Bài giảng Lịch sử 9 - Chương III: Cuộc vận động tiến tới cách mạng tháng tám năm 1945 - Bài 21: Việt Nam trong những năm 1939-1945 - Nguyễn Hữu Tâm

 PHÒNG GD – ĐT ĐÔNG HẢI 
 TRƯỜNG THCS LONG ĐIỀN ĐÔNG C
NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN QUÝ THẦY CÔ ĐẾN MÔN LỊCH SỬ 9
 Giáo viên thực hiện: Nguyễn Hữu Tâm KIỂM TRA BÀI CŨ
 ? Nêu ý nghĩa của phong trào 1936 – 1939?
- Là cao trào dân tộc dân chủ rộng lớn.
- Uy tín của Đảng được nâng cao.
- Chủ nghĩa Mác – Lê-nin, đường lối, chính sách 
của Đảng được truyền bá sâu rộng.
- Đảng đào luyện được đội quân đông hàng triệu 
người cho cách mạng tháng Tám năm 1945. Chương III: CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
 Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
 1.I. TÌNHThế giới. HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG.
  Châu Âu: Pháp đầu hàng ? Em hãy nêu những nét chính 
 -Pháp, Thực- ?9/1939,? TìnhVì Theo Nhật dân sao hình em, chiếnPhápthoảthực Đôngtình hiệpdân đứngtranh hình PhápDươngcấu giữathế kết vàgiới 2 với 
 Đức. nguynhau,Nhâncủa cơ:vì tình dânthực hình ta dân chịu thế Pháp 2 giới tầng không sau khi đủ 
 sauphátchiếnViệtthứ khi xítNamhai tranh chiếnNhật bùng trong thế thoảtranh nổ. giới chiến hiệp thế thứ giớivới hai 
  Viễn Đông: Nhật xâm sứcáp chống bức, nhânlại Nhật, dân buộcrất điêu phải 
 lược Trung Quốc, đe dọa +? Em-Mộtđứng, thứnhau6/1940,bùngtranh có làhai để nhậnkhốn nổ?phongthế bùng Đứccùng giới xétcùng tràonổkéo thống thứgì như => vềcáchvào hai trịNạnchínhthế đất có mạngĐông 
 nhân dân Đông Dương. “ Conchấp ®ãi nhận l¶ «m yêu lng sách mÑ của khãc Nhật, mặt 
 Đôngđóisáchnào?Dương?gìPháp, Dương.nghiêmđáng và thủchính chú trọngđoạn ý? phủ củaở Pháp Việt Nhật nhanh- 
 MÑkhác ®îPháp. cũngcon ®Êu muốn thãc dựa cÇm vào h¬i Nhật để 
2. Đông Dương. Nam.chóng Năm đầu 1945, hàng hơn phát 2 xít 
 KiÕp +chống HaiDã ngĐức. làman,êiphá Nhậtc¬m Cách tàn sẽv·i bạo, mạnghất c¬m cẳngnham r¬iĐông Pháp. 
  Pháp bắt tay với Nhật để triệu người chết đói.
 BiÕtDương,- hiểmỞ®©u Viễn nÎo còn Đông, ®Êt Nhật ph Nhậtmuốn¬ng trêi đẩy lợi mµ mạnhdụng 
 cùng thống trị nhân dân Đông - 9/1940, Nhật vào Đông Dương.
 ®i! Pháp” xâm để kiếm lược lợiTrung và cùng Quốc chống và 
 Dương. 
 TrÝch-Cách 23/7/1941, Bacho mạng m quân¬i nĐông hiệp¨ mtiến ®êi ướcDương, sát ta biênphòng cã §vơ giới¶ng thủvét 
  Pháp thực hiện nhiều thủ 
 (Tè Hchungsức÷u) người, Việt Đông – sứcTrung. Dương của vào được chiến kí kết. 
 đoạn gian xảo để thu lợi tranh. 
 nhuận. - 7/12/1941, Nhật buộc Pháp kí 
 hiệpNhững ước người hợp chết tác đói mọi ở trạimặt. Giáp Bát
 Vợ đã chết vì đói, chồng ngồi nhìn con chờ đến lượt Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
 II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
 1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27-9-1940).
 a. Hoàn cảnh.
? Nguyên Nhật đánhnhân chiếmnào dẫn Lạng 
 Sơn,đến bùngPháp nổthua cuộc chạy qua 
 Bắckhởi Sơn. nghĩa Đảng Bắc bộ Sơn? Bắc Sơn 
 lãnh đạo nhân dân nổi dậy.
 b. Diễn biến. Bắc Sơn
 ? Em Nhân hãy dân trình Bắc bày Sơn diễn đứng 
 dậybiến tước của khí cuộc giới khởigiặc Pháp, 
 tự trangnghĩa bị Bắc cho Sơn? mình. Giải 
 tán chính quyền địch.
  27-9-1940, chính quyền 
 cách mạng được thành lập. 
 Sau đó thực dân Pháp đàn 
 áp khốc liệt phong trào.
 Lược đồ khởi nghĩa Bắc Sơn Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
 II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
 1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27-9-1940).
 a. Hoàn cảnh.
 b. Diễn biến.
 Nhân dân Bắc Sơn đứng dậy tước 
khí giới giặc Pháp, tự trang bị cho 
mình. Giải tán chính quyền địch.
 27-9-1940, chính quyền cách mạng 
được thành lập. Sau đó thực dân Pháp 
đàn áp khốc liệt phong trào. Bắc Sơn
 Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, 
nhân dân kiên quyết chống lại.
 Đội du kích Bắc Sơn được thành 
lập, đến năm 1941 phát triển thành 
Cứu quốc quân hoạt động ở vùng Bắc 
Sơn và Võ Nhai.
 Lược đồ khởi nghĩa Bắc Sơn Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
 II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
 1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27-9-1940).
 a. Hoàn cảnh.
 b. Diễn biến.
Đội du kích Bắc Sơn được thành lập vào ngày 4 tháng 2 năm 1941.
Thực hiện chủ trương của Hội nghị Trung ương lần thứ VII (11-1940) về việc duy trì và 
bồi dưỡng lực lượng vũ trang của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, làm vốn quân sự đầu tiên 
cho cách mạng, ngày 14-2-1941, Đội du kích Bắc Sơn chính thức được thành lập trong 
một buổi lễ tổ chức tại khu rừng Khuổi Nọi (thuộc xã Vũ Lễ, châu Bắc Sơn, tỉnh Lạng 
Sơn).
Hoàng Văn Thụ đã thay mặt Trung ương Đảng công nhận, trao nhiệm vụ và lá cờ đỏ 
sao vàng cho đơn vị vũ trang đầu tiên của Đảng gồm 32 chiến sĩ, do Chu Văn Tấn và 
Lương Văn Tri chỉ huy (từ tháng 6-1941 do Phùng Chí Kiên chỉ huy). Sau Hội nghị 
Trung ương Đảng lần thứ VIII (5-1941), đơn vị đổi tên là Trung đội Cứu quốc quân thứ 
nhất. Ngay sau khi thành lập, Trung đội vừa tổ chức huấn luyện, vừa tham gia những 
hoạt động quân sự, nhằm bảo vệ căn cứ địa cách mạng và không ngừng phát triển lực 
lượng.
Trung đội Cứu quốc quân thứ hai được thành lập ngày 15-9-1941, Trung đội Cứu quốc 
quân thứ ba thành lập ngày 25-2-1944. Sau Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, đến 
ngày 15-5-1945, các Trung đội Cứu quốc quânĐội sápdu kích nhập Bắc với Sơn Việt Nam Tuyên truyền 
Giải phóng quân thành Việt Nam Giải phóng quân. Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
 II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
 1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27-9-1940).
 c. Kết quả.
 a. Hoàn cảnh.
 b. Diễn biến. ? Tuy Em khởihãy cho nghĩa biết Bắc kết Sơn thất 
 Nhân dân Bắc Sơn đứng dậy tước bại, nhưngquả của đội cuộc du kíchkhởi Bắc Sơn 
khí giới giặc Pháp, tự trang bị cho đượcnghĩa duy trì, Bắc đây Sơn? là lực lượng 
mình. Giải tán chính quyền địch. vũ trang đầu tiên củ cách mạng 
 27-9-1940, chính quyền cách mạng Việt Nam.
được thành lập. Sau đó thực dân Pháp 
đàn áp khốc liệt phong trào. Bắc Sơn
 Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, 
nhân dân kiên quyết chống lại.
 Đội du kích Bắc Sơn được thành 
lập, đến năm 1941 phát triển thành 
Cứu quốc quân hoạt động ở vùng Bắc 
Sơn và Võ Nhai.
 Lược đồ khởi nghĩa Bắc Sơn Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23-11-1940).
a. Hoàn cảnh.
 Pháp bắt lính Nam Kì làm bia đỡ ? ?TrướcTại Trước sao tình cuộctình thế đó, khởi cấp Đảng nghĩađó, bộĐảng Nam Nam bộ 
 Kì bùng nổ ?
đạn chống lại quân phiệt Xiêm  KìNam đã Kì làm đã gì quyết ? định khởi 
binh lính rất căm phẫn. nghĩa tuy chưa có sự đồng ý 
 của Trung ương Đảng  Kế 
 hoạch khởi nghĩa bị lộ. Thực 
 dân Pháp tước khí giới, săn 
 lùng các chiến sĩ cách mạng. Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23-11-1940). ? Trình bày diễn biến cuộc 
a. Hoàn cảnh. khởi nghĩa Nam Kì? 
 Pháp bắt lính Nam Kì làm bia đỡ 
đạn chống lại quân phiệt Xiêm  
binh lính rất căm phẫn.
b. Diễn biến.
 Đêm 22, rạng sáng 23-11-1940, 
cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở hầu khắp 
các tỉnh Nam Kì.
 Chính quyền nhân dân và tòa án 
 Hỡi những ai máu đỏ da vàng
cách mạng được thành lập ở nhiều Hãy chiến đấu dưới cờ thiêng Tổ quốc
vùng thuộc Mĩ Tho, Gia Định,.... Nền cờ thắm máu đào vì nước
 Cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất Sao vàng tươi, da của giống nòi
hiện trong cuộc khởi nghĩa này. Đứng lên mau hồn nước gọi ta rồi
 Hỡi sỹ-nông-công-thương-binh
 Đoàn kết lại như sao vàng năm cánh.
 Lược đồNguyễn khởi nghĩa Hữu Nam Tiến Kì Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23-11-1940).
a. Hoàn cảnh. ? Kết quả của cuộc khởi nghĩa 
 Pháp bắt lính Nam Kì làm bia đỡ ra sao?
đạn chống lại quân phiệt Xiêm  
binh lính rất căm phẫn.
b. Diễn biến.
 Đêm 22, rạng sáng 23-11-1940, 
cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở hầu khắp 
các tỉnh Nam Kì.
 Chính quyền nhân dân và tòa án 
cách mạng được thành lập ở nhiều 
vùng thuộc Mĩ Tho, Gia Định,....
 Cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất 
hiện trong cuộc khởi nghĩa này. Nguyễn Thị Minh Khai
 Nhân dânPhanH Namà Huy Đăng kì Tkhậ ởLưupi nghĩa
c. Kết quả. Phan Ngọc Hiển và tượng đài khởi nghĩa Hòn Khoai
 Thực dân Pháp đàn áp khốc liệt 
phong trào. Lược đồ khởi nghĩa Nam Kì Phan Ngọc Hiển (1910-1941), quê ở Cần Thơ, là nhà báo, nhà giáo, nhà 
văn và chí sĩ yêu nước Việt Nam thời Pháp thuộc. Ông hy sinh sau khi 
lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai tại Cà Mau, một bộ phận của cuộc 
khởi nghĩa Nam Kỳ chống chính quyền thực dân Pháp nổ ra năm 1940. 
Hiện tên ông được đặt cho một huyện ở tỉnh Cà Mau, huyện Ngọc Hiển, 
một đường phố chính và hai trường cấp ba ở tỉnh Cà Mau.
Khởi nghĩa Hòn Khoai
Tháng 6 năm 1939, Phan Ngọc Hiển được tổ chức đảng của ông phân 
công trở lại hoạt động ở vùng Rạch Gốc, rồi sau đó vượt biển ra Hòn 
Khoai. Trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ chống lại chính quyền thực dân 
Pháp do Đảng Cộng sản Đông Dương tổ chức và tiến hành, Phan Ngọc 
Hiển trực tiếp lãnh đạo và tổ chức cuộc nổi dậy ở Hòn Khoai. ngày 13 
tháng 12 năm 1940, cuộc nổi dậy nổ ra, nhưng nhanh chóng bị chính 
quyền đàn áp. Phan Ngọc cùng đồng đội bị thực dân Pháp bắt. Ông cùng 
“10 chiến sĩ Hòn Khoai” bị xử bắn tại sân banh của thị trấn Cà Mau vào 
ngày 12 tháng 7 năm 1941. Phan Ngọc Hiển qua đời năm 31 tuổi. Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 
II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN.
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23-11-1940).
a. Hoàn cảnh.
 Pháp bắt lính Nam Kì làm bia đỡ ? Khởi nghĩa Nam Kì đã chịu 
 tổn thất như thế nào?
đạn chống lại quân phiệt Xiêm  
binh lính rất căm phẫn. => Pháp đàn áp đẫm máu, gây 
b. Diễn biến. tổn thất nặng nề cho Đảng và 
 Đêm 22, rạng sáng 23-11-1940, cách mạng.
cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở hầu khắp ? Vì sao các cuộc khởi nghĩa 
các tỉnh Nam Kì. đều thất bại? 
 Chính quyền nhân dân và tòa án 
cách mạng được thành lập ở nhiều - Chưa có thời cơ thuận lợi như 
vùng thuộc Mĩ Tho, Gia Định,.... khởi nghĩa Bắc Sơn.
 Cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất - Kế hoạch bị lộ, Pháp tập trung 
hiện trong cuộc khởi nghĩa này. lực lượng mạnh để đối phó. 
c. Kết quả.
 Thực dân Pháp đàn áp khốc liệt 
phong trào. BÀI TẬP
 Chọn câu đúng nhất cho các hỏi sau:
Câu 1: Vào ngày 22/9/1940, sự kiện gì đã xảy ra tại Việt Nam?
 A. Nhật tấn công Lạng Sơn.
 B. Khởi nghĩa Bắc Sơn.
 C. Khởi nghĩa Nam Kì.
 D. Nhật đảo chính Pháp.
Câu 2: Chính sách bóc lột và thống trị của Pháp – Nhật đã dẫn đến:
 A. Đời sống các tầng lớp nhân dân vô cùng điêu đứng, khổ cực.
 B. Mọi tầng lớp nhân dân đều tham gia đấu tranh giải phóng dân tộc.
 C. Nền kinh tế Việt Nam lâm vào tình trạng kiệt quệ.
 D. Tất cả đều đúng. BÀI TẬP
Câu 3: Cờ đỏ sao vàng lần tiên xuất hiện ở đâu?
 A. Đại hội Tân Trào.
 B. Cách mạng tháng Tám năm 1945.
 C. Khởi nghĩa Nam Kì ở Mỹ Tho.
 D. Xô viết Nghệ Tĩnh.
Câu 4: Ý nghĩa chung của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn và khởi nghĩa Nam 
Kì:
 A. Nêu cao tinh thần anh dũng, bất khuất của nhân dân ta.
 B. Giáng những đòn phủ đầu chí tử vào thực dân Pháp.
 C. Nghiêm khắc cảnh cáo phát xít Nhật vừa mới đặt chân vào Đông 
 Dương.
 D. Tất cả đều đúng. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 - Học bài, làm bài tập lịch sử
- Xem bài 22, trả lời câu hỏi SGK
- Vẽ lược đồ khu giải phóng Việt Bắc chân thành cảm ơn quý thầy cô đã theo dõi!
 Kính chúc quý thầy cô dồi dào sức khỏe!