Giáo án Hóa học 9 - Tiết 55+56, Bài 45: Axit axetic - Năm học 2021-2022

 Tuần 28 
Tiết 55, 56 
 Bài 45: AXIT AXETIC ( 2Tiết ) 
I. MỤC TIÊU:
 1. kiến thức, kĩ năng, thái độ:
* Kiến thức:
- HS viết được công thức phân tử, công thức cấu tạo và nêu được cấu tạo của axit 
axetic.
- Nêu được tính chất vật lí : Trạng thái , màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, 
nhiệt độ sôi.
- Nêu được tính chất hóa học: Là một axit yếu, có tính chất chung của axit, tác dụng với 
ancol etylic tạo thành este.
- Nêu được ứng dụng : làm nguyên liệu trong công nghiệp, sản xuất giấm ăn.
- Nêu được phương pháp điều chế axit axetic bằng cách lên men ancol etylic.
*. Kĩ năng:
 - Quan sát mô hình phân tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh ...rút ra được nhận xét về 
đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hóa học.
 - Dự đoán, kiểm tra và kết luận được về tính chất hóa học của axit axetic
 - Phân biệt axit axetic với ancol etylic và chất lỏng khác.
 - Tính nồng độ axit hoặc khối lượng dụng dịch axit axetic tham gia hoặc tạo thành trong 
phản ứng.
* Thái độ
 - Giáo dục cho học sinh lòng say mê yêu thích tìm tòi môn học.
2. Định hướng phát triển năng lực
 - Năng lực chung: năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực giải quyết vấn đề 
thông qua môn Hóa học, năng lực sáng tạo, năng lực nghiên cứu hóa học, năng lực vận 
dụng kiến thức hóa học, năng lực giao tiếp, năng lực tính toán hóa học.
 - Năng lực chuyên biệt: Hình thành năng lực quan sát, thảo luận, sử dụng ngôn ngữ 
hóa học và vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống.
II. Chuẩn bị:
 - Hình ảnh: 
 - Đồ dùng thí nghiệm: 
- Mô hình phân tử axit axetic.
- Dung dịch phenolphtalein, CuO, Zn, Na2CO3, rượu etylic
 Trang 1 - CH3COOH , dung dịch NaOH, axit sunfuric đặc.
 Một số lưu ý khi hướng dẫn học sinh sử dụng tranh ảnh:
Khi hướng dẫn học sinh sử dụng tranh ảnh, biểu đồ, biểu bảng, giáo viên cần hướng dẫn 
học sinh thực hiện các bước như sau:
 Bước 1: Đọc tên tranh ảnh
 Bước 2: Nhận xét và giải thích
 Bước 3: Khái quát đưa ra xu hướng, đặc điểm chung của đối tượng được thể hiện 
trên tranh ảnh.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số (1’)
2.Kiểm tra bài cũ : (5’ )
Câu 1: Viết công thức cấu tạo và nêu đặc điểm công thức cấu tạo?
Câu 2: Nêu tính chất hóa học của rượu etylic và viết PTHH minh họa.
3. Bài mới:
* Hoạt động 1: Mở bài (1’):
 Quan sát hình ảnh về sản phẩm giấm ăn trong các hình bên và cho biết : Chất nào tạo 
nên vị chua của giấm ? Hãy cho biết công thức phân tử, công thức cấu tạo của chất đó là 
gì?
* Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC: 
THỜI NỘI DUNG BÀI HOẠT ĐỘNG
GIAN GIẢNG Của giáo viên Của học sinh
 Kiến thức 1: Tính chất vật lí.
 4’ CTPT: C2H4O2 Gv: Yêu cầu học sinh lên Hs: 
 PTK: 60 viết công thức phân tử, Công thức phân tử: 
 phân tử khối của axit C2H4O2
 I. Tính chất vật lí. axetic. Phân tử khối: 60
 Gv: Để thấy được axit Hs: Nghe giáo viên.
 axetic có tính chất vật lí 
 gì giáo viên cho học sinh 
 quan sát axit axetic. Hs: Quan sát
 Gv: Tiến hành thí nghiệm 
 hoà tan axit axetic vào Hs: Nhận xét và nêu tính 
 nước. chất vật lí: 
 Axit axetic là chất lỏng, Gv: Nêu tính chất vật lí Hs: Ghi bài.
 không màu, vị chua, tan của axit axetic.
 vô hạn trong nước. Gv: Kết luận
 Kiến thức 2: Cấu tạo phân tử
 6’ II. Cấu tạo phân tử: 
 Gv: Cho học sinh xem mô Hs: Quan sát mô hình.
Trang 2 hình phân tử axit axetic.
 Gv: Cho Hs lắp mô hình Hs: Lắp đặt mô hình phân 
 và viết công cấu tạo. tử axit axetic, nhận xét đặc 
 điểm công thức cấu tạo. 
 Gv: Ta thấy trong phân tử Viết công thức cấu tạo
 axit axetic có nhóm -OH H O
 C O H C C
 liên kết với nhóm O H 
 tạo thành nhóm H
 O ; viết gọnC H3 COOH
 C (-COOH); Chính 
 OH
 nhóm- 
 Công thức cấu tạo của Hs: Ghi bài.
 axit axetic. COOH 
 H O
 H C C
 này làm cho phân tử có 
 O H
 H tính axit.
 ; viết gọnC H3 COOH Gv: Kết luận.
 Kiến thức 3: Tính chất hóa học:
10’ III. Tính chất hóa học: 
 1. Axit axetic có tính chất 
 của axit không?
 Gv: Tiến hành thí nghiệm: Hs: Quan sát hiện tượng, 
 Cho dung dịch axit axetic nhận xét và viết phương 
 lần lượt vào các ống trình. 
 nghiệm đựng các chất sau: - Axit axetic là một axit 
 quỳ tím, dung dịch, NaOH hữu cơ có tính chất của 
 có phenolphtalein, CuO, một axit. Tuy nhiên axit 
 Zn, Na2CO3. axetic là một axit yếu.
 -PTHH:
 CH 3COOH NaOH  CH 3COONa H 2O 
 Axit axetic 
 Natri axetic
 - Axit axetic là một axit 2CH3COOH Na2CO3  2CH3COONa H2O CO2
 hữu cơ có tính chất của Gv: Kết luận. Hs: Ghi bài.
 một axit. Tuy nhiên axit 
 axetic là một axit yếu.
 -PTHH:
 CH 3COOH NaOH  CH 3COONa H 2O
 Axit axetic 
 Natri axetic
 2CH3COOH Na2CO3  2CH3COONa H2O CO2 
 2. Axit axetic có tác dụng 
 Trang 3 với rượu etylic không? Gv: Tiến hành thí nghiệm: Hs: Quan sát hiện tượng, 
 Cho rượu etylic axit axetic nhận xét và viết phương 
 vào ống nghiệm A, thêm trình.
 tiếp một ít axit sunfuric - Axit axetic tác dụng với 
 đặc vào làm xúc tác. Đun rượu etylic tạo ra etyl 
 sôi hỗn hợp trong ống axetat
 nghiệm A một thời gian, - PTHH:
 sau đó ngừng đun. Thêm O
 một ít nước vào chất lỏng C H 3 C O H + H O C H 2 C H 3 
 o O
 ngưng tụ trong ống H2SO4,đac,t
  CH3 C O CH2 CH3
 nghiệm B lắc nhẹ. 
 +H2O
 Elyt axetat
 - Etyl axetat là chất lỏng, 
 mùi thơm, tan trong nước, 
 dùng làm dung môi trong 
 công nghiệp.
 - Sản phẩm của phản ứng 
 giữa axit axetic và rượu 
 gọi là este.
 - Axit axetic tác dụng với Gv: Kết luận. Hs: Ghi bài.
 rượu etylic tạo ra etyl 
 axetat
 - PTHH:
 O
 C H 3 C O H + H O C H 2 C H 3 
 o O
 H2SO4,đac,t
  CH3 C O CH2 CH3
 +H2O
 (Elyt axetat)
 - Etyl axetat là chất lỏng, 
 mùi thơm, tan trong 
 nước, dùng làm dung môi 
 trong công nghiệp.
 - Sản phẩm của phản ứng 
 giữa axit axetic và rượu 
 gọi là este.
 Kiến thức 4: Ứng dụng.
 3’ IV. Ứng dụng:
 Gv: Cho học sinh quan sát Hs: Quan sát sơ đồ ứng 
 sơ đồ ứng dụng của axit dụng.
 axetic.
 Gv: Cho Hs thảo luận 2 Hs: Thảo luận nhóm 2 
 phút nêu ứng dụng của phút để nêu ứng dụng của 
 Axit axetic được dùng để axit axetic. axit axetic. 
 điều chế chất dẻo, tơ Gv: Kết luận.
Trang 4 nhân tạo, dược phẩm, Hs: Ghi bài.
 phẩm nhuộm, thuốc diệt 
 côn trùng, pha giấm ăn 
 Kiến thức 5: Điều chế.
 6’ V. Điều chế:
 Gv: Trong thực tế người ta Hs:
 sản xuất giấm ăn bằng -Trong công nghiệp, một 
 phương pháp nào ? lượng lớn axit axetic được 
 điều chế theo phản ứng 
 sau:
 XT,T o
 2C4H10 5O2  4CH3COOH 2H2O
 Butan 
 Axit axetic
 - Trong công nghiệp, một -Để sản xuất giấm ăn, 
 lượng lớn axit axetic người ta thường dùng 
 được điều chế theo phản phương pháp lên men 
 ứng sau: Gv: Kết luận. dung dịch rượu etylic 
 XT,T o
 2C4H10 5O2  4CH3COOH 2H2O loãng
 mengiam
 Butan CH3 CH2 OH O2  CH3 COOH H2O
 Axit axetic Hs: Ghi bài.
 - Để sản xuất giấm ăn, 
 người ta thường dùng 
 phương pháp lên men 
 dung dịch rượu etylic 
 loãng
 mengiam
 CH3 CH2 OH O2  CH3 COOH H2O
* HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP: (5’)
Giáo viên hướng dẫn học sinh giải các bài tập.
HS: Thảo luận nhóm cùng nhau giải và đại diện nhóm lên trình bày.
1/a. Axit axetic là chất lỏng không màu, vị chua tan vô hạn trong nước.
 b.Axit axetic là nguyên liệu để điều chế dược phẩm, phẩm nhuộm, chất dẻo, tơ nhân 
tạo 
c.Giấm ăn là dung dịch axit axetic có nồng độ từ 2 – 5%
d.Bằng cách oxi hoá butan với chất xúc tác thích hợp người ta thu được axit axetic.
2/Tác dụng với Na: a, b, c, d
 Tác dụng với NaOH: b, d
 Tác dụng với Mg: b, d
3/ Câu d là câu đúng
4/ Trường hợp a có tính axit vì trong phân tử có nhóm COOH
HOẠT ĐỘNG 3: VẬN DỤNG, TÌM TÒI MỞ RỘNG: 2’ 
- Tìm hiểu và chia sẻ quy trình làm giấm ăn từ gạo, từ táo trong cuộc sống.
 “ Mối liên hệ giữa etilen , rượu etylic và axit axetic”.
 Trang 5 4. Hướng dẫn học bài ở nhà: (1’)
- Em hãy tìm hiểu tác hại của rượu bia trong cuộc sống. 
- Về học bài và soạn trước bài axit axetic.
IV. Kiểm tra đánh giá: (1’)
- Nhận xét thái độ học tập của học sinh
- Khả năng tiếp thu bài của học sinh
V. Rút kinh nghiệm:
 Tuần 28
 Ngày28/03/2022
 Nội dug đúng: 
 Phương pháp: 
 Danh Minh Tâm
Trang 6 Trang 7