Bài giảng môn Ngữ văn 9 - Về truyện của Làng của Kim Lân (Tiết 100+101) - Nguyễn Thị Ngân

 HOẠT ĐỘNG 1 
 KHỞI ĐỘNG Truyện ngắn Làng của Kim 
Lân học ở Bài 4 mang lại cho 
 em những hiểu biết gì thú vị? 
 Em thích nhất điều gì ở 
 truyện ngắn này? HOẠT ĐỘNG 2
 HÌNH THÀNH 
 KIẾN THỨC I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
 1. Đọc văn bản PHIẾU HT 01: Tìm hiểu khái quát văn bản
 Đọc văn bản “Về truyện Làng của Kim Lân” và trả 
 lời các câu hỏi sau:
 Câu hỏi tìm hiểu Trả lời
- Nêu một vài hiểu biết của em về ..........................
tác giả Nguyễn Văn Long
- Nêu xuất xứ, thời điểm ra đời (nếu .........................
có) của văn bản.
- Xác định thể loại, phương thức ........................
biểu đạt chính của văn bản.
- Nêu bố cục của văn bản. . a. Tác giả Nguyễn Văn Long
- Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Long sinh
năm 1945, quê Hưng Yên, là giảng viên cao
cấp của Khoa Ngữ Văn, Trường Đại học Sư
phạm Hà Nội., một chuyên gia về văn học
hiện đại Việt Nam.
- Ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng
Nhà giáo Ưu tú năm 2000 và Nhà Giáo Nhân
dân năm 2006. b. Văn bản
Xuất xứ: In trong Giảng văn văn học Việt Nam
hiện đại, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2000.
Thể loại: Văn bản nghị luận văn học
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận Bố cục: 3 phần
Phần (1): Nêu vấn đề: Làng là một truyện ngắn có cốt truyện
đơn giản – một kiểu cốt truyện tâm lí. Cách nêu vấn đề rất
đơn giản, ngắn gọn, rõ ràng.
Phần (2): Triển khai, phân tích và làm sáng tỏ vấn đề nên
phần (1).
Phần (3): Kết lại, nêu đánh giá của người viết về vấn đề
nghị luận đã nêu. Tìm hiểu luận đề của VB
 Yêu cầu: 
Qua văn bản Về truyện “Làng” của Kim Lân, tác giả Nguyễn
Văn Long đã tập trung làm rõ vấn đề gì? Vấn đề ấy được nêu
ở phần nào?
Trả lời:
 Luận đề Vị trí của luận đề
 ....................................................... ........................................................ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03
 Tìm hiểu hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng của VB
Yêu cầu:
1. Để làm rõ vấn đề, người viết đã phân tích những điểm đặc sắc nào của truyện ngắn Làng?
Em hiểu thêm được điều gì về truyện Làng của Kim Lân sau khi học văn bản trên?
2. Nhận xét về cách nêu và cách triển khai làm rõ luận điểm của người viết ở văn bản trên.
Trả lời:
 Hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng của VB
 Luận điểm Lí lẽ Bằng chứng
Luận điểm 1: ......................... .......................................... ..............................................
Luận điểm 2: ....................... ......................................... ............................................
Luận điểm 3: ..................... ...................................... ............................................
Những hiểu biết mới về nội dung và nghệ thuật của truyện Làng:
- Về nội dung: ...........................................................................................................
- Về nghệ thuật: ...........................................................................................................
Nhận xét về cách nêu và cách triển khai làm rõ luận điểm của người viết ở VB trên:
............................................................................................................................................. PHIẾU HỌC TẬP 04
 Nhận xét về cách trình bày vấn đề chủ quan và 
 cách trình bày vấn đề khách quan 
 Đọc đoạn văn: “Cái tin ấy đến với ông vào một buổi trưa...thành một nỗi sợ sệt
luôn ám ảnh trong tâm trí ông Hai” và hoàn thành bảng sau:
 Ý kiến chủ quan Vấn đề khách quan
 ..................................................... .....................................................
 ....................................................... .......................................................
 Nhận xét về việc kết hợp hai cách trình bày:
 ............................................................................................................................
 ........................................................................................................................... a. Luận đề Luận đề của VB (vấn đề nghị luận):
 Truyện Làng là một trong những truyện
 ngắn có cốt truyện đơn giản, tập trung vào
 diễn biến tâm trạng nhân vật chính, hay có
 thể nói đây là một kiểu cốt truyện tâm lí.
 - Vị trí của luận đề trong VB: Cũng giống
 như nhiều văn bản nghị luận khác, luận đề
 (vấn đề cần làm sáng tỏ) của văn bản này
 được người viết nêu lên ở phần (1) của VB. Luận điểm Lí lẽ Bằng chứng
Luận điểm 1: - Nỗi nhớ làng - Tâm trạng buồn bực dậy 
Ngay từ dòng da diết của ông lên trong lòng ông Hai ... 
đầu, truyện đã Hai ở nơi tản cư khiến ông phải sang bác 
mở ra tâm trạng được thổ lộ Thứ nói chuyện “Ông nói 
của ông Hai ở trong câu chuyện về cái làng ấy một 
nơi tản cư chuyện mỗi tối cách say mê và náo nức lạ 
 với bác Thứ thường. Hai con mắt ông 
 sáng hẳn lên, cái mặt 
 chuyển biến, hoạt động.” Luận điểm Lí lẽ Bằng chứng
Luận điểm - Cái tin làng Chợ Dầu - “Cổ họng ông lão nghẹ ắng hẳn lại...., tưởng như 
2: Ngòi bút của ông theo giặc, lập tề không thở được.”
miêu tả tâm lí đến đột ngột khiến ông - Lời ông cố gặng hỏi lại.
của Kim Lân Hai sững sờ.
càng tỏ ra sâu - Từ lúc ấy, ông Hai rơi - Suốt ngày ông Hai quanh quẩn ở nhà “Một đám 
sắc khi đặt vào tâm trạng đau đớn, đông xúm lại, ông cũng để ý, ... thôi chết lại 
ông Hai vào tủi hổ ngày càng nặng chuyện ấy rồi.”.
tình huống nề. - Tác giả diễn tả rất cụ thể sâu sắc tâm trạng ông 
thử thách để Hai biến thành nỗi sợ sệt ám ảnh tâm trí...
làm bộc lộ - Không khí nặng nề - Bà Hai đến lũ trẻ con đều sống trong tâm trạng 
chiều sâu tâm bao trùm cả gia đình nơm nớp...
trạng nhân ông Hai sau khi nghi tin - Ông Hai không dám ló mặt ra ngoài,...
vật. dữ. - Ý nghĩ quay trở về làng cũng bị gạt phắt đi.
 - Ông Hai xác định “Làng thì yêu thật, ...thì phải 
 thù.” Luận điểm Lí lẽ Bằng chứng
Luận điểm 3: Sự mở - Tình cảm gắn bó thân - Trích thơ từ các tác 
rộng và thống nhất của thiết với làng quê của phẩm Đồng chí-
tình yêu quê hương trong cuộc đời người lính Chính Hữu; Nhớ-
tình yêu nước và tình trong văn học thời kì Hồng Nguyên
cảm giai cấp là nét mới kháng chiến. 
trong nhận thức và tình - Tình cảm chân thành - Bằng chứng thể 
cảm của quần chúng của ông Hai với quê hiện trong cuộc trò 
cách mạng mà văn học hương, với đất nước, với chuyện với thằng con 
thời kì kháng chiến đã cách mạng. út.
chú trọng.