 
lặng, không mở camera, không mở micro (có khi không có ngồi tại chỗ học).
 Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là về thiết bị học tập của học 
sinh. Một số gia đình rất khó khăn, cả nhà chỉ có một điện thoại thông minh 
nhưng có đến 2, 3 em phải học trực tuyến trùng giờ nên các em không thể tham 
 4 gia đầy đủ lớp học, đó cũng là thách thức của nhà trường. Những học sinh thiếu 
thiết bị học tập trực tuyến, nhà trường đã hướng dẫn các em đến trường nhận tài 
liệu về tự học, học trực tiếp các lớp trên sóng truyền hình hoặc phát lại trên hạ 
tầng mạng...
 2.1.2. Thông tin điều tra khảo sát
 Vào giữa tháng 9 tôi đã tiến hành khảo sát kết quả học tập của các em 
lớp 9 bằng các bài kiểm tra ở một số môn và kết quả cụ thể về thực trạng học 
trực tuyến ở các môn Văn, Toán, Tiếng Anh như sau:
Môn KS Tổng số Dưới 5 Điểm 5, 6 Điểm 7, 8 Điểm 9, 10
 HS SL % SL % SL % SL %
Toán 126 44 34.9 23 18.3 34 27.0 25 19.8
Tiếng Anh 126 53 42.1 41 32.5 15 11.9 17 13.5
Ngữ Văn 126 31 24.6 29 23.0 38 30.2 28 22.2
 Qua bảng số liệu tôi nhận thấy khả năng học tập và tiếp nhận kiến thức 
của các em còn rất yếu. Hầu hết tỷ lệ các em dưới 5 quá nhiều, vậy làm sao để 
vừa hài hòa giữa việc dạy học trực tuyến và chất lượng học tập cũng phải đảm 
bảo là điều cấp bách và cần thiết cần khẩn trương có những biện pháp ưu Việt 
khắc phục để nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh. 
 2.2. Các giải pháp đã thực hiện:
 2.2.1. Chuẩn bị tốt cơ sở vật chất
 Cơ sở vật chất là điều kiện cần để giờ học trực tuyến có thể diễn ra một 
cách hiệu quả. Cụ thể ở đây là các thiết bị như: máy tính, điện thoại thông 
minh, máy tính bảng...; đường truyền intemet. 
 2.2.2: Lựa chọn phần mềm giảng dạy phù hợp
 Có thể nói ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học trục tuyến là một 
phương pháp thể hiện cao tính sáng tạo về khoa học. Trước kia khi giảng dạy 
bằng phương pháp truyền thống, người giáo viên phải chuẩn bị rất nhiều đồ 
dùng trực quan rồi lỉnh khỉnh mang đến lớp, có đồ dùng chỉ dùng được một lần 
 5 rồi bỏ đi. Vào tiết dạy vừa giảng bài, giáo viên vừa phải ghi nhớ và sắp đặt đồ 
dùng để treo lên bảng, thời gian tháo gắn đồ dùng cũng chiếm một phần không 
nhỏ trong tiết học, chưa nói đến những tranh cần thiết phải sử dụng nhưng nó 
quá nhỏ, màu sắc không rõ ràng, phần nào đã làm giảm sự tập trung ở các em. 
Còn với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học thì khác hẵn. Nó như 
mở ra một cái nhìn mới cho các em học sinh, được tiếp xúc với phương tiện 
hiện đại tầm nhìn của các em được mở rộng hơn, bài giảng không còn trở nên 
khó hiểu với các em nữa vì những hình ảnh minh họa cho lời nói của giáo viên 
giờ đây sinh động, hiện thực, phong phú. Giáo viên có nhiều thời gian truyền 
thụ kiến thức cho học sinh, học sinh hiểu bài sâu hơn, vận dụng kiến thức đã 
học vào thực hành tốt hơn.
 Qua tìm tòi tôi thấy việc dạy học trực tuyến với ứng dụng Google meet 
trong phần mềm rất phù hợp. Google meet là một công cụ hội thoại trực tuyến, 
gần giống như Zoom không cần phải vào các nhóm chat mới gọi điện được nên 
dễ dùng hơn. Tất cả chỉ cần là một đường link Google meet hoặc một mã 
Google meet để tham gia vào cuộc họp online. Khi mà dịch COVID-19 vẫn còn 
căng thẳng thì họp hành, thậm chí tổ chức lớp học online qua Google meet là 
giải pháp rất tốt mang lại nhiều lợi ích kinh tế và tiết kiệm được thời gian tiền 
bạc. Phù hợp với xu thế đổi mới ứng dụng CNTT trong nhà trường và trong 
Giáo dục. Chính vì vậy Tôi đã lựa chọn ứng dụng Google meet vào giảng dạy 
trực tuyến đối với học sinh lớp tôi. Sau khi lụa chọn được ứng dụng tôi thông 
báo đến toàn thể phụ huynh tải ứng dụng và truy cập vào lớp học do tôi tạo để 
các em tham gia học tập hàng ngày qua smart phone hoặc máy tính.
 6 Buổi học trực tuyến đầu tiên của các em học sinh lớp 9
Đê đảm bảo cho việc liên lạc thông suốt, chuẩn bị cho việc tổ chức tiến trình 
dạy học qua mạng. Tôi lập nhóm Zalo cho từng lớp; thống nhất với phụ huynh 
về khung giờ nhất định để học sinh được sử dụng thiết bị và phối hợp giám sát 
HS.
 2.2.3. Xây dựng kế hoạch bài dạy
 * Biên soạn kế hoạch bài dạy và xây dựng tư liệu dạy học.
 So với việc dạy học trên lớp, việc biên soạn kế hoạch bài dạy khi thực 
hiện dạy học trực tuyến đòi hỏi một cách tiếp cận mới để đạt hiệu quả. Tôi tăng 
cường đổi mới về phương pháp dạy học, biên soạn tiến trình dạy học phù hợp. 
Tùy theo từng bài học mà có những thiết kế bài dạy khác nhau, làm sao để bài 
dạy hay nhất, có chiều sâu nhất, học sinh vừa dễ tiếp nhận kiến thức lại hào 
hứng học tập phát huy hết năng lực phẩm chất của bản thân. 
 Chẳng hạn, tăng cường chỉ dẫn để học sinh sử dụng có hiệu quả SGK (cả 
SGK điện tử) và môi trường xung quanh HS tại gia đình sống.
 7 Chẳng hạn, chuyển thể một số kiến thức cốt lõi của bài học thành 
PowerPoint; dùng điện thoại hoặc phần mềm quay màn hình máy tính để ghi 
hình trước một số nội dung cần giảng); ghi chú lại những chỉ dẫn cần thiết cho 
HS. Giúp các em dễ hiểu bài hơn, ghi nhớ lâu hơn.
Ví dụ: Khi học bài S￿ d￿ng y￿u t￿ miêu t￿ trong văn b￿n thuy￿t minh 
(SGK Ngữ Văn 9, 
tập 1) tôi tiến hành 
chụp hình ảnh thực 
về cây chuối, quả 
chuối và đưa vào 
thiết kế trong bài 
giảng trên 
PowerPoint cho 
học sinh quan sát 
như sau:
 8 Trên đây là bài giảng tôi đã thiết kế trước khi lên lớp trực tuyến. Các 
slide dùng hình ảnh thực, màu sắc thực, nội dung nhẹ nhàng để tránh gây áp lực 
cho học sinh, gây được sự hào hứng cho các em.
 * Sưu tầm hoặc xây dựng tư liệu dạy học phù hợp với bài học.
• Mục đích nhằm đánh giá thái độ học tập của HS có nghiêm túc hay không 
(nội dung hỏi nằm trong video bài giảng, SGK và tài liệu mà GV đã giao nhiệm 
vụ) và kiểm tra mức độ hiểu bài của HS, qua đó tích luỹ điểm số để đánh giá 
quá trình học tập của học sinh.
• Ví dụ, đối với mỗi buổi học, biên soạn một số câu hỏi trắc nghiệm để kiểm tra 
kiến thức liên quan; sử dụng các phần mềm online để soạn nội dung kiểm tra, 
đánh giá và gửi yêu cầu cho HS, giao cho HS một số bài tập tự luận để luyện 
tập, vận dụng và củng cố kiến thức sau mỗi bài học.
• Chẳng hạn, hướng dẫn học sinh làm bài vào vở, chụp kết quả bài làm và nộp 
bài (qua Zalo, Email hoặc những công cụ thay thế khác mà nhà trường đang sử 
dụng).
 2.2.4. Xây dựng nội quy lớp học
 Cũng giống như tổ chức tiết học trên lớp, thầy cô cần đặt ra nội quy để
học sinh thực hiện, như vậy hiệu quả học tập sẽ cao hơn. Việc xây dựng nội 
quy lớp học khi học tập trực tuyến lại càng quan trọng. Qua đó, học sinh thực 
hiện và phối hợp với giáo viên để việc học đạt kết quả cao nhất. Thầy cô nhờ 
đó mà quản lí được học sinh cũng như có các biện pháp để nắm được tình hình 
học tập của học sinh kịp thời. Dưới đây là một số nội quy mà tôi đã đặt ra cho 
lớp học trực tuyến của mình:
 * Đối với học sinh:
 1. Vào lớp học đúng giờ, đăng nhập trước từ 5 - 10 phút để đảm bảo kết 
nối sẵn sàng trước khi buổi học bắt đầu.
 2. Luôn bật camera và tắt micro trong suốt thời gian học, chỉ bật micro
khi được giáo viên cho phép để phát biểu.
 3. Ngồi học ngay ngắn và tập trung như khi học trên lớp, không làm việc
 9 riêng, giải quyết nhu cầu cá nhân vào giờ giải lao, trang phục lịch sự.
 4. Hiểu và thực hiện đúng bộ kí hiệu của phần mềm dạy học trực tuyến.
 5. Không bật các thiết bị, chương trình khác trên máy tính hoặc làm việc
riêng trong khi học.
 6. Bảo mật ID lớp học, không cho người khác thông tin để đăng nhập
vào lớp học của mình.
 7. Đọc sách giáo khoa và thực hiện các hoạt động trước buổi học theo
yêu cầu của giáo viên.
 8. Chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ trước khi giờ học bắt đầu.
 * Đối với giáo viên:
 GV là người tổ chức buổi học, người có vai trò và nhiệm vụ quan trọng
nhất tạo nên thành công của buổi học. Bản thân tôi cũng đặt ra một số nội quy 
cho chính mình để giờ học trực tuyến phát huy hết giá trị.
 1. Chuẩn bị đẩy đủ phương tiện, giáo án, đồ dùng dạy học trước khi giờ
học bắt đầu.
 2. Truy cập vào lớp học trước 10-15 phút đề kiểm tra đường truyền
internet cũng như các vấn đề phát sinh.
 3. Chuẩn bị không gian giảng dạy phù hợp: yên tĩnh, riêng tư. Trang
phục lịch sự.
 4. Thực hiện điểm danh đầu và cuối giờ học.
 5. Hướng dẫn học sinh hiểu và nắm được cách sử dụng bộ kí hiệu của 
phần mềm dạy học trực tuyến cũng như hướng dẫn HS các thao tác cơ bản khi 
tham gia lớp học.
 6. Giữ liên lạc với PHHS để hỗ trợ trong trường hợp các em không vào 
được lớp học hoặc chưa hiểu bài cần được giảng giải thêm.
 Trên thực tế, vai trò của GV tổ chức lớp học rất quan trọng. Nhất là trong 
những buổi đầu khi học sinh bắt đầu tham gia học trực tuyến. Thầy cô, học sinh 
và phụ huynh đều bỡ ngỡ khi lần đầu tiếp cận với cách học qua internet. Khi 
đó, GV cần nắm chắc cách sử dụng phầm mềm để hướng dẫn PH và HS kịp 
 10 thời. Có học sinh không vào được lớp học do đường truyền internet kém, PH 
chưa biết cách đăng nhập, HS chưa biết đổi tên thiết bị khi đăng nhập, chưa 
biết thao tác tắt bật camera/ micro... Trong buổi học đầu tiên, GV dành nhiều 
thời gian để hướng dẫn các em sử dụng thành thạo. Như vậy, từ những buổi học 
sau không còn mất nhiều thời gian để hướng dẫn nữa, HS có nhiều thời gian để 
tiếp thu kiến thức của bài học hơn.
 2.2.5. Tổ chức các hoạt động học tập phong phú
 Thành công của một tiết học được quyết định bởi nhiều yếu tố, một trong
số đó là học sinh hào hứng tham gia các hoạt động học tập, tiếp thu bài có hiệu
quả và nắm được kiến thức bài học.
 Và để giúp học sinh đạt được hiệu quả học tập tối đa cần đến sự chuẩn bị
của GV. Trước khi lên lớp, mỗi giáo viên đều phải chuẩn bị bài giảng của 
mình. Có chuẩn bị chu đáo thì kiến thức mới vững vàng, lời giảng mới hấp dẫn,
phương pháp mới sinh động, song muốn tạo được sự chú ý và gây hứng thú học
tập cho học sinh để không khí vui tươi nhẹ nhàng trong giờ học là cả một nghệ
thuật. Ngoài các phương pháp giảng dạy như: Quan sát, đàm thoại, thảo luận,... 
và các hình thức: học nhóm - cá nhân - cả lớp... liệu giáo viên có thể tạo ra một 
hình thức học khác để học sinh “Học mà chơi – chơi mà học" hay không? Điều 
đó chắc chắn là được. Đó chính là “Tổ chức các trò chơi học tập".
 Nếu giáo viên biết tổ chức tốt, hợp lí “Các trò chơi học tập" thì đây sẽ là 
một hình thức học tập hết sức hứng thú đối với học sinh. Những hình thức này 
chi tiến hành vài phút nhưng hấp dẫn học sinh, học sinh học tập kiến thức mới 
và ôn tập củng cố kiến thức cũ trong một không khí thoải mái, không gò bó và 
giúp học sinh biết ứng dụng những trò chơi đã học vào hoạt động tự vui chơi 
hàng ngày.
 Tuy nhiên, khi học tập trực tuyến, việc tổ chức các trò chơi học tập bị 
hạn chế nên giáo viên cần thay đổi cách thức tổ chức các trò chơi học tập cho 
học sinh. Thay vì các trò chơi hành động được tổ chức trực tiếp, GV thiết kế trò 
chơi qua powerpoint để học sinh tham gia. Các trò chơi được phân bố hợp lí 
 11 trong suốt tiết học, chủ yếu ở phần ôn bài cũ để giúp học sinh có hứng thú 
trước khi vào bài học mới và ở phần luyện tập, vận dụng để củng cố kiến thức 
giúp học sinh có hứng thú đến tận cuối bài học.
 Ngoài việc thiết kế các trò chơi trên powerpoint, GV có thể sử dụng ngay 
các trò chơi trên ứng dụng Violet đã được thiết kế sẵn. Tuy nhiên, để tăng sự 
hứng thú cho HS, GV cần hướng dẫn HS cách thao tác để HS sử dụng và chọn 
đáp án trên màn hình chia sẻ của GV. Khi HS được thao tác trực tiếp trên màn 
hình sẽ hứng thú hơn khi HS chọn đáp án và GV thao tác.
 GV cần thiết kế các hoạt động học tập sao cho HS được tương tác với 
GV một cách nhiều nhất vì khi học trực tuyến, HS phải lắng nghe và quan sát 
GV qua màn hình đòi hỏi HS phải tập trung cao hơn mà đặc điểm tâm sinh lí 
học sinh là không tập trung được quá lâu. Lúc này, GV cần sát sao nhắc nhở 
kịp thời để HS tiếp thu bài học một cách tốt nhất. GV cần bao quát được lớp 
học để kịp thời nhắc nhở, động viên nếu HS xao nhãng hoặc làm việc riêng để 
HS tiếp thu bài học một cách tốt nhất. Trong quá trình giảng dạy, nếu GV chia 
sẻ màn hình powerpoint minh đang dạy thì GV nên chia đôi màn hình để có thể 
vừa dạy vừa quan sát toàn bộ HS cả lớp để động viên kịp thời. Hoặc ngay khi 
giảng bài, khi lắng nghe HS phát biểu, GV cũng có thể dùng các thanh công cụ 
của phần mềm để kiểm soát tình hình học tập HS.
 Ví dụ: Khi dạy bài Nghĩa tường minh và hàm ý (Ngữ Văn 9), tôi kết hợp 
thiết kế trò chơi qua các bài tập tính huống ở hoạt động khởi động và hoạt động 
luyện tập, vận dụng.
 Bài tập tình huống 
 hoạt động khởi động
 12 
 Bài tập tình huống hoạt động luyện tập
 Bài tập tình huống hoạt động vận dụng
 2.2.6: Tăng cường tương tác giữa hoạt động dạy của giáo viên và sự 
lĩnh hội tri thức của học sinh một cách tích cực với dạy học lấy học sinh 
làm trung tâm
 Trong giờ dạy cần tăng sự tương tác giữa các hoạt động học để khơi gợi 
hứng thú giúp học sinh tăng thêm cơ hội luyện tập cùng giáo viên. Tôi luôn 
luôn đặt ra vấn đề có ví dụ cụ thể dựa trên tri thức bài học để các em có cơ hội 
 13 suy nghĩ, có cơ hội thể hiện bản thân. Giúp các em khắc sâu kiến thức, ghi nhớ 
nội dung bài học. 
 Giáo viên thực hiện chuyển giao nhiệm vụ học tập cho học sinh; theo 
dõi, hỗ trợ, kiểm tra, đánh giá trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ học 
tập; tổ chức cho học sinh báo cáo và thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ 
học tập; kết luận và nhận định về kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh 
("chốt" kiến thức, kĩ năng để học sinh chính thức ghi nhận, vận dụng):
 Chuyển giao Thực hiện Báo cáo và Kết luận, nhận
 nhiệm vụ nhiệm vụ thảo luận định
 - Liệt kê hành - Trình bày cụ 
 động cụ thể mà thể “ý đồ” lựa - Phân tích kết quả 
 - Trình bày cụ 
 HS phải thực chọn HS/ nhóm thực hiện nhiệm vụ; 
 thể nội dung 
 hiện (đọc/ nghe/ báo cáo đối chiếu với mục 
 nhiệm vụ. - Cách 
 nhìn/ làm). - Xử lí kết quả “Sản phẩm”; đánh 
 mà GV giao 
 - Quan sát, dự thực hiện nhiệm giá các mức độ 
 nhiệm vụ cho HS 
 kiến những khó vụ của HS, đặt hoàn thành.
 (đọc/ nghe/ nhìn/ 
 khăn mà HS có ra các thảo luận - Chốt lại phần thảo 
 làm) với thiết bị 
 thể gặp phải đòi hỏi HS phải luận; làm rõ vấn đề 
 dạy học/ học liệu 
 kèm theo biện huy động các cần giải quyết và 
 cụ thể.
 pháp hỗ trợ; thao tác tư duy nhiệm vụ tiếp theo.
 phát hiện. ở bậc cao hơn.
 Như vậy, khi đã coi trọng vị trí hoạt động và vai trò của người học thì 
đương nhiên phải phát huy tính tích cực chủ động của người học. Tuy nhiên, 
dạy học lấy học sinh làm trung tâm không phải là một phương pháp dạy học cụ 
thể. Đó là một tư tưởng, quan điểm giáo dục, một cách tiếp cận quá trình dạy 
học chi phối tất cả quá trình dạy học về mục tiêu, nội dung, phương pháp, 
phương tiện, tổ chức, đánh giá chứ không phải chỉ liên quan đến phương 
pháp dạy và học.
 14 2.2.7: Đổi mới linh hoạt phương pháp dạy học trực tuyến để nâng 
cao chất lượng giáo dục
 Phương pháp vấn đáp. Căn cứ vào tính chất hoạt động nhận thức, người 
ta phân biệt các loại phương pháp vấn đáp:
- Vấn đáp tái hiện (được dùng khi cần đặt mối liên hệ giữa các kiến thức vừa 
mới học)
- Vấn đáp giải thích - minh hoạ (Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả khi có 
sự hỗ trợ của các phương tiện nghe – nhìn).
- Vấn đáp tìm tòi
 Đặc biệt trong giảng dạy trực tuyến tôi duy trì phương pháp này để các 
em được tự chủ trong việc học tập của bản thân, không ngần ngại chiếm lĩnh tri 
thức.
 Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
 Phương pháp động não. Cụ thể:
 + Giáo viên nêu câu hỏi, vấn đề cần được tìm hiểu trước cả lớp hoặc trước 
nhóm
 + Khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt
 + Liệt kê tất cả các ý kiến phát biểu đưa lên bảng hoặc giấy khổ to, không 
loại trừ một ý kiến nào, trừ trường hợp trùng lặp
 + Phân loại ý kiến và làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu 
từng ý.
 2.2.8. Tăng cường hứng thú cho học sinh trong buổi học trực tuyến.
 Để tạo không gian chờ thật thú vị: Trước khi buổi học diễn ra, tôi sẽ vào 
phòng Meet sớm hơn tầm 10 - 15 phút để duyệt cho các em vào sớm. Khi các 
em nghe âm thanh sẽ thấy thú vị, mới mẻ và gây chú ý hơn. Tôi mở các bản 
nhạc, bài hát để tạo không khí vui tươi khi chuẩn bị buổi học. Có số ít buổi thì 
tôi chia sẻ một số video clip có nội dung liên quan đến bài học cho học sinh 
xem trong lúc chờ đến giờ vào học. Việc này giúp tạo tâm thế vui tươi và hứng 
thú, thích vào học đúng giờ. Cụ thể
 15 - Phần khởi động không bỏ qua, cho các em xem video clip hoặc nghe một 
bài hát, .... Các em rất thích.
- Thỉnh thoảng cho học sinh đồng loạt nhắn vào ô chat, chẳng hạn như cho 
HS tự điểm danh hoặc trả lời những câu hỏi chung (Chú ý từ không có dấu).
- Tăng cường tính tương tác, cho học sinh được hoạt động nhiều. Tôi cố 
gắng không để học sinh chỉ nhìn. Tôi cho các em được thao tác, vận động tay 
chân. Tạo cho các em các hoạt động chân tay để các em được thao tác nhiều
- Tăng cư￿ng trò chơi tr￿c tuy￿n tương tác. Áp dụng các hoạt động như 
tranh luận, làm việc nhóm, thực hiện dự án, nghiên cứu tình huống, đóng vai và 
thuyết trình để giúp học sinh có các kỹ năng khác ngoài kiến thức trên lớp và 
khiến bài giảng trở nên thú vị hơn! Có thể sử dụng nhiều công cụ cộng tác trực 
tuyến để hỗ trợ các hoạt động nhóm. Ph￿n này tôi th￿y r￿t h￿u hi￿u. Không 
ch￿ giúp các em hào h￿ng hơn h￿n mà còn h￿c ki￿n th￿c thông qua trò 
chơi. Các em đư￿c thao tác, kéo th￿, ￿n ch￿n ngay trên màn hình nên r￿t 
thích. 
 Cụ thể: tôi đã tận dụng những ứng dụng, phần mềm thiết kế những câu 
hỏi đố vui, trò chơi giúp học sinh vừa học tập, đồng thời tạo tâm lý hứng thú 
học bài hiểu bài”. Đối với những chủ đề bài học tương đối dễ và đơn giản, tôi 
sử dụng đánh giá tại chỗ để kiểm tra sự hiểu bài của các em. Tổ chức trò chơi 
vừa để các em làm bài tập và cũng là một hình thức để đánh giá năng lực thực 
chất mang tính chất nhẹ nhàng, đúng mức độ tiếp thu bài của học sinh trong tiết 
học, giúp các em hứng thú hơn khi làm bài. Bên cạnh đó, có thể thêm phần 
tuyên dương những học sinh hoàn thành bài sớm nhất và đúng nhất để khích lệ 
tinh thần, cho điểm cộng. Những học sinh chưa được tuyên dương sẽ lấy đó 
làm mục tiêu để cố gắng hơn.
 Ngoài ra, trong giờ học để tạo sự tương tác tốt, giáo viên cần cố gắng gọi 
được khá nhiều học sinh. Nhiều em không thích học vì cô không gọi.
 16 Trong quá trình dạy, tôi luôn kiểm tra, theo dõi, giám sát tiến trình hoạt 
động, kết quả của các hoạt động của từng học sinh để có sự động viên khuyến 
khích hay giúp đỡ kịp thời. 
 2.3. Kết quả (trong năm học: 2021 - 2022) 
 Sau khi thực hiện các biện pháp trên tôi nhận thấy kết quả học tập của các 
em có tiến bộ rõ rệt. Đa số học sinh của ba lớp tôi dạy đều thực hiện việc học 
tập đều đặn đúng giờ và nghiêm túc. Không có học sinh trốn học trực tuyến hay 
gặp khúc mắc gì về phương tiện học tập. Học sinh vào học đúng giờ, chuẩn bị 
đầy đủ đồ dùng học tập trước khi vào học. HS thi đua cùng phấn đấu để nhận 
được nhiều điểm cộng của thầy cô.
 - HS sử dụng thành thạo các thiết bị cũng như thao tác tốt khi được cô 
mời trả lời.
 - HS thực hiện tốt nề nếp lớp học, không làm việc riêng, xin phép đi vệ 
sinh hay uống nước giữa giờ. Các em đều thực hiện những việc làm cá nhân 
vào khoảng thời gian nghi giải lao giữa giờ.
 - Nhờ sự phối hợp của PHHS, số lượng HS tham gia học tập cũng ổn 
định hơn, học sinh tham gia học tập khá đầy đủ hơn (những em còn lại không 
tham gia được đều có lí do cụ thể mà PH đã thông báo lại với thầy cô).
 - HS tích cực tham gia các hoạt động học tập, hăng hái phát biểu xây 
dựng bài, tập trung tốt trong suốt buổi học.
* Kết quả cụ thể:
 Sau một thời gian học tập tôi tiến hành khảo sát chất lượng 3 môn Ngữ 
Văn, Toán và Tiếng Anh qua bài kiểm tra cuối học kì I và tôi rất vui mừng khi 
thu được kết quả hơn mong đợi. Qua khảo sát kiểm tra tôi thu được kết quả cụ 
thể như sau:
 Môn Tổng số HS Dưới 5 Điểm 5, 6 Điểm 7, 8 Điểm 9, 10
 khảo sát SL % SL % SL % SL %
Toán 126 3 2.4 10 7.9 62 49.2 41 32.5
 17 Tiếng Anh 126 21 16.7 37 29.4 31 24.6 37 29.3
Ngữ Văn 126 9 7.1 27 21.4 53 42.1 47 37.3
 Những kết quả trên đây có thể chưa được thuyết phục do còn phải kiểm 
nghiệm trong quá trình giảng dạy ở trường và ở lớp của các em nhưng tôi vẫn 
thấy được những tín hiệu đáng mừng qua quá trình thực tiễn trong thời gian học 
trực tuyến và quan trọng là ở ý thức tham gia học tập của các em thông qua các 
buổi học trực tuyến.
3. KẾT LUẬN
 Dạy học trực tuyến là một trong các hình thức giáo dục. Trong bối cảnh 
hiện nay, dịch bệnh Covid-19 còn nhiều diễn biến phức tạp, còn có một số giáo 
viên, học sinh là F0 đang điều trị tại nhà. Trong những tình huống như thế thì 
hình thức dạy học trực tuyến là một lựa chọn phù hợp và được quan tâm nhất 
của đội ngũ nhà giáo ngành giáo dục. Làm thế nào để dạy học trực tuyến mang 
lại hiệu quả nhất đang là vấn đề khiến các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, cha 
mẹ và học sinh quan tâm. Mô hình dạy học mới được áp dụng tiêu biểu là một 
trong những giải pháp tối ưu có khả năng đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong học 
tập, giảng dạy và thuận lợi trong đào tạo nhiều cấp học và những mặt tích cực 
mà phương pháp này mang lại trong quá trình giảng dạy và học tập.
 Việc tổ chức các hoạt động dạy học từ lâu đã được chú trọng với mục 
đích chung là giúp học sinh nắm được kiến thức bài học một cách hiệu quả nhất 
thì việc học trực tuyến tại nhà kết quả sẽ không được như ở trường, ở lớp vì có 
những hạn chế nhất định. Tuy nhiên, nếu phụ huynh cố gắng theo sát học tập 
cùng con, các em cơ bản sẽ theo kịp chương trình học như bình thường. 
 Qua vận dụng thực tế, bản thân tôi nhận thấy để thực hiện một tiết học 
dạy trực tuyến hiệu quả, giáo viên cần:
 - Phải có tinh thần trách nhiệm cao, không ngừng nâng cao chuyên môn, 
học hỏi để ứng dụng công nghệ thông tin vào bài dạy.
 - Những buổi đầu học trực tuyến, GV cần sát sao với lớp, nắm bắt được
những ưu nhược điểm để khắc phục kịp thời.
 18 - GV cần kết hợp chặt chẽ với PHHS để thắt chặt mối quan hệ giữa gia
đình, nhà trường và xã hội.
 Tuy tình hình dịch bệnh đã chuyển biến theo chiều hướng tích cực nhưng
kể từ đây thầy cô có thể áp dụng thường xuyên hình thức dạy học trực tuyến đề
giúp học sinh củng cố kiến thức. Việc học trực tuyến đã có thể áp dụng một 
cách thường xuyên hơn. Trong thời gian qua bản thân tôi đã vận dụng vào thực 
tế giảng dạy và chất lượng học sinh đã nâng lên rõ rệt.
 Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài này sẽ không 
tránh khỏi những mặt hạn chế, thiếu sót. Vì vậy, tôi mong được sự giúp đỡ, 
đóng góp ý kiến quý báu của cấp trên và đồng nghiệp để đề tài này được hoàn 
thiện và đạt kết quả cao hơn.
 Vĩnh Trạch , ngày 18 tháng 04 năm 2022
 Người viết 
 Phạm Khưu Việt Trinh
 19 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu tâm lí học
- Các văn bản hướng dẫn của các cấp
- Những nội dung tập huấn về dạy học trực tuyến và tư vấn tâm lí học sinh khi 
tổ chức dạy học trực tuyến
- Tham khảo một số sáng kiến kinh nghiệm khác. 
 20