Giáo án Toán 9 - Tuần 31 - Năm học 2021-2022 - Danh Dong

 Trường THCS Ninh Hòa Họ và tên: Danh Dong
Tổ Tự Nhiên
 HÌNH CẦU- DIỆN TÍCH MẶT CẦU VÀ THỂ TÍCH HÌNH CẦU
 Môn Toán, lớp 9
 Thời gian thực hiện 2 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
-Nhớ lại và nắm chắc các khái niệm về hình cầu: tâm, bán kính, đường tròn lớn, mặt 
cầu
- Vận dụng thành thạo công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích hình cầu
-Thấy được các ứng dụng của các công thức trên trong đời sống thực tế
3. Thái độ
 - Giáo dục tính thực tiễn
2. Năng lực
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản .
- Năng lưc chuyên biệt: Tính diện tích mặt cầu và thể tích hình cầu
3. Phẩm chất
- Tự học, tự chủ, sống có trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên: 
- Com pa, thước thẳng, thước đo góc, eke.
2. Học sinh:
- Compa, thước thẳng, thước đo góc.
3. Biên soạn câu hỏi/bài tập kiểm tra đánh giá
a) Nhóm câu hỏi nhận biết:
Câu 1: Nêu khái niệm về về hình cầu: tâm, bán kính, đường tròn lớn, mặt cầu
Câu 2: Vẽ hình cầu
b) Nhóm câu hỏi thông hiểu
Câu 1: Viết công thức tính diện tích vàthể tích của mặt cầu
Câu 2: -Vẽ hình bán cầu
c )Nhóm câu hỏi vận dụng thấp:
-Hãy vận dụng công thức tính diện tích của mặt cầu để giải bài tập làm ?1và bài 122 
SGK.
d)Nhóm câu hỏi vận dụng cao:
-Hãy vận dụng công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích hình cầuđể giải bài 32/125.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: Phối hợp bài mới
3.Bài mới: 
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục đích:HS biết được các SẢN PHẨM SỰ KIẾN cơ bản của bài học cần đạt 
được, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt 
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập. c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d) Tổ chức thực hiện: 
GV: Quay HCN ta được hình trụ. Quay hình tam giác vụông ta được hình nón. Vậy 
khi quay một nửa hình tròn quanh một trục trùng với đường kính của đường tròn ta 
được hình nào?
Hs nêu dự đoán
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Hoạt động 1: Tìm hiểu về hình cầu
a) Mục tiêu:Hs mô tả được hình cầu và các tên gọi của nó.
b) Nội dung:HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt 
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập. 
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện:Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1.Hình cầu:(sgk) l
-GV dùng mô hình một trục quay bằng 
 l
thanh sắt tròn có gắn một nửa hình tròn A A
bằng giấy bìa cứng vừa thực hiện như 
SGK, vừa giảng giải .O
-HS quan sát phần trình bày của GV, hình .O
103 SGK 
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: B B
HS: Thực hiện các yêu cầu của GV 
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Hình 103
+ HS trình bày kết quả
- Bước 4: Kết luận, nhận định:
-GV chốt lại các khái niệm:mặt cầu, tâm, 
bán kính
Hoạt động 2: Cắt mặt cầu bởi một mặt phẳng
a) Mục tiêu:Hs tìm hiểu các hình thu được khi cắt hình cầu
b) Nội dung:HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt 
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập. 
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện:Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 2. Cắt mặt cầu bởi một mặt phẳng:(sgk)
- HS đọc SGK, quan sát hình 104 và hoạt 
 R
động nhóm thực hiện ?1,
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: R
 O
Hoàn thànhtrên phiếu học tập của nhóm
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
Đại diện đứng tại chỗ trình bày kết quả, ?1
các nhóm HS khác tham gia nhận xét, bổ Hình
 Hình trụ Hình cầu
sung. Mặt cắt
- Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV chốt lại, ghi vào bảng phụ Hình chữ nhật Không Không
 Hình tròn bán
 Có Có 
 kính R
 Hình tròn bán
 Không Có
 kính nhỏ hơn R
 Ví dụ : (sgk)
Hoạt động 3: Diện tích mặt cầu và thể tích hình cầu
a) Mục tiêu:Hs áp dụng được công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích để làm bài tập
b) Nội dung:HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt 
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập. 
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV.
d) Tổ chức thực hiện:Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm.
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 3.Diện tích mặt cầu 
GV yêu cầu HS nhắc lại công thức tính 
diện tích mặt cầu đã học ở lớp dưới và S= 4 R2 hay S= 
nhấn mạnh d2
- Yêu cầu HS đọc ví dụ trang 122 SGK, Ví dụ: (sgk)
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
HS: Thực hiện các yêu cầu của GV 4.Thể tích hình cầu: (sgk)
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
HSđứng tại chỗ trình bày SẢN PHẨM 
SỰ KIẾN ví dụ. 
- Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV nhấn mạnh, chốt kiến thức.
 2R
 4
 V = πR3
 3
 Ví dụ: (sgk )
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:HS vận dụng được lý thuyết để làm bài tập.
b. Nội dung:Hoàn thành các bài tập
c. Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
d. Tổ chức thực hiện:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM SỰ KIẾN
 - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Bài tập 31 sgk Giáo viên yêu cầu Hs hoạt động 
 nhóm làm bài tập 31 sgk
 GV giới thiệu bài 32 tr 125 (đề bài 
 và hình vẽ trên bảng phụ).
 -Để tính diện tích bề mặt của khối gỗ 
 còn lại (cả trong lẫn ngoài), ta cần Diện tích xung quanh của 
 tính những diện tích nào? hình trụ là: Strụ = 2 r.h = 2 
 Hãy nêu cách tính. r.2r = 4 r2
 - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Diện tích hai mặt bán cầu chính bằng diện tích mặt 
 2
 HS: Thực hiện các yêu cầu của GV cầu: Smặt cầu = 4 r
 GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ Vậy diện tích bề mặt cả trong lẫn ngoài của khối 
 HS thực hiện nhiệm vụ gỗ là:
 2 2 2 
 - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Strụ + Smặt cầu = 4 r +4 r = 8 r
 + HS trình bày kết quả 
 - Bước 4: Kết luận, nhận định:
 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 của HS
 GV chốt kiến thức.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS hệ thống được kiến thức trọng tâm của bài học và vận dụng được 
kiến thức trong bài học vào giải bài toán cụ thể.
b. Nội dung: Hoàn thành bài tập
c. Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.
d. Tổ chức thực hiện:
- Nêu khái niệm về về hình cầu: tâm, bán kính, đường tròn lớn, mặt cầu
- Viết công thức tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của cầu
-HS làm bài tập 32 trang 125
Bài 32/125:
Diện tích phần cần tính gồm diện tích xung quanh của hình trụ (bán kính đường tròn 
đáy là rcm, chiều cao là 2rcm) và diện tích hai nữa mặt cầu bán kính rcm
 Diện tích xung quanh của hình trụ:
 2
 Sxq = 2 rh = 2 r. 2r = 4 r (cm)
 Tổng diện tích hai nữa mặt cầu : 
 S = 4 r2 (cm2)
 Diện tích cần tính là : 
 2 2 2 2
 4 r + 4 r = 8 r (cm )
4. Hướng dẫn về nhà
-Học theo vở ghi và SGK
-Làm các bài tập 34 trang 125 SGK
Hướng dẫn :
Bài 34/ 125:
Áp dụng công thức tính diện tích mặt cầu đã học trong bài với đường kính hình cầu là 
11m
-Chuẩn bị tiết sau luyện tập Kí duyệt tuần 31
Ngày 31/3/2022
Nội dung: Đảm bảo
Phương pháp : Phù hợp
Ngô Thu Mơ