Trường TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa Tổ: Ngữ Văn TÊN BÀI DẠY: Bài 14 VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT Môn học/ HĐGD: Lịch sử 9 Thời lượng thực hiện: 1 tiết/ tuần 17 I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh - Nguyên nhân và những chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. - Sự chuyển biến về kinh tế, xã hội Việt Nam dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai. 2. Năng lực - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác. - Năng lực chuyên biệt: So sánh với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp ở Việt Nam về mục đích, quy mô. 3. Phẩm chất - Giáo dục cho HS lòng căm thù đối với bọn thực dân Pháp áp bức bóc lột dân tộc ta. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - Máy tính, ti vi, tranh ảnh. - Phiếu học tập. 2. Đối với học sinh - Chuẩn bị tốt những yêu cầu GV đưa ra. - Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp ở Việt Nam. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động khởi động a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được đó là nhận xét được sự bóc lột, khai thác thuộc địa của thực dân Pháp đối với Việt Nam qua một số hình ảnh, video, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Tổ chức thực hiện Bước 1 (chuyển giao nhiệm vụ): GV trực quan một số tranh ảnh và xem đoạn video về cảnh TD Pháp khai thác thuộc địa ở Việt Nam. Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: + Em có suy nghĩ gì về những hình ảnh và đoạn video đó? Bước 2 (thực hiện nhiệm vụ): HS thực hiện yêu cầu của giáo viên. Bước 3 (báo cáo kết quả nhiệm vụ): Phần trả lời các câu hỏi của HS. Sự khác nhau về sự tiến bộ của KH-KT trước đây và ngày nay. Bước 4 (đánh giá): 2 Trên cơ sở đó GV dẫn dắt vào bài mới: Chiến tranh thế giới thứ nhất để lại hậu quả vô cùng nặng nề đối với các nước TBCN kể cả những nước thắng trận hay bại trận, để bù đắp những thiệt hại do chiến tranh gây ra, thực dân Pháp đã tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam, tấn công quy mô và toàn diện vào nước ta, biến nước ta thành thị trường tiêu thụ hàng hoá ế thừa và thị trường đầu tư tư bản có lợi cho chúng. Với chương trình khai thác lần này, kinh tế, văn hoá – giáo dục và xã hội VN biến đổi sâu sắc và điều đó thể hiện như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay. 2. Hoạt động hình thành kiến thức Hoạt động 1: 1. - Mục tiêu: Trình bày được nguyên nhân và những chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. - Tổ chức hoạt động Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Nguyên nhân: Sau - HS đọc SGK mục 1. chiến tranh thế giới thứ - Chia lớp thành 6 nhóm thảo luận: nhất, Pháp là nước + Nhóm 1,2: Nguyên nhân và những chính sách khai thắng trận, nhưng bị tàn thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam sau Chiến phá nặng nề, nền kinh tế tranh thế giới thứ nhất. kiệt quệ, tư bản Pháp + Nhóm 3,4: Trình bày những chính sách về nông đẩy mạnh chương trình nghiệp, công nghiệp của thực dân Pháp ở Việt Nam sau khai thác thuộc địa. Chiến tranh thế giới thứ nhất. - Chính sách khai thác + Nhóm 3: Trình bày những chính sách về thương của Pháp: nghiệp, GTVT và ngân hàng của thực dân Pháp ở Việt + Nông nghiệp: Tăng Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. cường đầu tư vốn, chủ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập yếu vào đồn điền cao HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích su, làm cho diện tích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm trồng cây cao su tăng vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc qua lên nhanh chóng. những câu hỏi gợi mở: + Công nghiệp: Chú ? Dựa vào đâu Pháp tiến hành chương trình khai thác trọng khai mỏ, số vốn thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam ngay sau chiến tranh đầu tư tăng; nhiều công thế giới thứ nhất, nhằm mục đích gì? (Là nước thắng ti mới ra đời, mở thêm trận nhưng bị thiệt hại nặng nề ) một số cơ sở công ? Vì sao Pháp chỉ đầu tư vào một số ngành trọng điểm? nghiệp chế biến. (Đầu tư vốn ít nhưng thu lợi nhiều,trong thời gian + Thương nghiệp: Độc ngắn ) quyền, đánh thuế nặng ? Quan sát hình 27 SGK, xác định nguồn lợi của tư hàng hoá các nước nhập bản Pháp ở Việt Nam trong cuộc khai thác lần thứ hai vào Việt Nam. trên lược đồ? + Giao thông vận tải: (cao su ,công nghiệp nhẹ ,xuất khẩu lúa,gạo than .) Đầu tư phát triển thêm, ? So sánh với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của đường sắt xuyên Đông Pháp ở Việt Nam về mục đích, quy mô? Dương được nối liền KHBD môn Lịch sử 9-Tuần 17 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận nhiều đoạn. - Đại diện các nhóm trình bày, phản biện. + Ngân hàng: Ngân Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học hàng Đông Dương nắm tập quyền chỉ huy các HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. ngành kinh tế Đông GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả Dương. thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. Hoạt động 2. 2. Xã hội Việt Nam phân hoá - Mục tiêu: Biết được sự chuyển biến về kinh tế, xã hội Việt Nam dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai. - Tổ chức hoạt động Hoạt động của giáo viên và học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - HS đọc SGK mục 3. - Chia lớp thành 6 nhóm thảo luận trên phiếu học tập: Hoàn thành bảng sau Các giai Đặc điểm Thái độ chính trị và khả năng tầng cách mạng Địa chủ PK Tư sản Tiểu TS thành thị Nông dân Công nhân Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc. Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - Đại diện các nhóm trình bày, phản biện. Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. Dự kiến sản phẩm: Các giai Đặc điểm Thái độ chính trị và khả năng tầng cách mạng Địa chủ PK Áp bức bóc lột, chiếm đoạt - Cấu kết chặt chẽ với TD Pháp ruộng đất của nông dân - Có một bộ phận nhỏ có tinh thần yêu nước. Tư sản Phân hoá thành hai bộ - TS mại bản làm tay sai cho TD phận: TS mại bản và TS Pháp KHBD môn Lịch sử 9-Tuần 17 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4 dân tộc - TS dân tộc có tinh thần dân tộc, dân chủ, chống đế quốc và phong kiến nhưng dễ thoả hiệp Tiểu TS - Gồm trí thức, tiểu thương, - Có tinh thần cách mạng, là một thành thị thợ thủ công lực lượng trong quá trình cách - Bị TS Pháp chèn ép, mạng dân tộc, dân chủ ở nước ta khinh bỉ, đời sống bấp bênh Nông dân - Chiếm trên 90 % dân số Là lực lương hăng hái và đông - Bị thực dân, phong kiến đảo nhất cuộc cách mạng áp bức, bóc lột nặng nề - Bị bần cùng hoá và phá sản Công nhân - Phát triển nhanh, gắn bó Nhanh chóng vươn lên nắm với nông dân, có truyền quyền lãnh đạo cách mạng nước thống yêu nước ta 3. Hoạt động luyện tập - Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. - Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng trả lời trên bảng con (trắc nghiệm). Câu 1. Ngành công nghiệp nào Pháp chú trọng nhất trong cuộc khai thác lần thứ hai ở Việt Nam? A. Cơ khí. B. Chế biến C. Khai mỏ. D. Điện lực. Câu 2. Lực lượng hăng hái và đông đảo nhất của cách mạng Việt Nam là A. giai cấp nông dân. B. giai cấp tư sản dân tộc. C. giai cấp tiểu tư sản. D. giai cấp công nhân. Câu 3. Thực dân Pháp hạn chế sự phát triển công nghiệp nặng ở Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai (1919-1929) chủ yếu là do A. muốn cột chặt nền kinh tế Việt Nam vào nền kinh tế Pháp. B. thị trường Việt Nam nhỏ hẹp không đáp ứng yêu cầu. C. muốn ưu tiên nguồn vốn đầu tư cho công nghiệp nhẹ. D. nguồn nhân lực Việt Nam không đáp ứng được yêu cầu. Câu 4. Trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai, thực dân Pháp đầu tư vốn nhiều nhất vào ngành nào? A. Giao thông vận tải. B. Nông nghiệp và khai thác mỏ. C. Nông nghiệp và thương nghiệp. D. Công nghiệp chế biến. Câu 5. Trong các nguyên nhân sau đây, đâu không phải là lí do khiến tư bản Pháp chú trọng đến việc khai thác mỏ than ở Việt Nam? A. Khai thác than mang lại lợi nhuận lớn. KHBD môn Lịch sử 9-Tuần 17 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5 B. Ở Việt Nam có trữ lượng than lớn. C. Khai thác than để thể hiện sức mạnh của nền công nghiệp Pháp. D. Than là nguyên liệu chủ yếu phục vụ cho công nghiệp chính quốc. Câu 6. Tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp đến nền kinh tế Việt Nam là gì? A. Nền kinh tế Việt Nam lệ thuộc hoàn toàn vào Pháp. B. Nền kinh tế Việt Nam có sự phát triển nhưng vẫn lạc hậu, lệ thuộc Pháp. C. Nền kinh tế Việt Nam phát triển độc lập. D. Nền kinh tế Việt Nam vô cùng bị lạc hậu, què quặt, bị cột chặt vào kinh tế Pháp. Câu 7. Những thủ đoạn nào của thực dân Pháp về chính trị và văn hóa giáo dục nhằm nô dịch lâu dài nhân dân ta sau Chiến tranh thế giới thứ nhất? A. Thâu tóm quyền lực vào tay người Pháp. B. "Chia để trị" và thực hiện có văn hóa nô dịch, ngu dân. C. Mở trường dạy tiếng Pháp để đào tạo bọn tay sai. D. Lôi kéo, mua chuộc người Việt Nam thuộc tầng lớp trên của xã hội. Câu 8. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, giai cấp hoặc tầng lớp nào có đủ khả năng nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo cách mạng Việt Nam? A. Giai cấp công nhân. B. Giai cấp tư sản dân tộc. C. Giai cấp nông dân. D. Tầng lớp tiểu tư sản. Câu 9. Giai cấp nào có số lượng tăng nhanh nhất trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai? A. Tư sản dân tộc. B. Địa chủ. C. Công nhân. D. Nông dân. 4. Hoạt động vận dụng - Mục tiêu: Biết vận dụng kiến thức đã học để so sánh với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp ở Việt Nam về mục đích, quy mô. - Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới. So sánh với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp ở Việt Nam về mục đích, quy mô. Cuộc khai thác lần thứ hai được tăng cường đầu tư vốn, kĩ thuật và mở rộng sản xuất để kiếm lời nhiều hơn. * GV giao nhiệm vụ về nhà cho HS - Họa bài, hoàn thành vở bài tập. - Sưu tầm các hình ảnh về chương trình khai thác thuộc đia lần thứ hai của Pháp. - Chuẩn bị bài mới: Xem trước chuẩn bị bài 15: Phong trào cách mạng Việt Nam từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất (1919 – 1925). - Nguyên nhân làm cho phong trào công nhân ở nước ta phát trển một bước cao hơn sau chiến tranh thế giới thứ nhất? KHBD môn Lịch sử 9-Tuần 17 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024
Tài liệu đính kèm: