Giáo án Nâng cao Ngữ văn 9 - Tuần 3, Tiết 7-9 - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 12/9/2020 Tiết 7, 8 Tuần 3
 Chuyên đề 1: (TẬP LÀM VĂN)
 THUYẾT MINH SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ VÀ BIỆN PHÁP 
 NGHỆ THUẬT (Tiếp)
I. Mục tiêu: 
1. Kiến thức:
 - Củng cố kiến thức cơ bản và nâng cao về kiểu văn bản bài thuyết minh có sử dụng yếu tố 
miêu tả và biện pháp nghệ thuật.
 - Phân biệt được kiểu văn bản thuyết minh với các kiểu văn bản khác.
 2. Kĩ năng:
 Nhận diện kiểu văn bản thuyết minh. Làm văn thuyết minh thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt.
3. Thái độ:
 Tích cực tìm hiểu các đoạn văn, bài văn thuyết minh.
II. Chuẩn bị:
1. Thầy: Chuẩn bị tư liệu tham khảo
2. Trò: Xem lại đề, nội dung bài đã học
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định tổ chức lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: Không
3. Nội dung bài mới: 
 Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung cơ bản
 Tiết 7
Hoạt động 1: I. Yếu tố miêu tả trong văn bản 
 thuyết minh.
H? Hiểu vai trò, ý nghĩa TL: Yếu tố miêu tả trong 1. Tác dụng của việc sử dụng yếu tố 
của yếu tố miêu tả trong việc thuyết minh -> Bài văn miêu tả trong văn thuyết minh.
việc thuyết minh như thế thuyết minh thêm sinh động. - Bài văn thuyết minh thêm sinh động. 
nào? Sự vật được tái hiện cụ thể. Sự vật được tái hiện cụ thể.
 - Đối tượng: Các loài cây, di tích, danh 
 - HS nhận diện lam, các mặt đối tượng...
H? Những đối tượng nào 
cần sự miêu tả khi thuyết 
minh? TL: Khách quan, tiêu biểu
H? Đặc điểm của bài văn - HS thực hành:
thuyết minh? Ví dụ: Sau mấy tháng chắt 
Yêu cầu HS vận dụng yếu lọc dinh dưỡng diệp lục cho 
tố miêu tả: Thân cây chuối, cây, những chiếc lá già mệt 
lá chuối khô... nhọc héo úa dần rồi khô lại. 
 Lá chuối khô gói bánh gai 
 thơm, phức.
Hoạt động 2: II. Biện pháp nghệ thuật trong văn 
 - HS nêu bản thuyết minh.
H? Giả sử phải viết bài văn 1. Xây dựng yếu tố miêu tả trong bài 
thuyết minh về cây tre Việt văn thuyết minh.
nam, em dự định sẽ sử TL: Đoạn văn viết về vẻ đẹp Dàn ý: 
dụng yếu tố miêu tả vào trong phong cách lối sống Mở bài:
 1 những chi tiết nào? Hãy thể của chủ tịch Hồ Chí Minh. Đề 1: Thuyết minh về cây tre Việt 
hiện rõ trong dàn ý bài viết TL: Đoạn văn dùng lối so Nam.
của em. sánh, giải thích và chứng * Dàn bài: 
H? Với mỗi chi tiết ấy hãy minh. - Mở bài 
viết một câu văn có chứa - HS tự bộc lộ: + Cây tre rất gần gũi với người dân 
yếu tố miêu tả. VN (Miêu tả 1 vài câu)
GV cho HS đọc đoạn 2 của + Công dụng của tre (sử dụng từ ngữ 
văn bản ”Phong cách Hồ miêu tả).
Chí Minh” - Thân bài:
 + Sự xuất hiện của tre .
 + Đặc điểm sinh trưởng và phát triển 
 của tre (Giải thích, liệt kê + miêu tả)
 + Đặc điểm + công dụng
 - Kết bài: Sự gắn bó của tre.
 Khẳng định sự trường tồn của tre với 
 - HS nêu: con người VN.
 2. Vai trò của yếu tố miêu tả:
H? Mục đích việc sử yếu tố Để làm nổi bật đối tượng thuyết minh 
miêu tả trong văn thuyết và gợi hứng thú cho người đọc người 
minh? nghe, người viết cần đưa vào các yếu 
 tố nghệ thuật. 
 Tiết 8
 III. Thực hành tìm hiểu đề văn 
Hoạt động 3: Thực hành thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu 
tìm hiểu đề văn thuyết tả và biện pháp nghệ thuật.
minh có sử dụng yếu tố Đề bài: Giới thiệu một mặt hàng thủ 
nghệ thuật. công mĩ nghệ mang màu sắc dân tộc 
 - HS thảo luận, TL: mà em yêu thích.
 1. Tìm hiểu đề, tìm ý:
H? Đề yêu cầu thuyết minh - HS nêu. - Kiểu bài.
vấn đề gì? - HS tự bộc lộ. - Đối tượng thuyết minh: Hàng mây tre 
H? Tính chất của vấn đề? đan, hàng góm sứ, hàng thổ cẩm...
H? Muốn giải quyết vấn đề - Yêu cầu:
này phải làm việc gì? * Các ý cơ bản cần triển khai.
gì? Lập dàn bài + Dẫn dắt giới thiệu mặt hàng
 + Cung cấp tri thức về đối tượng.
 - HS thực hiện. Đặc điểm đối tượng.
 Tính chất, công dụng.
GV cho HS thực hành tìm Giá trị văn hóa...
ý cho bài văn
4. Củng cố 
 Hệ thống hóa các kiến thức vừa học.
5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà. 
IV. Rút kinh nghiệm.
 2 Tiết 9
 Chuyên đề 1: (TẬP LÀM VĂN)
 THUYẾT MINH SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ VÀ BIỆN PHÁP 
 NGHỆ THUẬT (Tiếp)
I. Mục tiêu: 
1. Kiến thức:
 - Củng cố kiến thức cơ bản và nâng cao về kiểu văn bản bài thuyết minh có sử dụng yếu tố 
miêu tả và biện pháp nghệ thuật.
 - Phân biệt được kiểu văn bản thuyết minh với các kiểu văn bản khác.
 2. Kĩ năng:
 Nhận diện kiểu văn bản thuyết minh. Làm văn thuyết minh thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt.
3. Thái độ:
 Tích cực tìm hiểu các đoạn văn, bài văn thuyết minh.
II. Chuẩn bị:
1. Thầy: Chuẩn bị tư liệu tham khảo
2. Trò: Xem lại đề, nội dung bài đã học
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định tổ chức lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: Không
3. Nội dung bài mới: 
 Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung cơ bản
GV cho HS thực hành Đề bài: Giới thiệu một mặt 
 hàng thủ công mĩ nghệ mang 
 màu sắc dân tộc mà em ưa 
 thích.
 1. Tìm hiểu đề, tìm ý:
H? Ghi vào dàn ý những chi tiết - HS lên bảng làm 2. Lập dàn bài:
cần miêu tả. Mở bài: 
 - Mở bài 
 + Lịch sử ra đời + gần gũi với 
 người dân VN (Miêu tả 1 vài 
 câu)
 + Công dụng của đối tượng (sử 
 dụng từ ngữ miêu tả).
 - Thân bài:
 + Sự xuất hiện của mặt hàng 
 thủ công mĩ nghệ mang màu 
 sắc dân tộc.
 + Đặc điểm hình dáng của đối 
 tượng (Giải thích, liệt kê + 
 miêu tả)
 + Đặc điểm + công dụng, giá trị 
 ý nghĩa 
 - Kết bài: Sự gắn bó của mặt 
 hàng thủ công mĩ nghệ mang 
H? Viết đoạn văn phát triển môt màu sắc dân tộc.
 3 ý trong dàn ý, có kết hợp miêu - HS thực hiện 3. Viết đoạn văn
tả và sử dụng biện pháp nghệ Ví dụ: Mở bài:
thuật. Nghề thủ công Việt Nam vốn 
GV gợi ý: HS khi viết có thể bổ có truyền thống từ lâu đời. 
sung các từ tượng hình, tượng - Nghe, thực hành Truyền thống đó gắn liền với 
thanh gợi cảm...vào những câu nền văn minh lúa nước, gắn với 
van đã có. Cũng có thể vận những tên làng nghề, phố nghề 
dụng các biện pháp tu từ. và được biểu hiện bằng những 
 sản phẩm thủ công với những 
 nét độc đáo, tinh xảo, hoàn mỹ. 
 Nghề thủ công không chỉ đem 
 lại lợi ích về kinh tế, mà còn 
 chứa đựng nhiều phong tục tập 
 quán, những nét đẹp văn hoá 
 truyền thống làng quê Việt 
 Nam. Một số mặt hàng thủ công 
 mỹ nghệ xuất khẩu nổi tiếng 
 nhất Việt Nam có thể kể đến 
 như nghề gốm, nghề mây tre 
 đan, sơn mài, khảm trai.
4. Củng cố 
 Hệ thống hóa các kiến thức vừa học.
5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà. 
 Sưu tầm đoạn văn, bài văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ thuật.
IV. Rút kinh nghiệm.
 Kí duyệt của tổ
 Ngày 16 tháng 9 năm 2020
 - Nội dung, hình thức: 
 .
 - Phương pháp: ..
 4