Giáo án Địa lí 9 - Tuần 24, Bài: Vùng đồng bằng sông Cửu Long - Trần Thanh Phong

 Trường: THCS Ninh Hòa Họ và tên giáo viên:
 Tổ: Xã hội Trần Thanh Phong
 TÊN BÀI DẠY: VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (TIẾP THEO)
 Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ; Lớp: 9
 Thời gian thực hiện: (2 tiết)
Nội dung kiến thức: 
- Trình bày đặc điểm phát triển kinh tế của đồng bằng sông Cửu Long
- Phân tích được những thế mạnh và hạn chế trong phát triển kinh tế của vùng. 
- Đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế bền vững trong hiện tại và tương lai. 
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập 
được giao.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi 
tích cực; giao tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Phân tích bảng số liệu để trình bày tình hình 
phát triển kinh tế của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
- Năng lực tìm hiểu địa lí: Phân tích bản đồ kinh tế trình bày được sự phân bố của 
các ngành kinh tế công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ của vùng Đồng bằng sông 
Cửu Long.
- Năng lực vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Giải thích sự phát triển của kinh tế 
vùng.
2. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Giáo dục ḷòng yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ môi trường trong 
quá trình phát triển kinh tế.
- Chăm chỉ: Tìm hiểu sự phát triển các ngành kinh tế của vùng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của GV
Bản đồ kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
2. Chuẩn bị của HS
- Sách giáo khoa, sách tập ghi bài. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động: Mở đầu (3 phút)
a) Mục đích: - Tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài mới. 
b) Nội dung:
HS dựa vào hình ảnh nêu lên sản phẩm kinh tế chính của vùng Đồng bằng sông 
Cửu Long.
c) Sản phẩm:
HS quan sát ảnh và nêu được vùng Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất 
nước ta.
d) Cách thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV cung cấp bức ảnh: Quan sát hình ảnh và cho biết bức 
ảnh này đang thể hiện điều gì?
Bước 2: HS quan sát tranh và bằng hiểu biết để trả lời.
Bước 3: HS báo cáo kết quả (một học sinh trả lời, các học sinh khác nhận xét)
Bước 4: GV dẫn dắt vào bài
2. Hoạt động: Hình thành kiến thức mới
2.1. Hoạt động 1: Tình hình phát triển kinh tế (25 phút)
a) Mục đích:
- Trình bày được sự phát triển và phân bố nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ của 
vùng. 
- Đề xuất các giải pháp để phát triển nền nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp xanh 
và phát triển bền vững. b) Nội dung:
- HS dựa vào nội dung sách giáo khoa và khai thác lược đồ tự nhiên vùng Đồng 
bằng sông Cửu Long để trả lời các câu hỏi.
❖ Nội dung chính:
IV. Tình hình phát triển kinh tế
1. Nông nghiệp:
- Vùng trọng điểm lương thực thực phẩm lớn nhất cả nước.
- Là vùng sản xuất lúa lớn nhất nước ta, bình quân 1066,3kg/người.
- Trồng cây ăn quả có sản lượng lớn và xuất khẩu lớn nhất nước ta.
- Nuôi vịt đàn phát triển.
- Chiếm hơn 50% tổng sản lượng thủy sản của cả nước.
- Nghề rừng giữ vị trí rất quan trọng.
2. Công nghiệp:
- Bắt đầu phát triển.
- Chiếm tỉ trọng thấp trong GDP toàn vùng: 20% ( 2002)
- Các ngành công nghiệp: chế biến lương thực thực phẩm, vật liệu xây dựng, cơ 
khí nông nghiệp và một số ngành công nghiệp khác.
- Phát triển nhất là chế biến lương thực thực phẩm.
- Các cơ sở sản xuất công nghiệp tập trung chủ yếu tại các thành phố và thị xã.
3. Dịch vụ:
- Bắt đầu phát triển.
- Các ngành chủ yếu: xuất nhập khẩu, vận tải thủy, du lịch. 
c) Sản phẩm: Hoàn thành phiếu học tập
 Khu vực Nông nghiệp Công nghiệp Dịch vụ
 Thế + Đất phù sa sông màu + Nguyên liệu phong + Lao động 
 mạnh mỡ phú từ nông nghiệp đông đảo, nhiều 
 + Diện tích đồng bằng + Lao động đông đảo, kinh nghiệm
 lớn nhất nước nhiều kinh nghiệm + Thị trường, 
 + Khí hậu nhiệt đới ẩm + Thị trường, vốn, vốn, chính sách, 
 gió mùa chính sách, cơ sở hạ cơ sở hạ tầng 
 + Nguồn nước dồi dào tầng đang phát triển đang phát triển 
 + Lao động đông đảo, mạnh mạnh
 nhiều kinh nghiệm
 + Công nghiệp chế biến đang phát triển mạnh, 
 vốn, chính sách 
 Tình + Lúa: Diện tích và sản + Các ngành chính: + Xuất nhập 
 hình lượng lớn nhất nước (trên Chế biến lương thực, khẩu nông sản
 50%) thực phẩm, VLXD, + GTVT: Đường 
 + Nhiều cây ăn quả có cơ khí bộ và đường 
 giá trị + Trung tâm: Cần thủy. Các cảng 
 + Nuôi trồng thuỷ sản Thơ Long Xuyên, Mỹ như Kiên 
 lớn nhất cả nước Tho Lương, Cần 
 + Đàn vịt lớn nhất Thơ. QL 1 
 + Du lịch sinh 
 thái
 Định + Thâm canh tăng vụ + Ứng dụng công + Phát triển bền 
 hướng + Đảm bảo nguồn nước, nghệ mới vững
 thủy lợi + Chuyên môn hóa + Đầu tư cơ sở 
 + Gắn với công nghiệp + Tăng vốn hạ tầng theo 
 chế biến chiều sâu
 + Tìm kiếm thị 
 trường
d) Cách thực hiện:
Bước 1: GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, quan sát lược đồ và yêu cầu các 
nhóm HS hoàn thành phiếu học tập sau:
 Khu vực Nông nghiệp Công nghiệp Dịch vụ
 Thế mạnh
 Tình hình
 Định hướng
* Nhóm 1, 4: Nông nghiệp
Diện tích, sản lượng lúa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước qua 
các năm
 Đồng bằng sông Cửu Long Cả nước
 Vùng Năm Năm Năm Năm Năm Năm
 Tiêu chí 2002 2010 2017 2002 2010 2017 Diện tích (nghìn ha) 3834,8 3945,9 4107,4 7504,3 7489,4 7705,2
 Sản lượng (triệu 
 17,7 21,6 24,4 34,4 40,0 43,9
 tấn)
* Nhóm 2, 5: Công nghiệp
* Nhóm 3, 6: Dịch vụ
Bước 2: Các nhóm HS thực hiện nhiệm vụ, ghi kết quả ra giấy nháp; GV quan sát, 
theo dõi, gợi ý, đánh giá thái độ học tập của HS
Bước 3: Đại diện một số nhóm HS lên bảng ghi kết quả của nhóm; nhóm HS khác 
nhận xét, bổ sung.
Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chuẩn kiến thức.
2.2. Hoạt động 2: Các trung tâm kinh tế (10 phút)
a) Mục đích:
- Liệt kê được các trung tâm kinh tế của vùng. 
- Xác định được các trung tâm kinh tế trên lược đồ. 
b) Nội dung:
- Học sinh tìm hiểu kiến thức trong SGK và quan sát lược đồ để trả lời các câu hỏi.
❖ Nội dung chính:
V. Các trung tâm kinh tế
- Các trung tâm kinh tế: Cần Thơ, Mĩ Tho, Long Xuyên, Rạch Giá, Cà Mau.
- Cần Thơ là trung tâm kinh tế quan trọng của vùng.
c) Sản phẩm: Hoàn thành các câu hỏi
- Xác định vị trí của các trung tâm kinh tế nổi bật của vùng.
- Trung tâm nào lớn nhất? Vì sao?
d) Cách thực hiện:
Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ:
- HS xác định vị trí của các trung tâm kinh tế nổi bật của vùng: Cần Thơ, Mỹ Tho, 
Long Xuyên, Cà Mau.
- Trung tâm Cần Thơ lớn nhất. Vì: 
+ Vị trí Cần Thơ cách thành phố HCM không xa về phía tây nam khoảng 175km.
+ Cầu Mĩ Thuận và cầu Cần Thơ sẽ nối liền TP.HCM với các tỉnh miền Tây Nam 
Bộ.
+ Đây là thành phố công nghiệp, dịch vụ quan trọng trong đó Trà Nóc là khu công 
nghiệp lớn nhất trong toàn vùng.
+ Đại học Cần Thơ là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học quan trọng nhất đối 
với Đồng bằng sông Cửu Long. + Cảng Cần Thơ vừa là cảng nội địa vừa là cửa ngõ của tiểu vùng Mê Công.
+ Thành phố Cần Thơ là thành phố loại I, trực thuộc Trung ương.
Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Đại diện các cặp đôi trình bày, HS khác bổ sung.
Bước 4: GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức.
3. Hoạt động: Luyện tập (5 phút)
a) Mục đích:
- Giúp học sinh củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức bài học để đưa ra đáp án.
c) Sản phẩm: Đưa ra đáp án.
Câu 1: Mở rộng diện tích đất canh tác, tăng năng suất, đem lại thu nhập cho người 
dân.
Câu 2: Vì:
- Có vùng biển rộng ( 3 mặt giáp biển) và ấm quanh năm, ngư trường rộng lớn ( 
ngư trường Cà Mau – Kiên Giang), có nhiều đảo, quần đảo thuận lợi cho khai thác 
hải sản.
- Lũ hàng năm của sông Mê Kông đem lại nguồn thủy sản tự nhiên lớn.
- Nguồn thức ăn dồi dào từ sản phẩm trồng trọt ( chủ yếu là lúa), cộng với nguồn 
cá, tôm phong phú chính là nguồn thức ăn để nuôi tôm, cá hầu hết ở các địa 
phương.
d) Cách thực hiện:
Bước 1: GV cho HS hoạt động theo nhóm 2 bạn chung bàn làm 1 nhóm và trả lời 
các câu hỏi sau:
Câu 1: Ý nghĩa của việc cải tạo đất mặn, đất phèn ở Đồng bằng sông Cửu Long?
Câu 2: Tại sao đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh phát triển nuôi trồng và 
đánh bắt thuỷ sản? 
Bước 2: HS có 2 phút thảo luận theo nhóm.
Bước 3: GV mời đại diện các nhóm trả lời. Đại diện nhóm khác nhận xét. GV chốt 
lại kiến thức của bài. 
4. Hoạt động: Vận dụng (2 phút)
a) Mục đích: Hệ thống lại kiến thức về vùng ĐBCSL
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Thiết kế một sản phẩm.
d) Cách thực hiện: Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Tìm kiếm thông tin và sưu tầm một số hình ảnh về các 
hoạt động kinh tế ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn. GV giới thiệu các địa điểm HS có thể tìm hiểu.
Bước 3: GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét.