Giáo án Toán 9 - Tuần 33, Tiết 46: Ôn tập chương III Đại số (Tiết 1) - Năm học 2011-2012 - Lý Thị Nhanh

 Tuần: 23 Ngày soạn: 02/02/2012
Tiết: 46 Ngày dạy:... /02/2012
 ÔN TẬP CHƯƠNG III ĐẠI SỐ (Tiết 1)
 I. Mục tiêu:
 - Củng cố : Khái niệm nghiệm và tập nghiệm của phương trình và hai 
 hệ phương trình bậc nhất có hai ẩn cùng với minh họa hình học của 
 chúng. Các phương pháp giải hệ phương trình bậc nhất hai ẩn : 
 phương pháp thế và phương pháp cộng đại số.
 - Củng cố và nâng cao kỹ năng giải phương trình và hệ hai phương 
 trình bậc nhất hai ẩn.
 - Linh hoạt khi giải hệ phương trình.
 II. Chuẩn bị:
 1. Giáo viên: Bảng phụ.
 2. Học sinh: Làm các câu hỏi ôn tập Tr 25 SGK và ôn tập các kiến thức cần 
 nhớ Tr 26 SGK
 III. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sỉ số.
 2. Kiểm tra bài củ.
 3. Bài mới: 
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Hoạt động 1 : Ôn 
tập về phương 1. phương trình bậc nhất 
trình bậc nhất hai hai ẩn
ẩn (8 phút) HS trả lời miệng
GV nêu câu hỏi : - Phương trình bậc nhất hai ẩn x 
- Thế nào là và y là hệ thức dạng ax + by = c 
phương trình bậc trong đó a, b, c là các số đã biết 
nhất hai ẩn ? (a 0 hoặc b 0)
 - HS lấy ví dụ minh họa.
 - Phương trình bậc nhất hai ẩn 
- Cho ví dụ. ax + by = c bao giờ cũng có vô 
-GV : Phương trình số nghiệm. 
bậc nhất hai ẩn có 
bao nhiêu nghiệm 
số ?
- GV nhấn mạnh : 
Mỗi nghiệm của 
phương trình là 
một cặp số (x ; y)
Giáo Viên thực hiện: Lý Thị Nhanh – Đơn vị THCS Phong Thạnh Đông 1
 Trong mặt phẳng 
tọa độ, tập nghiệm 
của nó được biểu 
diễn bởi đường 
thẳng 
ax + by = c.
Hoạt động 2: Ôn 2. Hệ phương trình bậc 
tập hệ phương nhất hai ẩn
trình bậc nhất hai 
ẩn (20 phút) HS trả lời miệng:
GV: Cho hệ Một hệ phương trình bậc nhất 
phương trình hai ẩn có thể có:
 ax by c d - Một nghiệm duy nhất nếu (d) 
 a'x b'y c' d' cắt (d').
Em hãy cho biết - Vô nghiệm nếu (d) // (d' ).
một hệ phương - Vô số nghiệm nếu (d) trùng (d' 
trình bậc nhất hai ).
ẩn có thể có bao 
nhiêu nghiệm số ? HS: Bạn Cường nói sai vì mỗi 
Yêu cầu HS làm nghiệm của hệ phương trình hai 
câu hỏi 1 Tr 25 ẩn là một cặp số (x, y) thỏa mãn 
SGK: phương trình.
 Phải nói: Hệ phương trình có 
 một nghiệm là (x; y) = (2;1).
 - HS biến đổi:
 ax + by = c
- Yêu cầu HS làm by = -ax + c
 a c
tiếp câu hỏi 2 Tr y x d 
25 SGK x b
GV lưu ý điều a'x + b'y = c'
kiện: b'y = -a'x + c'
 a' c'
a, b, c, a', b', c' y = x (d')
khác 0 và gợi ý: b' b'
 a b c a a'
hãy biến đổi các -Nếu thì 
 a' b' c' b b'
phương trình trên c c'
 Và nên(d)trùng với(d' )
về dạng hàm số b b'
bậc nhất rồi căn cứ Vậy hệ phương trình vô số 
vào vị trí tương đối nghiệm.
của (d) và (d') để a b c
 - HS: Nếu thì:
giải thích. a' b' c'
Giáo Viên thực hiện: Lý Thị Nhanh – Đơn vị THCS Phong Thạnh Đông 2
 a a' c c'
 và nên d song 
- Nếu b b' b b'
 a b c song với (d' ). Vậy hệ phương 
 thì các 
 a' b' c' trình vô nghiệm.
 a b a a'
hệ số góc và tung - Nếu Thì nên 
độ gốc của hai a' b' b b'
đường thẳng (d) và (d) cắt (d'). Vậy hệ phương trình 
(d' ) như thế nào? có một nghiệm duy nhất.
 a b c HS hoạt động theo nhóm:
- Nếu , Bài tập 40 Tr 27 SGK
 a
 a' b' c' 2x 5y 2
hãy chứng tỏ hệ 
 a) (I) 2
phương trình vô x y 1
 5
nghiệm.
 Nhận xét:
 a b
- Nếu , hãy * Có 
 a' b'
 2 5 2 a b c 
chứng tỏ hệ 
 2 1 1 a' b' c' 
phương trình vô 5
nghiệm duy nhất. Hệ phương trình vô 
 nghiệm.
 * Giải
 2x 5y 2
 (I) 
 2x 5y 5
Sau đó GV yêu 0x 0y 3
cầu HS hoạt động 
 2x 5y 2
nhóm giải bài tập 
 Hệ phương trình vô 
40 Tr 27 SGK theo 
 nghiệm.
các bước:
 Minh hoạ hình học
- Dựa vào các hệ 
số của hệ phương 
trình, nhận xét số 
nghiệm của hệ.
- Giải hệ phương 
trình bằng phương 
 0,2x 0,1y 0,3
pháp cộng hoặc b) (II) 
thế. 3x y 5
 2x y 3
- Minh họa hình 
học kết quả tìm 3x y 5
được. * Nhận xét: 
GV chia lớp thành 
Giáo Viên thực hiện: Lý Thị Nhanh – Đơn vị THCS Phong Thạnh Đông 3
 3 nhóm. Mỗi nhóm 2 1 a b 
làm một câu. 3 1 a' b' 
 Hệ phương trình có một 
 nghiệm duy nhất.
 2x y 3
 * Giải:(II) 
 3x y 5
 x 2
 2x y 3
 x 2
 y 1
 * Minh họa hình học.
 3 1
 x y 
 c. (III) 2 2
 3x 2y 1
 * Nhận xét:
 3 1
 1 a b c 
 2 2 
 3 2 1 a' b' c' 
 Hệ phương trình vô số 
 nghiệm.
 * Giải:
 3x 2y 1
 (III) 
 3x 2y 1
GV kiểm tra hoạt 0x 0y 0
động của các 3x 2y 1
nhóm HS. Hệ phương trình vô số 
 nghiệm. Công thức 
 nghiệm tổng quát của hệ:
 x R
 3 1
 y x 
 2 2
 * Minh họa đồ thị. * Minh họa đồ thị.
GV cho các nhóm 
Giáo Viên thực hiện: Lý Thị Nhanh – Đơn vị THCS Phong Thạnh Đông 4
 hoạt động khoảng 
6 phút thì yêu cầu 
đại diện 3 nhóm 
lên trình bày bài 
giải.
Yêu cầu HS trả lời - Nếu phương trình một ẩn đó 
câu hỏi 3 Tr 25 vô nghiệm thì hệ phương trình 
SGK. đã cho vô nghiệm.
 - Nếu phương trình một ẩn đó 
 có vô số nghiệm thì hệ phương 
 trình đã cho vô số nghiệm, cần 
 chỉ ra công thức nghiệm tổng 
 quát của hệ.
Hoạt động 3: 
Luyện tập (15 
phút) HS: Nhân hai vế của phương Bài 41a: Giải hệ phương 
GV hướng dẫn HS trình (1) với 1 3 và nhân trình
cách làm bài 41 x 5 1 3 y 1 1 
 hai vế của phương trình (2) với 1 3 x y 5 1 2 
- Giả sử muốn khử 
 5 . Nhân hai vế của phương 
ẩn x, hãy tìm hệ số 
 trình (1) với 1 3 và 
nhân thích hợp của 
 nhân 
mỗi phương trình.
 hai vế của phương trình 
 (2) với 5 , ta có:
 x. 5 1 3 2y 1 3
 x 5 1 3 5y 5
 Trừ từng vế hai phương 
 trình ta được
 3y 5 3 1
 5 3 1
 y 
 3
 5 3 1
 Thay y vào 
 3
 (1) ta tìm được 
Giáo Viên thực hiện: Lý Thị Nhanh – Đơn vị THCS Phong Thạnh Đông 5
 5 3 1
 x 
 3
 4. Củng cố: 
 5. Dặn dò:(2 phút)
 - Bài tập về nhà: Bài 43, 44 Tr 27 SGK .
 Hướng dẫn: Bài 43:vận tốc của người đi từ A là 75m/phút, vận tốc 
 của người đi từ B là 60m/phút
 Bài 44:89g đồng và 35g kẻm
 - Tiết sau ôn tập tiếp chương III phần giải bài toán bằng cách lập hệ 
 phương trình.
IV. Rút kinh nghiệm:
Giáo Viên thực hiện: Lý Thị Nhanh – Đơn vị THCS Phong Thạnh Đông 6